៥៦. យសវគ្គោ
១. យសត្ថេរអបទានំ
១. ‘‘មហាសមុទ្ទំ ឱគ្គយ្ហ, ភវនំ មេ សុនិម្មិតំ;
សុនិម្មិតា បោក្ខរណី, ចក្កវាកូបកូជិតា.
២. ‘‘មន្ទារកេហិ សញ្ឆន្នា, បទុមុប្បលកេហិ ច;
នទី ច សន្ទតេ តត្ថ, សុបតិត្ថា មនោរមា.
៣. ‘‘មច្ឆកច្ឆបសញ្ឆន្នា, នានាទិជសមោត្ថដា [នានាមិគសមោត្ថដា (ស្យា.)];
មយូរកោញ្ចាភិរុទា, កោកិលាទីហិ វគ្គុហិ.
៤. ‘‘បារេវតា រវិហំសា, ចក្កវាកា នទីចរា;
តិត្តិរា សាឡិកា ចេត្ថ, បាវកា [សម្ពកា (ក.)] ជីវំជីវកា.
៥. ‘‘ហំសាកោញ្ចាភិនទិតា, កោសិយា បិង្គលា [បិង្គលី (សី.), សិង្គលី, សិង្ឃលី (ក.)] ពហូ;
សត្តរតនសម្បន្នា, មណិមុត្តបវាឡិកា.
៦. ‘‘សព្ពេ សោណ្ណមយា រុក្ខា, នានាខន្ធសមេរិតា;
ឧជ្ជោតេន្តិ ទិវារត្តិំ, ភវនំ សព្ពកាលិកំ.
៧. ‘‘សដ្ឋិតុរិយសហស្សានិ, សាយំ បាតោ បវជ្ជរេ;
សោឡសិត្ថិសហស្សានិ, បរិវារេន្តិ មំ សទា.
៨. ‘‘អភិនិក្ខម្ម ភវនា, សុមេធំ លោកនាយកំ;
បសន្នចិត្តោ សុមនោ, វន្ទយិំ តំ [សព្ពទស្សិំ (ក.)] មហាយសំ.
៩. ‘‘សម្ពុទ្ធំ អភិវាទេត្វា, សសង្ឃំ តំ និមន្តយិំ;
អធិវាសេសិ សោ ធីរោ, សុមេធោ លោកនាយកោ.
១០. ‘‘មម ធម្មកថំ កត្វា, ឧយ្យោជេសិ មហាមុនិ;
សម្ពុទ្ធំ អភិវាទេត្វា, ភវនំ មេ ឧបាគមិំ.
១១. ‘‘អាមន្តយិំ បរិជនំ, សព្ពេ សន្និបតុំ តទា;
‘បុព្ពណ្ហសមយំ ពុទ្ធោ, ភវនំ អាគមិស្សតិ’.
១២. ‘‘‘លាភា អម្ហំ សុលទ្ធា នោ, យេ វសាម តវន្តិកេ;
មយម្បិ ពុទ្ធសេដ្ឋស្ស, បូជយិស្សាម សត្ថុនោ’.
១៣. ‘‘អន្នំ បានំ បដ្ឋបេត្វា, កាលំ អារោចយិំ អហំ;
វសីសតសហស្សេហិ, ឧបេសិ លោកនាយកោ.
១៤. ‘‘បញ្ចង្គិកេហិ តុរិយេហិ, បច្ចុគ្គមមកាសហំ;
សព្ពសោណ្ណមយេ បីឋេ, និសីទិ បុរិសុត្តមោ.
១៥. ‘‘ឧបរិច្ឆទនំ អាសិ, សព្ពសោណ្ណមយំ តទា;
ពីជនីយោ បវាយន្តិ, ភិក្ខុសង្ឃំ អនុត្តរំ.
១៦. ‘‘បហូតេនន្នបានេន, ភិក្ខុសង្ឃំ អតប្បយិំ;
បច្ចេកទុស្សយុគលេ, ភិក្ខុសង្ឃស្សទាសហំ.
១៧. ‘‘យំ វទេតិ សុមេធោ សោ, អាហុតីនំ បដិគ្គហោ;
ភិក្ខុសង្ឃេ និសីទិត្វា, ឥមា គាថា អភាសថ.
១៨. ‘‘‘យោ មំ អន្នេន បានេន, សព្ពេ ឥមេ ច តប្បយិ;
តមហំ កិត្តយិស្សាមិ, សុណាថ មម ភាសតោ.
១៩. ‘‘‘អដ្ឋារសេ កប្បសតេ, ទេវលោកេ រមិស្សតិ;
សហស្សក្ខត្តុំ រាជាយំ, ចក្កវត្តី ភវិស្សតិ.
២០. ‘‘‘ឧបគច្ឆតិ យំ យោនិំ, ទេវត្តំ អថ មានុសំ;
សព្ពសោណ្ណមយំ តស្ស, ឆទនំ ធារយិស្សតិ.
២១. ‘‘‘តិំសកប្បសហស្សម្ហិ, ឱក្កាកកុលសម្ភវោ;
គោតមោ នាម គោត្តេន, សត្ថា លោកេ ភវិស្សតិ.
២២. ‘‘‘តស្ស ធម្មេសុ ទាយាទោ, ឱរសោ ធម្មនិម្មិតោ;
សព្ពាសវេ បរិញ្ញាយ, និព្ពាយិស្សតិនាសវោ.
២៣. ‘‘‘ភិក្ខុសង្ឃេ និសីទិត្វា, សីហនាទំ នទិស្សតិ’;
ចិតកេ ឆត្តំ ធារេន្តិ, ហេដ្ឋា ឆត្តម្ហិ ឌយ្ហថ.
២៤. ‘‘សាមញ្ញំ មេ អនុប្បត្តំ, កិលេសា ឈាបិតា មយា;
មណ្ឌបេ រុក្ខមូលេ វា, សន្តាសោ មេ ន វិជ្ជតិ.
២៥. ‘‘តិំសកប្បសហស្សម្ហិ, យំ ទានមទទិំ តទា;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, សព្ពទានស្សិទំ ផលំ.
២៦. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ, ភវា សព្ពេ សមូហតា;
នាគោវ ពន្ធនំ ឆេត្វា, វិហរាមិ អនាសវោ.
២៧. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ, មម ពុទ្ធស្ស សន្តិកេ;
តិស្សោ វិជ្ជា អនុប្បត្តា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
២៨. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;
ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា យសោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.
យសត្ថេរស្សាបទានំ បឋមំ.
២. នទីកស្សបត្ថេរអបទានំ
២៩. ‘‘បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ, លោកជេដ្ឋស្ស តាទិនោ;
បិណ្ឌចារំ ចរន្តស្ស, វារតោ ឧត្តមំ យសំ;
អគ្គផលំ គហេត្វាន, អទាសិំ សត្ថុនោ អហំ.
៣០. ‘‘តេន កម្មេន ទេវិន្ទោ, លោកជេដ្ឋោ នរាសភោ;
សម្បត្តោម្ហិ អចលំ ឋានំ, ហិត្វា ជយបរាជយំ.
៣១. ‘‘សតសហស្សិតោ កប្បេ, យំ ផលំ អទទិំ តទា;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, អគ្គទានស្សិទំ ផលំ.
៣២. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.
៣៣. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
៣៤. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា នទីកស្សបោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ
អភាសិត្ថាតិ.
នទីកស្សបត្ថេរស្សាបទានំ ទុតិយំ.
៣. គយាកស្សបត្ថេរអបទានំ
៣៥. ‘‘អជិនចម្មវត្ថោហំ [អជិនវត្តំ និវត្តោហំ (សី.)], ខារិភារធរោ តទា;
ខារិកំ ហារយិត្វាន, កោលំ អហាសិ អស្សមំ.
៣៦. ‘‘ភគវា តម្ហិ សមយេ, ឯកោ អទុតិយោ ជិនោ;
មមស្សមំ ឧបាគច្ឆិ, ជោតេន្តោ សព្ពកាលិកំ.
៣៧. ‘‘សកំ ចិត្តំ បសាទេត្វា, អភិវាទេត្វាន សុព្ពតំ;
ឧភោ ហត្ថេហិ បគ្គយ្ហ, កោលំ ពុទ្ធស្សទាសហំ.
៣៨. ‘‘ឯកតិំសេ ឥតោ កប្បេ, យំ ផលំ អទទិំ តទា;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, កោលទានស្សិទំ ផលំ.
៣៩. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.
៤០. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
៤១. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា គយាកស្សបោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ
អភាសិត្ថាតិ.
គយាកស្សបត្ថេរស្សាបទានំ តតិយំ.
៤. កិមិលត្ថេរអបទានំ
៤២. ‘‘និព្ពុតេ កកុសន្ធម្ហិ, ព្រាហ្មណម្ហិ វុសីមតិ;
គហេត្វា សលលំ មាលំ, មណ្ឌបំ ការយិំ អហំ.
៤៣. ‘‘តាវតិំសំ គតោ សន្តោ, លភិម្ហ [លភាមិ (ក.)] ព្យម្ហមុត្តមំ;
អញ្ញេ ទេវេតិរោចាមិ, បុញ្ញកម្មស្សិទំ ផលំ.
៤៤. ‘‘ទិវា វា យទិ វា រត្តិំ, ចង្កមន្តោ ឋិតោ ចហំ;
ឆន្នោ សលលបុប្ផេហិ, បុញ្ញកម្មស្សិទំ ផលំ.
៤៥. ‘‘ឥមស្មិំយេវ កប្បម្ហិ, យំ ពុទ្ធមភិបូជយិំ;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
៤៦. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.
៤៧. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
៤៨. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា កិមិលោ [កិម្ពិលោ (សី.)] ថេរោ ឥមា គាថាយោ
អភាសិត្ថាតិ.
កិមិលត្ថេរស្សាបទានំ ចតុត្ថំ.
៥. វជ្ជីបុត្តត្ថេរអបទានំ
៤៩. ‘‘សហស្សរំសី ភគវា, សយម្ភូ អបរាជិតោ;
វិវេកា វុដ្ឋហិត្វាន, គោចរាយាភិនិក្ខមិ.
៥០. ‘‘ផលហត្ថោ អហំ ទិស្វា, ឧបគច្ឆិំ នរាសភំ;
បសន្នចិត្តោ សុមនោ, សវណ្ដំ អទទិំ ផលំ.
៥១. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ ផលំ អទទិំ តទា;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ផលទានស្សិទំ ផលំ.
៥២. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.
៥៣. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
៥៤. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា វជ្ជីបុត្តោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ
អភាសិត្ថាតិ.
វជ្ជីបុត្តត្ថេរស្សាបទានំ បញ្ចមំ.
៦. ឧត្តរត្ថេរអបទានំ
៥៥. ‘‘សុមេធោ នាម សម្ពុទ្ធោ, ពាត្តិំសវរលក្ខណោ;
វិវេកកាមោ ភគវា, ហិមវន្តមុបាគមិ.
៥៦. ‘‘អជ្ឈោគាហេត្វា ហិមវន្តំ, អគ្គោ ការុណិកោ មុនិ;
បល្លង្កំ អាភុជិត្វាន, និសីទិ បុរិសុត្តមោ.
៥៧. ‘‘វិជ្ជធរោ តទា អាសិំ, អន្តលិក្ខចរោ អហំ;
តិសូលំ សុគតំ គយ្ហ, គច្ឆាមិ អម្ពរេ តទា.
៥៨. ‘‘បព្ពតគ្គេ យថា អគ្គិ, បុណ្ណមាយេវ ចន្ទិមា;
វនំ ឱភាសតេ ពុទ្ធោ, សាលរាជាវ ផុល្លិតោ.
៥៩. ‘‘វនគ្គា និក្ខមិត្វាន, ពុទ្ធរំសីភិធាវរេ [ពុទ្ធរំសី វិធាវរេ (សី. ក.)];
នឡគ្គិវណ្ណសង្កាសា [នឡគ្គិវ នសង្កាសំ (សី.)], ទិស្វា ចិត្តំ បសាទយិំ.
៦០. ‘‘វិចិនំ អទ្ទសំ បុប្ផំ, កណិការំ ទេវគន្ធិកំ;
តីណិ បុប្ផានិ អាទាយ, ពុទ្ធសេដ្ឋមបូជយិំ.
៦១. ‘‘ពុទ្ធស្ស អានុភាវេន, តីណិ បុប្ផានិ មេ តទា;
ឧទ្ធំ វណ្ដា អធោបត្តា, ឆាយំ កុព្ពន្តិ សត្ថុនោ.
៦២. ‘‘តេន កម្មេន សុកតេន, ចេតនាបណិធីហិ ច;
ជហិត្វា មានុសំ ទេហំ តាវតិំសមគច្ឆហំ.
៦៣. ‘‘តត្ថ មេ សុកតំ ព្យម្ហំ, កណិការីតិ [កណិការោតិ (សី.)] ញាយតិ;
សដ្ឋិយោជនមុព្ពេធំ, តិំសយោជនវិត្ថតំ.
៦៤. ‘‘សហស្សកណ្ឌំ សតភេណ្ឌុ, ធជាលុ ហរិតាមយំ;
សតសហស្សនិយ្យូហា [សតសហស្សានិ ព្យូហានិ (សី.)], ព្យម្ហេ បាតុភវិំសុ [បាតុរហំសុ (សី.), បាតុរហិំសុ (ក.)] មេ.
៦៥. ‘‘សោណ្ណមយា មណិមយា, លោហិតង្កមយាបិ ច;
ផលិកាបិ ច បល្លង្កា, យេនិច្ឆកា យទិច្ឆកា.
៦៦. ‘‘មហារហញ្ច សយនំ, តូលិកា វិកតីយុតំ;
ឧទ្ធលោមិញ្ច ឯកន្តំ, ពិម្ពោហនសមាយុតំ.
៦៧. ‘‘ភវនា និក្ខមិត្វាន, ចរន្តោ ទេវចារិកំ;
យថា ឥច្ឆាមិ [យថា គច្ឆាមិ (សី.)] គមនំ, ទេវសង្ឃបុរក្ខតោ.
៦៨. ‘‘បុប្ផស្ស ហេដ្ឋា តិដ្ឋាមិ, ឧបរិច្ឆទនំ មម;
សមន្តា យោជនសតំ, កណិការេហិ ឆាទិតំ.
៦៩. ‘‘សដ្ឋិតុរិយសហស្សានិ, សាយបាតំ ឧបដ្ឋហុំ;
បរិវារេន្តិ មំ និច្ចំ, រត្តិន្ទិវមតន្ទិតា.
៧០. ‘‘តត្ថ នច្ចេហិ គីតេហិ, តាលេហិ វាទិតេហិ ច;
រមាមិ ខិឌ្ឌា រតិយា, មោទាមិ កាមកាមហំ.