៥១. កណិការវគ្គោ
១. តិកណិការបុប្ផិយត្ថេរអបទានំ
១. ‘‘សុមេធោ នាម សម្ពុទ្ធោ, ពាត្តិំសវរលក្ខណោ;
វិវេកកាមោ សម្ពុទ្ធោ, ហិមវន្តមុបាគមិំ.
២. ‘‘អជ្ឈោគយ្ហ ហិមវន្តំ, អគ្គោ ការុណិកោ មុនិ;
បល្លង្កមាភុជិត្វាន, និសីទិ បុរិសុត្តមោ.
៣. ‘‘វិជ្ជាធរោ តទា អាសិំ, អន្តលិក្ខចរោ អហំ;
តិសូលំ សុកតំ គយ្ហ, គច្ឆាមិ អម្ពរេ តទា.
៤. ‘‘បព្ពតគ្គេ យថា អគ្គិ, បុណ្ណមាយេវ ចន្ទិមា;
វនេ ឱភាសតេ ពុទ្ធោ, សាលរាជាវ ផុល្លិតោ.
៥. ‘‘វនគ្គា និក្ខមិត្វាន, ពុទ្ធរំសីភិធាវរេ;
នឡគ្គិវណ្ណសង្កាសា, ទិស្វា ចិត្តំ បសាទយិំ.
៦. ‘‘វិចិនំ អទ្ទសំ បុប្ផំ, កណិការំ ទេវគន្ធិកំ;
តីណិ បុប្ផានិ អាទាយ, ពុទ្ធសេដ្ឋមបូជយិំ.
៧. ‘‘ពុទ្ធស្ស អានុភាវេន, តីណិ បុប្ផានិ មេ តទា;
ឧទ្ធំវណ្ដា អធោបត្តា, ឆាយំ កុព្ពន្តិ សត្ថុនោ.
៨. ‘‘តេន កម្មេន សុកតេន, ចេតនាបណិធីហិ ច;
ជហិត្វា មានុសំ ទេហំ, តាវតិំសមគច្ឆហំ.
៩. ‘‘តត្ថ មេ សុកតំ ព្យម្ហំ, កណិការីតិ ញាយតិ;
សដ្ឋិយោជនមុព្ពេធំ, តិំសយោជនវិត្ថតំ.
១០. ‘‘សហស្សកណ្ឌំ សតភេណ្ឌុ [សតគេណ្ឌុ (ស្យា.)], ធជាលុហរិតាមយំ;
សតសហស្សនិយ្យូហា, ព្យម្ហេ បាតុភវិំសុ មេ.
១១. ‘‘សោណ្ណមយា មណិមយា, លោហិតង្គមយាបិ ច;
ផលិកាបិ ច បល្លង្កា, យេនិច្ឆកា យទិច្ឆកា [យេនិច្ឆយា យទិច្ឆកំ (ស្យា.), យទិច្ឆកាយទិច្ឆកា (ក.)].
១២. ‘‘មហារហញ្ច សយនំ, តូលិកាវិកតីយុតំ;
ឧទ្ធលោមិកឯកន្តំ, ពិម្ពោហនសមាយុតំ [ពិព្ពោហនសមាយុតំ… (ស្យា. ក.)].
១៣. ‘‘ភវនា និក្ខមិត្វាន, ចរន្តោ ទេវចារិកំ;
យទា ឥច្ឆាមិ គមនំ, ទេវសង្ឃបុរក្ខតោ.
១៤. ‘‘បុប្ផស្ស ហេដ្ឋា តិដ្ឋាមិ, ឧបរិច្ឆទនំ មម;
សមន្តា យោជនសតំ, កណិការេហិ ឆាទិតំ.
១៥. ‘‘សដ្ឋិតុរិយសហស្សានិ, សាយបាតមុបដ្ឋហុំ;
បរិវារេន្តិ មំ និច្ចំ, រត្តិន្ទិវមតន្ទិតា.
១៦. ‘‘តត្ថ នច្ចេហិ គីតេហិ, តាឡេហិ វាទិតេហិ ច;
រមាមិ ខិឌ្ឌារតិយា, មោទាមិ កាមកាមិហំ.
១៧. ‘‘តត្ថ ភុត្វា បិវិត្វា ច, មោទាមិ តិទសេ តទា;
នារីគណេហិ សហិតោ, មោទាមិ ព្យម្ហមុត្តមេ.
១៨. ‘‘សតានំ បញ្ចក្ខត្តុញ្ច, ទេវរជ្ជមការយិំ;
សតានំ តីណិក្ខត្តុញ្ច, ចក្កវត្តី អហោសហំ;
បទេសរជ្ជំ វិបុលំ, គណនាតោ អសង្ខិយំ.
១៩. ‘‘ភវាភវេ សំសរន្តោ, មហាភោគំ លភាមហំ;
ភោគេ មេ ឩនតា នត្ថិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
២០. ‘‘ទុវេ ភវេ សំសរាមិ, ទេវត្តេ អថ មានុសេ;
អញ្ញំ គតិំ ន ជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
២១. ‘‘ទុវេ កុលេ បជាយាមិ, ខត្តិយេ ចាបិ ព្រាហ្មណេ;
នីចេ កុលេ ន ជាយាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
២២. ‘‘ហត្ថិយានំ អស្សយានំ, សិវិកំ សន្ទមានិកំ;
លភាមិ សព្ពមេវេតំ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
២៣. ‘‘ទាសីគណំ ទាសគណំ, នារិយោ សមលង្កតា;
លភាមិ សព្ពមេវេតំ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
២៤. ‘‘កោសេយ្យកម្ពលិយានិ, ខោមកប្បាសិកានិ ច;
លភាមិ សព្ពមេវេតំ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
២៥. ‘‘នវវត្ថំ នវផលំ, នវគ្គរសភោជនំ;
លភាមិ សព្ពមេវេតំ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
២៦. ‘‘ឥមំ ខាទ ឥមំ ភុញ្ជ, ឥមម្ហិ សយនេ សយ;
លភាមិ សព្ពមេវេតំ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
២៧. ‘‘សព្ពត្ថ បូជិតោ ហោមិ, យសោ អព្ភុគ្គតោ មម;
មហាបក្ខោ សទា ហោមិ, អភេជ្ជបរិសោ សទា;
ញាតីនំ ឧត្តមោ ហោមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
២៨. ‘‘សីតំ ឧណ្ហំ ន ជានាមិ, បរិឡាហោ ន វិជ្ជតិ;
អថោ ចេតសិកំ ទុក្ខំ, ហទយេ មេ ន វិជ្ជតិ.
២៩. ‘‘សុវណ្ណវណ្ណោ ហុត្វាន, សំសរាមិ ភវាភវេ;
វេវណ្ណិយំ ន ជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
៣០. ‘‘ទេវលោកា ចវិត្វាន, សុក្កមូលេន ចោទិតោ;
សាវត្ថិយំ បុរេ ជាតោ, មហាសាលេ សុអឌ្ឍកេ.
៣១. ‘‘បញ្ច កាមគុណេ ហិត្វា, បព្ពជិំ អនគារិយំ;
ជាតិយា សត្តវស្សោហំ, អរហត្តមបាបុណិំ.
៣២. ‘‘ឧបសម្បាទយី ពុទ្ធោ, គុណមញ្ញាយ ចក្ខុមា;
តរុណោ បូជនីយោហំ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
៣៣. ‘‘ទិព្ពចក្ខុ វិសុទ្ធំ មេ, សមាធិកុសលោ អហំ;
អភិញ្ញាបារមិប្បត្តោ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
៣៤. ‘‘បដិសម្ភិទា អនុប្បត្តោ, ឥទ្ធិបាទេសុ កោវិទោ;
ធម្មេសុ បារមិប្បត្តោ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
៣៥. ‘‘តិំសកប្បសហស្សម្ហិ, យំ ពុទ្ធមភិបូជយិំ;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.
៣៦. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ, ភវា សព្ពេ សមូហតា;
នាគោវ ពន្ធនំ ឆេត្វា, វិហរាមិ អនាសវោ.
៣៧. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ, មម ពុទ្ធស្ស សន្តិកេ;
តិស្សោ វិជ្ជា អនុប្បត្តា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
៣៨. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;
ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា តិកណិការបុប្ផិយោ ថេរោ ឥមា
គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.
តិកណិការបុប្ផិយត្ថេរស្សាបទានំ បឋមំ.
២. ឯកបត្តទាយកត្ថេរអបទានំ
៣៩. ‘‘នគរេ ហំសវតិយា, កុម្ភការោ អហោសហំ;
អទ្ទសំ វិរជំ ពុទ្ធំ, ឱឃតិណ្ណមនាសវំ.
៤០. ‘‘សុកតំ មត្តិកាបត្តំ, ពុទ្ធសេដ្ឋស្សទាសហំ;
បត្តំ ទត្វា ភគវតោ, ឧជុភូតស្ស តាទិនោ.
៤១. ‘‘ភវេ និព្ពត្តមានោហំ, សោណ្ណថាលេ លភាមហំ;
រូបិមយេ ច សោវណ្ណេ, តដ្ដិកេ ច មណីមយេ.
៤២. ‘‘បាតិយោ បរិភុញ្ជាមិ, បុញ្ញកម្មស្សិទំ ផលំ;
យសានញ្ច ធនានញ្ច [យសសាវ ជនានញ្ច (ស្យា.)], អគ្គភូតោ [បត្តភូតោ (សី. បី.)] ច ហោមហំ.
៤៣. ‘‘យថាបិ ភទ្ទកេ ខេត្តេ, ពីជំ អប្បម្បិ រោបិតំ;
សម្មាធារំ បវច្ឆន្តេ, ផលំ តោសេតិ កស្សកំ.
៤៤. ‘‘តថេវិទំ បត្តទានំ, ពុទ្ធខេត្តម្ហិ រោបិតំ;
បីតិធារេ បវស្សន្តេ, ផលំ មំ តោសយិស្សតិ.
៤៥. ‘‘យាវតា ខេត្តា វិជ្ជន្តិ, សង្ឃាបិ ច គណាបិ ច;
ពុទ្ធខេត្តសមោ នត្ថិ, សុខទោ សព្ពបាណិនំ.
៤៦. ‘‘នមោ តេ បុរិសាជញ្ញ, នមោ តេ បុរិសុត្តម;
ឯកបត្តំ ទទិត្វាន, បត្តោម្ហិ អចលំ បទំ.
៤៧. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ បត្តមទទិំ តទា;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, បត្តទានស្សិទំ ផលំ.
៤៨. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.
៤៩. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
៥០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ឯកបត្តទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ
អភាសិត្ថាតិ.
ឯកបត្តទាយកត្ថេរស្សាបទានំ ទុតិយំ.
៣. កាសុមារផលិយត្ថេរអបទានំ
៥១. ‘‘កណិការំវ ជោតន្តំ, និសិន្នំ បព្ពតន្តរេ;
អទ្ទសំ វិរជំ ពុទ្ធំ, លោកជេដ្ឋំ នរាសភំ.
៥២. ‘‘បសន្នចិត្តោ សុមនោ, សិរេ កត្វាន អញ្ជលិំ;
កាសុមារិកមាទាយ, ពុទ្ធសេដ្ឋស្សទាសហំ.
៥៣. ‘‘ឯកតិំសេ ឥតោ កប្បេ, យំ ផលំ អទទិំ តទា;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ផលទានស្សិទំ ផលំ.
៥៤. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.
៥៥. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
៥៦. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា កាសុមារផលិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ
អភាសិត្ថាតិ.
កាសុមារផលិយត្ថេរស្សាបទានំ តតិយំ.
៤. អវដផលិយត្ថេរអបទានំ
៥៧. ‘‘សហស្សរំសី ភគវា, សយម្ភូ អបរាជិតោ;
វិវេកា ឧដ្ឋហិត្វាន, គោចរាយាភិនិក្ខមិ.
៥៨. ‘‘ផលហត្ថោ អហំ ទិស្វា, ឧបគច្ឆិំ នរាសភំ;
បសន្នចិត្តោ សុមនោ, អវដំ អទទិំ ផលំ.
៥៩. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ ផលំ អទទិំ តទា;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ផលទានស្សិទំ ផលំ.
៦០. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.
៦១. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
៦២. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា អវដផលិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ
អភាសិត្ថាតិ.
អវដផលិយត្ថេរស្សាបទានំ ចតុត្ថំ.
៥. បាទផលិយត្ថេរអបទានំ
៦៣. ‘‘សុវណ្ណវណ្ណំ សម្ពុទ្ធំ, អាហុតីនំ បដិគ្គហំ;
រថិយំ បដិបជ្ជន្តំ, បាទផលំ [វារផលំ (សី.), ចារផលំ (ស្យា.), បារផលំ (បី.)] អទាសហំ.
៦៤. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ ផលំ អទទិំ តទា;
ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ផលទានស្សិទំ ផលំ.
៦៥. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.
៦៦. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.
៦៧. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បាទផលិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ
អភាសិត្ថាតិ.
បាទផលិយត្ថេរស្សាបទានំ បញ្ចមំ.
៦. មាតុលុង្គផលទាយកត្ថេរអបទានំ
៦៨. ‘‘កណិការំវ ជលិតំ, បុណ្ណមាយេវ ចន្ទិមំ;
ជលន្តំ ទីបរុក្ខំវ, អទ្ទសំ លោកនាយកំ.
៦៩. ‘‘មាតុលុង្គផលំ គយ្ហ, អទាសិំ សត្ថុនោ អហំ;
ទក្ខិណេយ្យស្ស វីរស្ស [ធីរស្ស (សី.)], បសន្នោ សេហិ បាណិភិ.