ឧបវាណត្ថេរោ

២០០. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា ឧបវាណោ ភគវតោ បុរតោ ឋិតោ ហោតិ ភគវន្តំ ពីជយមានោ. អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ ឧបវាណំ អបសារេសិ – ‘‘អបេហិ, ភិក្ខុ, មា មេ បុរតោ អដ្ឋាសី’’តិ. អថ ខោ អាយស្មតោ អានន្ទស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘អយំ ខោ អាយស្មា ឧបវាណោ ទីឃរត្តំ ភគវតោ ឧបដ្ឋាកោ សន្តិកាវចរោ សមីបចារី. អថ ច បន ភគវា បច្ឆិមេ កាលេ អាយស្មន្តំ ឧបវាណំ អបសារេតិ – ‘អបេហិ ភិក្ខុ, មា មេ បុរតោ អដ្ឋាសី’តិ. កោ នុ ខោ ហេតុ, កោ បច្ចយោ, យំ ភគវា អាយស្មន្តំ ឧបវាណំ អបសារេតិ – ‘អបេហិ, ភិក្ខុ, មា មេ បុរតោ អដ្ឋាសី’តិ? អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘អយំ, ភន្តេ, អាយស្មា ឧបវាណោ ទីឃរត្តំ ភគវតោ ឧបដ្ឋាកោ សន្តិកាវចរោ សមីបចារី. អថ ច បន ភគវា បច្ឆិមេ កាលេ អាយស្មន្តំ ឧបវាណំ អបសារេតិ – ‘‘អបេហិ, ភិក្ខុ, មា មេ បុរតោ អដ្ឋាសី’’តិ. កោ នុ ខោ, ភន្តេ, ហេតុ, កោ បច្ចយោ, យំ ភគវា អាយស្មន្តំ ឧបវាណំ អបសារេតិ – ‘‘អបេហិ, ភិក្ខុ, មា មេ បុរតោ អដ្ឋាសី’’តិ? ‘‘យេភុយ្យេន, អានន្ទ, ទសសុ លោកធាតូសុ ទេវតា សន្និបតិតា តថាគតំ ទស្សនាយ. យាវតា, អានន្ទ, កុសិនារា ឧបវត្តនំ មល្លានំ សាលវនំ សមន្តតោ ទ្វាទស យោជនានិ, នត្ថិ សោ បទេសោ វាលគ្គកោដិនិតុទនមត្តោបិ មហេសក្ខាហិ ទេវតាហិ អប្ផុដោ. ទេវតា, អានន្ទ, ឧជ្ឈាយន្តិ – ‘ទូរា ច វតម្ហ អាគតា តថាគតំ ទស្សនាយ. កទាចិ ករហចិ តថាគតា លោកេ ឧប្បជ្ជន្តិ អរហន្តោ សម្មាសម្ពុទ្ធា. អជ្ជេវ រត្តិយា បច្ឆិមេ យាមេ តថាគតស្ស បរិនិព្ពានំ ភវិស្សតិ. អយញ្ច មហេសក្ខោ ភិក្ខុ ភគវតោ បុរតោ ឋិតោ ឱវារេន្តោ, ន មយំ លភាម បច្ឆិមេ កាលេ តថាគតំ ទស្សនាយា’’’តិ.

២០១. ‘‘កថំភូតា បន, ភន្តេ, ភគវា ទេវតា មនសិករោតី’’តិ [មនសិ ករោន្តីតិ (ស្យា. ក.)]? ‘‘សន្តានន្ទ, ទេវតា អាកាសេ បថវីសញ្ញិនិយោ កេសេ បកិរិយ កន្ទន្តិ, ពាហា បគ្គយ្ហ កន្ទន្តិ, ឆិន្នបាតំ បបតន្តិ [ឆិន្នំបាទំវិយ បបតន្តិ (ស្យា.)], អាវដ្ដន្តិ, វិវដ្ដន្តិ – ‘អតិខិប្បំ ភគវា បរិនិព្ពាយិស្សតិ, អតិខិប្បំ សុគតោ បរិនិព្ពាយិស្សតិ, អតិខិប្បំ ចក្ខុំ [ចក្ខុមា (ស្យា. ក.)] លោកេ អន្តរធំអាយិស្សតី’តិ.

‘‘សន្តានន្ទ, ទេវតា បថវិយំ បថវីសញ្ញិនិយោ កេសេ បកិរិយ កន្ទន្តិ, ពាហា បគ្គយ្ហ កន្ទន្តិ, ឆិន្នបាតំ បបតន្តិ, អាវដ្ដន្តិ, វិវដ្ដន្តិ – ‘អតិខិប្បំ ភគវា បរិនិព្ពាយិស្សតិ, អតិខិប្បំ សុគតោ បរិនិព្ពាយិស្សតិ, អតិខិប្បំ ចក្ខុំ លោកេ អន្តរធាយិស្សតី’’’តិ.

‘‘យា បន តា ទេវតា វីតរាគា, តា សតា សម្បជានា អធិវាសេន្តិ – ‘អនិច្ចា សង្ខារា, តំ កុតេត្ថ លព្ភា’តិ.