អម្ពបាលីគណិកា
១៦១. អស្សោសិ ខោ អម្ពបាលី គណិកា – ‘‘ភគវា កិរ វេសាលិំ អនុប្បត្តោ វេសាលិយំ វិហរតិ មយ្ហំ អម្ពវនេ’’តិ. អថ ខោ អម្ពបាលី គណិកា ភទ្ទានិ ភទ្ទានិ យានានិ យោជាបេត្វា ភទ្ទំ ភទ្ទំ យានំ អភិរុហិត្វា ភទ្ទេហិ ភទ្ទេហិ យានេហិ វេសាលិយា និយ្យាសិ. យេន សកោ អារាមោ តេន បាយាសិ. យាវតិកា យានស្ស ភូមិ, យានេន គន្ត្វា, យានា បច្ចោរោហិត្វា បត្តិកាវ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ អម្ពបាលិំ គណិកំ ភគវា ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ. អថ ខោ អម្ពបាលី គណិកា ភគវតា ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សិតា សមាទបិតា សមុត្តេជិតា សម្បហំសិតា ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘អធិវាសេតុ មេ, ភន្តេ, ភគវា ស្វាតនាយ ភត្តំ សទ្ធិំ ភិក្ខុសង្ឃេនា’’តិ. អធិវាសេសិ ភគវា តុណ្ហីភាវេន. អថ ខោ អម្ពបាលី គណិកា ភគវតោ អធិវាសនំ វិទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កាមិ.
អស្សោសុំ ខោ វេសាលិកា លិច្ឆវី – ‘‘ភគវា កិរ វេសាលិំ អនុប្បត្តោ វេសាលិយំ វិហរតិ អម្ពបាលិវនេ’’តិ. អថ ខោ តេ លិច្ឆវី ភទ្ទានិ ភទ្ទានិ យានានិ យោជាបេត្វា ភទ្ទំ ភទ្ទំ យានំ អភិរុហិត្វា ភទ្ទេហិ ភទ្ទេហិ យានេហិ វេសាលិយា និយ្យិំសុ. តត្រ ឯកច្ចេ លិច្ឆវី នីលា ហោន្តិ នីលវណ្ណា នីលវត្ថា នីលាលង្ការា, ឯកច្ចេ លិច្ឆវី បីតា ហោន្តិ បីតវណ្ណា បីតវត្ថា បីតាលង្ការា, ឯកច្ចេ លិច្ឆវី លោហិតា ហោន្តិ លោហិតវណ្ណា លោហិតវត្ថា លោហិតាលង្ការា, ឯកច្ចេ លិច្ឆវី ឱទាតា ហោន្តិ ឱទាតវណ្ណា ឱទាតវត្ថា ឱទាតាលង្ការា. អថ ខោ អម្ពបាលី គណិកា ទហរានំ ទហរានំ លិច្ឆវីនំ អក្ខេន អក្ខំ ចក្កេន ចក្កំ យុគេន យុគំ បដិវដ្ដេសិ [បរិវត្តេសិ (វិ. មហាវគ្គ)]. អថ ខោ តេ លិច្ឆវី អម្ពបាលិំ គណិកំ ឯតទវោចុំ – ‘‘កិំ, ជេ អម្ពបាលិ, ទហរានំ ទហរានំ លិច្ឆវីនំ អក្ខេន អក្ខំ ចក្កេន ចក្កំ យុគេន យុគំ បដិវដ្ដេសី’’តិ? ‘‘តថា ហិ បន មេ, អយ្យបុត្តា, ភគវា និមន្តិតោ ស្វាតនាយ ភត្តំ សទ្ធិំ ភិក្ខុសង្ឃេនា’’តិ. ‘‘ទេហិ, ជេ អម្ពបាលិ, ឯតំ [ឯកំ (ក.)] ភត្តំ សតសហស្សេនា’’តិ. ‘‘សចេបិ មេ, អយ្យបុត្តា, វេសាលិំ សាហារំ ទស្សថ [ទជ្ជេយ្យាថ (វិ. មហាវគ្គ)], ឯវមហំ តំ [ឯវម្បិ មហន្តំ (ស្យា.), ឯវំ មហន្តំ (សី. បី.)] ភត្តំ ន ទស្សាមី’’តិ [នេវ ទជ្ជាហំ តំ ភត្តន្តិ (វិ. មហាវគ្គ)]. អថ ខោ តេ លិច្ឆវី អង្គុលិំ ផោដេសុំ – ‘‘ជិតម្ហ [ជិតម្ហា (ពហូសុ)] វត ភោ អម្ពកាយ, ជិតម្ហ វត ភោ អម្ពកាយា’’តិ [‘‘ជិតម្ហា វត ភោ អម្ពបាលិកាយ វញ្ចិតម្ហា វត ភោ អម្ពបាលិកាយា’’តិ (ស្យា.)].
អថ ខោ តេ លិច្ឆវី យេន អម្ពបាលិវនំ តេន បាយិំសុ. អទ្ទសា ខោ ភគវា តេ លិច្ឆវី ទូរតោវ អាគច្ឆន្តេ. ទិស្វាន ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘យេសំ [យេហិ (វិ. មហាវគ្គ)], ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ ទេវា តាវតិំសា អទិដ្ឋបុព្ពា, ឱលោកេថ, ភិក្ខវេ, លិច្ឆវិបរិសំ; អបលោកេថ, ភិក្ខវេ, លិច្ឆវិបរិសំ; ឧបសំហរថ, ភិក្ខវេ, លិច្ឆវិបរិសំ – តាវតិំសសទិស’’ន្តិ. អថ ខោ តេ លិច្ឆវី យាវតិកា យានស្ស ភូមិ, យានេន គន្ត្វា, យានា បច្ចោរោហិត្វា បត្តិកាវ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. ឯកមន្តំ និសិន្នេ ខោ តេ លិច្ឆវី ភគវា ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ. អថ ខោ តេ លិច្ឆវី ភគវតា ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សិតា សមាទបិតា សមុត្តេជិតា សម្បហំសិតា ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘អធិវាសេតុ នោ, ភន្តេ, ភគវា ស្វាតនាយ ភត្តំ សទ្ធិំ ភិក្ខុសង្ឃេនា’’តិ. អថ ខោ ភគវា តេ លិច្ឆវី ឯតទវោច – ‘‘អធិវុត្ថំ [អធិវាសិតំ (ស្យា.)] ខោ មេ, លិច្ឆវី, ស្វាតនាយ អម្ពបាលិយា គណិកាយ ភត្ត’’ន្តិ. អថ ខោ តេ លិច្ឆវី អង្គុលិំ ផោដេសុំ – ‘‘ជិតម្ហ វត ភោ អម្ពកាយ, ជិតម្ហ វត ភោ អម្ពកាយា’’តិ. អថ ខោ តេ លិច្ឆវី ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កមិំសុ.
១៦២. អថ ខោ អម្ពបាលី គណិកា តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន សកេ អារាមេ បណីតំ ខាទនីយំ ភោជនីយំ បដិយាទាបេត្វា ភគវតោ កាលំ អារោចាបេសិ – ‘‘កាលោ, ភន្តេ, និដ្ឋិតំ ភត្ត’’ន្តិ. អថ ខោ ភគវា បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ សទ្ធិំ ភិក្ខុសង្ឃេន យេន អម្ពបាលិយា គណិកាយ និវេសនំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. អថ ខោ អម្ពបាលី គណិកា ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ បណីតេន ខាទនីយេន ភោជនីយេន សហត្ថា សន្តប្បេសិ សម្បវារេសិ. អថ ខោ អម្ពបាលី គណិកា ភគវន្តំ ភុត្តាវិំ ឱនីតបត្តបាណិំ អញ្ញតរំ នីចំ អាសនំ គហេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ អម្ពបាលី គណិកា ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ឥមាហំ, ភន្តេ, អារាមំ ពុទ្ធប្បមុខស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស ទម្មី’’តិ. បដិគ្គហេសិ ភគវា អារាមំ. អថ ខោ ភគវា អម្ពបាលិំ គណិកំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេត្វា សមាទបេត្វា សមុត្តេជេត្វា សម្បហំសេត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កាមិ. តត្របិ សុទំ ភគវា វេសាលិយំ វិហរន្តោ អម្ពបាលិវនេ ឯតទេវ ពហុលំ ភិក្ខូនំ ធម្មិំ កថំ ករោតិ – ‘‘ឥតិ សីលំ, ឥតិ សមាធិ, ឥតិ បញ្ញា. សីលបរិភាវិតោ សមាធិ មហប្ផលោ ហោតិ មហានិសំសោ. សមាធិបរិភាវិតា បញ្ញា មហប្ផលា ហោតិ មហានិសំសា. បញ្ញាបរិភាវិតំ ចិត្តំ សម្មទេវ អាសវេហិ វិមុច្ចតិ, សេយ្យថិទំ – កាមាសវា, ភវាសវា, អវិជ្ជាសវា’’តិ.