១. ឥសិទាសីថេរីគាថាវណ្ណនា

ចត្តាលីសនិបាតេ នគរម្ហិ កុសុមនាមេតិអាទិកា ឥសិទាសិយា ថេរិយា គាថា. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការា តត្ថ តត្ថ ភវេ បុរិសត្តភាវេ ឋត្វា វិវដ្ដូបនិស្សយំ កុសលំ ឧបចិនន្តី ចរិមភវតោ សត្តមេ ភវេ អកល្យាណសន្និស្សយេន បរទារិកកម្មំ កត្វា, កាយស្ស ភេទា និរយេ និព្ពត្តិត្វា តត្ថ ពហូនិ វស្សសតានិ និរយេ បច្ចិត្វា, តតោ ចុតា តីសុ ជាតីសុ តិរច្ឆានយោនិយំ និព្ពត្តិត្វា តតោ ចុតា ទាសិយា កុច្ឆិស្មិំ នបុំសកោ ហុត្វា និព្ពត្តិ. តតោ បន ចុតា ឯកស្ស ទលិទ្ទស្ស សាកដិកស្ស ធីតា ហុត្វា និព្ពត្តិ. តំ វយប្បត្តំ គិរិទាសោ នាម អញ្ញតរស្ស សត្ថវាហស្ស បុត្តោ អត្តនោ ភរិយំ កត្វា គេហំ អានេសិ. តស្ស ច ភរិយា អត្ថិ សីលវតី កល្យាណធម្មា. តស្សំ ឥស្សាបកតា សាមិនោ តស្សា វិទ្ទេសនកម្មំ អកាសិ. សា តត្ថ យាវជីវំ ឋត្វា កាយស្ស ភេទា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ ឧជ្ជេនិយំ កុលបទេសសីលាចារាទិគុណេហិ អភិសម្មតស្ស វិភវសម្បន្នស្ស សេដ្ឋិស្ស ធីតា ហុត្វា និព្ពត្តិ, ឥសិទាសីតិស្សា នាមំ អហោសិ.

តំ វយប្បត្តកាលេ មាតាបិតរោ កុលរូបវយវិភវាទិសទិសស្ស អញ្ញតរស្ស សេដ្ឋិបុត្តស្ស អទំសុ. សា តស្ស គេហេ បតិទេវតា ហុត្វា មាសមត្តំ វសិ. អថស្សា កម្មពលេន សាមិកោ វិរត្តរូបោ ហុត្វា តំ ឃរតោ នីហរិ. តំ សព្ពំ បាឡិតោ ឯវ វិញ្ញាយតិ. តេសំ តេសំ បន សាមិកានំ អរុច្ចនេយ្យតាយ សំវេគជាតា បិតរំ អនុជានាបេត្វា, ជិនទត្តាយ ថេរិយា សន្តិកេ បព្ពជិត្វា វិបស្សនាយ កម្មំ ករោន្តី នចិរស្សេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បត្វា, ផលសុខេន និព្ពានសុខេន ច វីតិនាមេន្តី ឯកទិវសំ បាដលិបុត្តនគរេ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តា មហាគង្គាយំ វាលុកបុលិនេ និសីទិត្វា ពោធិត្ថេរិយា នាម អត្តនោ សហាយត្ថេរិយា បុព្ពបដិបត្តិំ បុច្ឆិតា តមត្ថំ គាថាពន្ធវសេន វិស្សជ្ជេសិ ‘‘ឧជ្ជេនិយា បុរវរេ’’តិអាទិនា. តេសំ បន បុច្ឆាវិស្សជ្ជនានំ សម្ពន្ធំ ទស្សេតុំ –

៤០២. ‘‘នគរម្ហិ កុសុមនាមេ, បាដលិបុត្តម្ហិ បថវិយា មណ្ឌេ;

សក្យកុលកុលីនាយោ, ទ្វេ ភិក្ខុនិយោ ហិ គុណវតិយោ.

៤០៣. ‘‘ឥសិទាសី តត្ថ ឯកា, ទុតិយា ពោធីតិ សីលសម្បន្នា ច;

ឈានជ្ឈាយនរតាយោ, ពហុស្សុតាយោ ធុតកិលេសាយោ.

៤០៤. ‘‘តា បិណ្ឌាយ ចរិត្វា, ភត្តត្ថំ ករិយ ធោតបត្តាយោ;

រហិតម្ហិ សុខនិសិន្នា, ឥមា គិរា អព្ភុទីរេសុ’’ន្តិ. –

ឥមា តិស្សោ គាថា សង្គីតិការេហិ ឋបិតា.

៤០៥. ‘‘បាសាទិកាសិ អយ្យេ, ឥសិទាសិ វយោបិ តេ អបរិហីនោ;

កិំ ទិស្វាន ព្យាលិកំ, អថាសិ នេក្ខម្មមនុយុត្តា.

៤០៦. ‘‘ឯវមនុយុញ្ជិយមានា សា, រហិតេ ធម្មទេសនាកុសលា;

ឥសិទាសី វចនមព្រវិ, សុណ ពោធិ យថាម្ហិ បព្ពជិតា.

ឥតោ បរំ វិស្សជ្ជនគាថា.

៤០៧. ‘‘ឧជ្ជេនិយា បុរវរេ, មយ្ហំ បិតា សីលសំវុតោ សេដ្ឋិ;

តស្សម្ហិ ឯកធីតា, បិយា មនាបា ច ទយិតា ច.

៤០៨. ‘‘អថ មេ សាកេតតោ វរកា, អាគច្ឆុមុត្តមកុលីនា;

សេដ្ឋី បហូតរតនោ, តស្ស មមំ សុណុមទាសិ តាតោ.

៤០៩. ‘‘សស្សុយា សសុរស្ស ច, សាយំ បាតំ បណាមមុបគម្ម;

សិរសា ករោមិ បាទេ, វន្ទាមិ យថាម្ហិ អនុសិដ្ឋា.

៤១០. ‘‘យា មយ្ហំ សាមិកស្ស, ភគិនិយោ ភាតុនោ បរិជនោ វា;

តមេកវរកម្បិ ទិស្វា, ឧព្ពិគ្គា អាសនំ ទេមិ.

៤១១. ‘‘អន្នេន ច បានេន ច, ខជ្ជេន ច យញ្ច តត្ថ សន្និហិតំ;

ឆាទេមិ ឧបនយាមិ ច, ទេមិ ច យំ យស្ស បតិរូបំ.

៤១២. ‘‘កាលេន ឧបដ្ឋហិត្វា, ឃរំ សមុបគមាមិ ឧម្មារេ;

ធោវន្តី ហត្ថបាទេ, បញ្ជលិកា សាមិកមុបេមិ.

៤១៣. ‘‘កោច្ឆំ បសាទំ អញ្ជនិញ្ច, អាទាសកញ្ច គណ្ហិត្វា;

បរិកម្មការិកា វិយ, សយមេវ បតិំ វិភូសេមិ.

៤១៤. ‘‘សយមេវ ឱទនំ សាធយាមិ, សយមេវ ភាជនំ ធោវន្តី;

មាតាវ ឯកបុត្តកំ, តថា ភត្តារំ បរិចរាមិ.

៤១៥. ‘‘ឯវំ មំ ភត្តិកតំ, អនុរត្តំ ការិកំ និហតមានំ;

ឧដ្ឋាយិកំ អនលសំ, សីលវតិំ ទុស្សតេ ភត្តា.

៤១៦. ‘‘សោ មាតរញ្ច បិតរញ្ច, ភណតិ អាបុច្ឆហំ គមិស្សាមិ;

ឥសិទាសិយា ន សហ វច្ឆំ, ឯកាគារេហំ សហ វត្ថុំ.

៤១៧. ‘‘មា ឯវំ បុត្ត អវច, ឥសិទាសី បណ្ឌិតា បរិព្យត្តា;

ឧដ្ឋាយិកា អនលសា, កិំ តុយ្ហំ ន រោចតេ បុត្ត.

៤១៨. ‘‘ន ច មេ ហិំសតិ កិញ្ចិ, ន ចហំ ឥសិទាសិយា សហ វច្ឆំ;

ទេស្សាវ មេ អលំ មេ, អបុច្ឆាហំ គមិស្សាមិ.

៤១៩. ‘‘តស្ស វចនំ សុណិត្វា, សស្សុ សសុរោ ច មំ អបុច្ឆិំសុ;

កិស្ស តយា អបរទ្ធំ, ភណ វិស្សដ្ឋា យថាភូតំ.

៤២០. ‘‘នបិហំ អបរជ្ឈំ កិញ្ចិ, នបិ ហិំសេមិ ន ភណាមិ ទុព្ពចនំ;

កិំ សក្កា កាតុយ្យេ, យំ មំ វិទ្ទេស្សតេ ភត្តា.

៤២១. ‘‘តេ មំ បិតុឃរំ បដិនយិំសុ, វិមនា ទុខេន អធិភូតា;

បុត្តមនុរក្ខមានា, ជិតាម្ហសេ រូបិនិំ លក្ខិំ.

៤២២. ‘‘អថ មំ អទាសិ តាតោ, អឌ្ឍស្ស ឃរម្ហិ ទុតិយកុលិកស្ស;

តតោ ឧបឌ្ឍសុង្កេន, យេន មំ វិន្ទថ សេដ្ឋិ.

៤២៣. ‘‘តស្សបិ ឃរម្ហិ មាសំ, អវសិំ អថ សោបិ មំ បដិច្ឆរយិ;

ទាសីវ ឧបដ្ឋហន្តិំ, អទូសិកំ សីលសម្បន្នំ.

៤២៤. ‘‘ភិក្ខាយ ច វិចរន្តំ, ទមកំ ទន្តំ មេ បិតា ភណតិ;

ហោហិសិ មេ ជាមាតា, និក្ខិប បោដ្ឋិញ្ច ឃដិកញ្ច.

៤២៥. ‘‘សោបិ វសិត្វា បក្ខំ, អថ តាតំ ភណតិ ‘ទេហិ មេ បោដ្ឋិំ;

ឃដិកញ្ច មល្លកញ្ច, បុនបិ ភិក្ខំ ចរិស្សាមិ’.

៤២៦. ‘‘អថ នំ ភណតី តាតោ, អម្មា សព្ពោ ច មេ ញាតិគណវគ្គោ;

កិំ តេ ន កីរតិ ឥធ, ភណ ខិប្បំ តំ តេ ករិហិតិ.

៤២៧. ‘‘ឯវំ ភណិតោ ភណតិ, យទិ មេ អត្តា សក្កោតិ អលំ មយ្ហំ;

ឥសិទាសិយា ន សហ វច្ឆំ, ឯកឃរេហំ សហ វត្ថុំ.

៤២៨. ‘‘វិស្សជ្ជិតោ គតោ សោ, អហម្បិ ឯកាកិនី វិចិន្តេមិ;

អាបុច្ឆិតូន គច្ឆំ, មរិតុយេ វា បព្ពជិស្សំ វា.

៤២៩. ‘‘អថ អយ្យា ជិនទត្តា, អាគច្ឆី គោចរាយ ចរមានា;

តាត កុលំ វិនយធរី, ពហុស្សុតា សីលសម្បន្នា.

៤៣០. ‘‘តំ ទិស្វាន អម្ហាកំ, ឧដ្ឋាយាសនំ តស្សា បញ្ញាបយិំ;

និសិន្នាយ ច បាទេ, វន្ទិត្វា ភោជនមទាសិំ.

៤៣១. ‘‘អន្នេន ច បានេន ច, ខជ្ជេន ច យញ្ច តត្ថ សន្និហិតំ;

សន្តប្បយិត្វា អវចំ, អយ្យេ ឥច្ឆាមិ បព្ពជិតុំ.

៤៣២. ‘‘អថ មំ ភណតី តាតោ, ឥធេវ បុត្តក ចរាហិ ត្វំ ធម្មំ;

អន្នេន ច បានេន ច, តប្បយ សមណេ ទ្វិជាតី ច.

៤៣៣. ‘‘អថហំ ភណាមិ តាតំ, រោទន្តី អញ្ជលិំ បណាមេត្វា;

បាបញ្ហិ មយា បកតំ, កម្មំ តំ និជ្ជរេស្សាមិ.

៤៣៤. ‘‘អថ មំ ភណតី តាតោ, បាបុណ ពោធិញ្ច អគ្គធម្មញ្ច;

និព្ពានញ្ច លភស្សុ, យំ សច្ឆិករី ទ្វិបទសេដ្ឋោ.

៤៣៥. ‘‘មាតាបិតូ អភិវាទ, យិត្វា សព្ពញ្ច ញាតិគណវគ្គំ;

សត្តាហំ បព្ពជិតា, តិស្សោ វិជ្ជា អផស្សយិំ.

៤៣៦. ‘‘ជានាមិ អត្តនោ សត្ត, ជាតិយោ យស្សយំ ផលវិបាកោ;

តំ តវ អាចិក្ខិស្សំ, តំ ឯកមនា និសាមេហិ.

៤៣៧. ‘‘នគរម្ហិ ឯរកច្ឆេ, សុវណ្ណការោ អហំ បហូតធនោ;

យោព្ពនមទេន មត្តោ, សោ បរទារំ អសេវិហំ.

៤៣៨. ‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, និរយម្ហិ អបច្ចិសំ ចិរំ;

បក្កោ តតោ ច ឧដ្ឋហិត្វា, មក្កដិយា កុច្ឆិមោក្កមិំ.

៤៣៩. ‘‘សត្តាហជាតកំ មំ, មហាកបិ យូថបោ និល្លច្ឆេសិ;

តស្សេតំ កម្មផលំ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ.

៤៤០. ‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, កាលំ ករិត្វា សិន្ធវារញ្ញេ;

កាណាយ ច ខញ្ជាយ ច, ឯឡកិយា កុច្ឆិមោក្កមិំ.

៤៤១. ‘‘ទ្វាទស វស្សានិ អហំ, និល្លច្ឆិតោ ទារកេ បរិវហិត្វា;

កិមិនាវដ្ដោ អកល្លោ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ.

៤៤២. ‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, គោវាណិជកស្ស គាវិយា ជាតោ;

វច្ឆោ លាខាតម្ពោ, និល្លច្ឆិតោ ទ្វាទសេ មាសេ.

៤៤៣. ‘‘វោឍូន នង្គលមហំ, សកដញ្ច ធារយាមិ;

អន្ធោវដ្ដោ អកល្លោ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ.

៤៤៤. ‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, វីថិយា ទាសិយា ឃរេ ជាតោ;

នេវ មហិលា ន បុរិសោ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ.

៤៤៥. ‘‘តិំសតិវស្សម្ហិ មតោ, សាកដិកកុលម្ហិ ទារិកា ជាតា;

កបណម្ហិ អប្បភោគេ, ធនិកបុរិសបាតពហុលម្ហិ.

៤៤៦. ‘‘តំ មំ តតោ សត្ថវាហោ, ឧស្សន្នាយ វិបុលាយ វឌ្ឍិយា;

ឱកឌ្ឍតិ វិលបន្តិំ, អច្ឆិន្ទិត្វា កុលឃរស្មា.

៤៤៧. ‘‘អថ សោឡសមេ វស្សេ, ទិស្វា មំ បត្តយោព្ពនំ កញ្ញំ;

ឱរុន្ធតស្ស បុត្តោ, គិរិទាសោ នាម នាមេន.

៤៤៨. ‘‘តស្សបិ អញ្ញា ភរិយា, សីលវតី គុណវតី យសវតី ច;

អនុរត្តា ភត្តារំ, តស្សាហំ វិទ្ទេសនមកាសិំ.

៤៤៩. ‘‘តស្សេតំ កម្មផលំ, យំ មំ អបកីរិតូន គច្ឆន្តិ;

ទាសីវ ឧបដ្ឋហន្តិំ, តស្សបិ អន្តោ កតោ មយា’’តិ.

តត្ថ នគរម្ហិ កុសុមនាមេតិ ‘‘កុសុមបុរ’’ន្តិ ឯវំ កុសុមសទ្ទេន គហិតនាមកេ នគរេ, ឥទានិ តំ នគរំ បាដលិបុត្តម្ហីតិ សរូបតោ ទស្សេតិ. បថវិយា មណ្ឌេតិ សកលាយ បថវិយា មណ្ឌភូតេ. សក្យកុលកុលីនាយោតិ សក្យកុលេ កុលធីតរោ, សក្យបុត្តស្ស ភគវតោ សាសនេ បព្ពជិតតាយ ឯវំ វុត្តំ.

តត្ថាតិ តាសុ ទ្វីសុ ភិក្ខុនីសុ. ពោធីតិ ឯវំនាមិកា ថេរី. ឈានជ្ឈាយនរតាយោតិ លោកិយលោកុត្តរស្ស ឈានស្ស ឈាយនេ អភិរតា. ពហុស្សុតាយោតិ បរិយត្តិពាហុសច្ចេន ពហុស្សុតា. ធុតកិលេសាយោតិ អគ្គមគ្គេន សព្ពសោ សមុគ្ឃាតិតកិលេសា. ភត្តត្ថំ ករិយាតិ ភត្តកិច្ចំ និដ្ឋាបេត្វា. រហិតម្ហីតិ ជនរហិតម្ហិ វិវិត្តដ្ឋានេ. សុខនិសិន្នាតិ បព្ពជ្ជាសុខេន វិវេកសុខេន ច សុខនិសិន្នា. ឥមា គិរាតិ ឥទានិ វុច្ចមានា សុខា លាបនា. អព្ភុទីរេសុន្តិ បុច្ឆាវិស្សជ្ជនវសេន កថយិំសុ.

‘‘បាសាទិកាសី’’តិ គាថា ពោធិត្ថេរិយា បុច្ឆាវសេន វុត្តា. ‘‘ឯវមនុយុញ្ជិយមានា’’តិ គាថា សង្គីតិការេហេវ វុត្តា. ‘‘ឧជ្ជេនិយា’’តិអាទិកា ហិ សព្ពាបិ ឥសិទាសិយាវ វុត្តា. តត្ថ បាសាទិកាសីតិ រូបសម្បត្តិយា បស្សន្តានំ បសាទាវហា អសិ. វយោបិ តេ អបរិហីនោតិ តុយ្ហំ វយោបិ ន បរិហីនោ, បឋមវយេ ឋិតាសីតិ អត្ថោ. កិំ ទិស្វាន ព្យាលិកន្តិ កីទិសំ ព្យាលិកំ ទោសំ ឃរាវាសេ អាទីនវំ ទិស្វា. អថាសិ នេក្ខម្មមនុយុត្តាតិ អថាតិ និបាតមត្តំ, នេក្ខម្មំ បព្ពជ្ជំ អនុយុត្តា អសិ.

អនុយុញ្ជិយមានាតិ បុច្ឆិយមានា, សា ឥសិទាសីតិ យោជនា. រហិតេតិ សុញ្ញដ្ឋានេ. សុណ ពោធិ យថាម្ហិ បព្ពជិតាតិ ពោធិត្ថេរិ អហំ យថា បព្ពជិតា អម្ហិ, តំ តំ បុរាណំ សុណ សុណាហិ.

ឧជ្ជេនិយា បុរវរេតិ ឧជ្ជេនីនាមកេ អវន្តិរដ្ឋេ ឧត្តមនគរេ. បិយាតិ ឯកធីតុភាវេន បិយាយិតព្ពា. មនាបាតិ សីលាចារគុណេន មនវឌ្ឍនកា. ទយិតាតិ អនុកម្បិតព្ពា.

អថាតិ បច្ឆា មម វយប្បត្តកាលេ. មេ សាកេតតោ វរកាតិ សាកេតនគរតោ មម វរកា មំ វារេន្តា អាគច្ឆុំ. ឧត្តមកុលីនាតិ តស្មិំ នគរេ អគ្គកុលិកា, យេន តេ បេសិតា, សោ សេដ្ឋិ បហូតរតនោ. តស្ស មមំ សុណ្ហមទាសិ តាតោតិ តស្ស សាកេតសេដ្ឋិនោ សុណិសំ បុត្តស្ស ភរិយំ កត្វា មយ្ហំ បិតា មំ អទាសិ.

សាយំ បាតន្តិ សាយន្ហេ បុព្ពណ្ហេ ច. បណាមមុបគម្ម សិរសា ករោមីតិ សស្សុយា សសុរស្ស ច សន្តិកំ ឧបគន្ត្វា សិរសា បណាមំ ករោមិ, តេសំ បាទេ វន្ទាមិ. យថាម្ហិ អនុសិដ្ឋាតិ តេហិ យថា អនុសិដ្ឋា អម្ហិ, តថា ករោមិ, តេសំ អនុសិដ្ឋិំ ន អតិក្កមាមិ.

តមេកវរកម្បីតិ ឯកវល្លភម្បិ. ឧព្ពិគ្គាតិ តសន្តា. អាសនំ ទេមីតិ យស្ស បុគ្គលស្ស យំ អនុច្ឆវិកំ, តំ តស្ស ទេមិ.

តត្ថាតិ បរិវេសនដ្ឋានេ. សន្និហិតន្តិ សជ្ជិតំ ហុត្វា វិជ្ជមានំ. ឆាទេមីតិ ឧបច្ឆាទេមិ, ឧបច្ឆាទេត្វា ឧបនយាមិ ច, ឧបនេត្វា ទេមិ, ទេន្តីបិ យំ យស្ស បតិរូបំ, តទេវ ទេមីតិ អត្ថោ.

ឧម្មារេតិ ទ្វារេ. ធោវន្តី ហត្ថបាទេតិ ហត្ថបាទេ ធោវិនី អាសិំ, ធោវិត្វា ឃរំ សមុបគមាមីតិ យោជនា.

កោច្ឆន្តិ មស្សូនំ កេសានញ្ច ឧល្លិខនកោច្ឆំ. បសាទន្តិ គន្ធចុណ្ណាទិមុខវិលេបនំ. ‘‘បសាធន’’ន្តិបិ បាឋោ, បសាធនភណ្ឌំ. អញ្ជនិន្តិ អញ្ជននាឡិំ. បរិកម្មការិកា វិយាតិ អគ្គកុលិកា វិភវសម្បន្នាបិ បតិបរិចារិកា ចេដិកា វិយ.

សាធយាមីតិ បចាមិ. ភាជនន្តិ លោហភាជនញ្ច. ធោវន្តី បរិចរាមីតិ យោជនា.

ភត្តិកតន្តិ កតសាមិភតិកំ. អនុរត្តន្តិ អនុរត្តវន្តិំ. ការិកន្តិ តស្ស តស្សេវ ឥតិ កត្តព្ពស្ស ការិកំ. និហតមានន្តិ អបនីតមានំ. ឧដ្ឋាយិកន្តិ ឧដ្ឋានវីរិយសម្បន្នំ. អនលសន្តិ តតោ ឯវ អកុសីតំ. សីលវតិន្តិ សីលាចារសម្បន្នំ. ទុស្សតេតិ ទុស្សតិ, កុជ្ឈិត្វា ភណតិ.

ភណតិ អាបុច្ឆហំ គមិស្សាមីតិ ‘‘អហំ តុម្ហេ អាបុច្ឆិត្វា យត្ថ កត្ថចិ គមិស្សាមី’’តិ សោ មម សាមិកោ អត្តនោ មាតរញ្ច បិតរញ្ច ភណតិ. កិំ ភណតីតិ ចេ អាហ – ‘‘ឥសិទាសិយា ន សហ វច្ឆំ, ឯកាគារេហំ សហ វត្ថុ’’ន្តិ. តត្ថ វច្ឆន្តិ វសិស្សំ.

ទេស្សាតិ អប្បិយា. អលំ មេតិ បយោជនំ មេ តាយ ឥត្ថីតិ អត្ថោ. អបុច្ឆាហំ គមិស្សាមីតិ យទិ មេ តុម្ហេ តាយ សទ្ធិំ សំវាសំ ឥច្ឆថ, អហំ តុម្ហេ អបុច្ឆិត្វា វិទេសំ បក្កមិស្សាមិ.

តស្សាតិ មម ភត្តុនោ. កិស្សាតិ កិំ អស្ស តវ សាមិកស្ស. តយា អបរទ្ធំ ព្យាលិកំ កតំ.

នបិហំ អបរជ្ឈន្តិ នបិ អហំ តស្ស កិញ្ចិ អបរជ្ឈិំ. អយមេវ វា បាឋោ. នបិ ហិំសេមីតិ នបិ ពាធេមិ. ទុព្ពចនន្តិ ទុរុត្តវចនំ. កិំ សក្កា កាតុយ្យេតិ កិំ មយា កាតុំ អយ្យេ សក្កា. យំ មំ វិទ្ទេស្សតេ ភត្តាតិ យស្មា អការណេនេវ ភត្តា មយ្ហំ វិទ្ទេស្សតេ វិទ្ទេស្សំ ចិត្តប្បកោបំ ករោតិ.

វិមនាតិ ទោមនស្សិកា. បុត្តមនុរក្ខមានាតិ អត្តនោ បុត្តំ មយ្ហំ សាមិកំ ចិត្តមនុរក្ខណេន អនុរក្ខន្តា. ជិតាម្ហសេ រូបិនិំ លក្ខិន្តិ ជិតា អម្ហសេ ជិតា វតាម្ហ រូបវតិំ សិរិំ, មនុស្សវេសេន ចរន្តិយា សិរិទេវតាយ បរិហីនា វតាតិ អត្ថោ.

អឌ្ឍស្ស ឃរម្ហិ ទុតិយកុលិកស្សាតិ បឋមសាមិកំ ឧបាទាយ ទុតិយស្ស អឌ្ឍស្ស កុលបុត្តស្ស ឃរម្ហិ មំ អទាសិ, ទេន្តោ ច តតោ បឋមសុង្កតោ ឧបឌ្ឍសុង្កេន អទាសិ. យេន មំ វិន្ទថ សេដ្ឋីតិ យេន សុង្កេន មំ បឋមំ សេដ្ឋិ វិន្ទថ បដិលភិ, តតោ ឧបឌ្ឍសុង្កេនាតិ យោជនា.

សោបីតិ ទុតិយសាមិកោបិ. មំ បដិច្ឆរយីតិ មំ នីហរិ, សោ មំ គេហតោ និក្កឌ្ឍិ. ឧបដ្ឋហន្តិន្តិ ទាសី វិយ ឧបដ្ឋហន្តិំ ឧបដ្ឋានំ ករោន្តិំ. អទូសិកន្តិ អទុព្ភនកំ.

ទមកន្តិ ការុញ្ញាធិដ្ឋានតាយ បរេសំ ចិត្តស្ស ទមកំ. យថា បរេ កិញ្ចិ ទស្សន្តិ, ឯវំ អត្តនោ កាយំ វាចញ្ច ទន្តំ វូបសន្តំ កត្វា បរទត្តភិក្ខាយ វិចរណកំ. ជាមាតាតិ ទុហិតុបតិ. និក្ខិប បោដ្ឋិញ្ច ឃដិកញ្ចាតិ តយា បរិទហិតំ បិលោតិកាខណ្ឌញ្ច ភិក្ខាកបាលញ្ច ឆឌ្ឌេហិ.

សោបិ វសិត្វា បក្ខន្តិ សោបិ ភិក្ខកោ បុរិសោ មយា សទ្ធិំ អទ្ធមាសមត្តំ វសិត្វា បក្កាមិ.

អថ នំ ភណតី តាតោតិ តំ ភិក្ខកំ មម បិតា មាតា សព្ពោ ច មេ ញាតិគណោ វគ្គវគ្គោ ហុត្វា ភណតិ. កថំ? កិំ តេ ន កីរតិ ឥធ តុយ្ហំ កិំ នាម ន កិរតិ ន សាធិយតិ, ភណ ខិប្បំ. តំ តេ ករិហិតីតិ តំ តុយ្ហំ ករិស្សតិ.

យទិ មេ អត្តា សក្កោតីតិ យទិ មយ្ហំ អត្តា អត្តាធីនោ ភុជិស្សោ ច ហោតិ, អលំ មយ្ហំ ឥសិទាសិយា តាយ បយោជនំ នត្ថិ, តស្មា ន សហ វច្ឆំ ន សហ វសិស្សំ, ឯកឃរេ អហំ តាយ សហ វត្ថុន្តិ យោជនា.

វិស្សជ្ជិតោ គតោ សោតិ សោ ភិក្ខកោ បិតរា វិស្សជ្ជិតោ យថារុចិ គតោ. ឯកាកិនីតិ ឯកិកាវ. អាបុច្ឆិតូន គច្ឆន្តិ មយ្ហំ បិតរំ វិស្សជ្ជេត្វា គច្ឆាមិ. មរិតុយេតិ មរិតុំ. វាតិ វិកប្បត្ថេ និបាតោ.

គោចរាយាតិ ភិក្ខាយ, តាត-កុលំ អាគច្ឆីតិ យោជនា.

តន្តិ តំ ជិនទត្តត្ថេរិំ. ឧដ្ឋាយាសនំ តស្សា បញ្ញាបយិន្តិ ឧដ្ឋហិត្វា អាសនំ តស្សា ថេរិយា បញ្ញាបេសិំ.

ឥធេវាតិ ឥមស្មិំ ឯវ គេហេ ឋិតា. បុត្តកាតិ សាមញ្ញវោហារេន ធីតរំ អនុកម្បេន្តោ អាលបតិ. ចរាហិ ត្វំ ធម្មន្តិ ត្វំ បព្ពជិត្វា ចរិតព្ពំ ព្រហ្មចរិយាទិធម្មំ ចរ. ទ្វិជាតីតិ ព្រាហ្មណជាតី.

និជ្ជរេស្សាមីតិ ជីរាបេស្សាមិ វិនាសេស្សាមិ.

ពោធិន្តិ សច្ចាភិសម្ពោធិំ, មគ្គញាណន្តិ អត្ថោ. អគ្គធម្មន្តិ ផលធម្មំ, អរហត្តំ. យំ សច្ឆិករី ទ្វិបទសេដ្ឋោតិ យំ មគ្គផលនិព្ពានសញ្ញិតំ លោកុត្តរធម្មំ ទ្វិបទានំ សេដ្ឋោ សម្មាសម្ពុទ្ធោ សច្ឆិ អកាសិ, តំ លភស្សូតិ យោជនា.

សត្តាហំ បព្ពជិតាតិ បព្ពជិតា ហុត្វា សត្តាហេន. អផស្សយិន្តិ ផុសិំ សច្ឆាកាសិំ.

យស្សយំ ផលវិបាកោតិ យស្ស បាបកម្មស្ស, អយំ សាមិកស្ស អមនាបភាវសង្ខាតោ និស្សន្ទផលភូតោ វិបាកោ. តំ តវ អាចិក្ខិស្សន្តិ តំ កម្មំ តវ កថេស្សាមិ. តន្តិ អាចិក្ខិយមានំ តមេវ កម្មំ, តំ វា មម វចនំ. ឯកមនាតិ ឯកគ្គមនា. អយមេវ វា បាឋោ.

នគរម្ហិ ឯរកច្ឆេតិ ឯវំនាមកេ នគរេ. សោ បរទារំ អសេវិហន្តិ សោ អហំ បរស្ស ទារំ អសេវិំ.

ចិរំ បក្កោតិ ពហូនិ វស្សសតសហស្សានិ និរយគ្គិនា ទឌ្ឍោ. តតោ ច ឧដ្ឋហិត្វាតិ តតោ និរយតោ វុដ្ឋិតោ ចុតោ. មក្កដិយា កុច្ឆិមោក្កមិន្តិ វានរិយា កុច្ឆិម្ហិ បដិសន្ធិំ គណ្ហិំ.

យូថបោតិ យូថបតិ. និល្លច្ឆេសីតិ បុរិសភាវស្ស លក្ខណភូតានិ ពីជកានិ និល្លច្ឆេសិ នីហរិ. តស្សេតំ កម្មផលន្តិ តស្ស មយ្ហំ ឯតំ អតីតេ កតស្ស កម្មស្ស ផលំ. យថាបិ គន្ត្វាន បរទារន្តិ យថា តំ បរទារំ អតិក្កមិត្វា.

តតោតិ មក្កដយោនិតោ. សិន្ធវារញ្ញេតិ សិន្ធវរដ្ឋេ អរញ្ញដ្ឋានេ. ឯឡកិយាតិ អជិយា.

ទារកេ បរិវហិត្វាតិ បិដ្ឋិំ អារុយ្ហ កុមារកេ វហិត្វា. កិមិនាវដ្ដោតិ អភិជាតដ្ឋានេ កិមិបរិគតោវ ហុត្វា អដ្ដោ អដ្ដិតោ. អកល្លោតិ គិលានោ, អហោសីតិ វចនសេសោ.

គោវាណិជកស្សាតិ គាវិយោ វិក្កិណិត្វា ជីវកស្ស. លាខាតម្ពោតិ លាខារសរត្តេហិ វិយ តម្ពេហិ លោមេហិ សមន្នាគតោ.

វោឍូនាតិ វហិត្វា. នង្គលន្តិ សីរំ, សកដញ្ច ធារយាមីតិ អត្ថោ. អន្ធោវដ្ដោតិ កាណោវ ហុត្វា អដ្ដោ បីឡិតោ.

វីថិយាតិ នគរវីថិយំ. ទាសិយា ឃរេ ជាតោតិ ឃរទាសិយា កុច្ឆិម្ហិ ជាតោ. ‘‘វណ្ណទាសិយា’’តិបិ វទន្តិ. នេវ មហិលា ន បុរិសោតិ ឥត្ថីបិ បុរិសោបិ ន ហោមិ, ជាតិនបុំសកោតិ អត្ថោ.

តិំសតិវស្សម្ហិ មតោតិ នបុំសកោ ហុត្វា តិំសវស្សកាលេ មតោ. សាកដិកកុលម្ហីតិ សូតកកុលេ. ធនិកបុរិសបាតពហុលម្ហីតិ ឥណាយិកានំ បុរិសានំ អធិបតនពហុលេ ពហូហិ ឥណាយិកេហិ អភិភវិតព្ពេ.

ឧស្សន្នាយាតិ ឧបចិតាយ. វិបុលាយាតិ មហតិយា. វឌ្ឍិយាតិ ឥណវឌ្ឍិយា. ឱកឌ្ឍតីតិ អវកឌ្ឍតិ. កុលឃរស្មាតិ មម ជាតកុលគេហតោ.

ឱរុន្ធតស្ស បុត្តោតិ អស្ស សត្ថវាហស្ស បុត្តោ, មយិ បដិពទ្ធចិត្តោ នាមេន គិរិទាសោ នាម អវរុន្ធតិ អត្តនោ បរិគ្គហភាវេន គេហេ ករោតិ.

អនុរត្តា ភត្តារន្តិ ភត្តារំ អនុវត្តិកា. តស្សាហំ វិទ្ទេសនមកាសិន្តិ តស្ស ភត្តុនោ តំ ភរិយំ សបត្តិំ វិទ្ទេសនកម្មំ អកាសិំ. យថា តំ សោ កុជ្ឈតិ, ឯវំ បដិបជ្ជិំ.

យំ មំ អបកីរិតូន គច្ឆន្តីតិ យំ ទាសី វិយ សក្កច្ចំ ឧបដ្ឋហន្តិំ មំ តត្ថ តត្ថ បតិនោ អបកិរិត្វា ឆឌ្ឌេត្វា អនបេក្ខា អបគច្ឆន្តិ. ឯតំ តស្សា មយ្ហំ តទា កតស្ស បរទារិកកម្មស្ស សបត្តិំ វិទ្ទេសនកម្មស្ស ច និស្សន្ទផលំ. តស្សបិ អន្តោ កតោ មយាតិ តស្សបិ តថា អនុនយបាបកកម្មស្ស ទារុណស្ស បរិយន្តោ ឥទានិ មយា អគ្គមគ្គំ អធិគច្ឆន្តិយា កតោ, ឥតោ បរំ កិញ្ចិ ទុក្ខំ នត្ថីតិ. យំ បនេត្ថ អន្តរន្តរា ន វិភត្តំ, តំ វុត្តនយត្តា ឧត្តានត្ថមេវ.

ឥសិទាសីថេរីគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ចត្តាលីសនិបាតវណ្ណនា និដ្ឋិតា.