១. អជិតសុត្តវណ្ណនា

១០៣៩. តស្មិំ បន បញ្ហេ និវុតោតិ បដិច្ឆាទិតោ. កិស្សាភិលេបនំ ព្រូសីតិ កិំ អស្ស លោកស្ស អភិលេបនំ វទេសិ.

១០៤០. វេវិច្ឆា បមាទា នប្បកាសតីតិ មច្ឆរិយហេតុ ច បមាទហេតុ ច នប្បកាសតិ. មច្ឆរិយំ ហិស្ស ទានាទិគុណេហិ បកាសិតុំ ន ទេតិ, បមាទោ សីលាទីហិ. ជប្បាភិលេបនន្តិ តណ្ហា អស្ស លោកស្ស មក្កដលេបោ វិយ មក្កដស្ស អភិលេបនំ. ទុក្ខន្តិ ជាតិអាទិកំ ទុក្ខំ.

១០៤១. សវន្តិ សព្ពធិ សោតាតិ សព្ពេសុ រូបាទិអាយតនេសុ តណ្ហាទិកា សោតា សន្ទន្តិ. កិំ និវារណន្តិ តេសំ កិំ អាវរណំ កា រក្ខាតិ? សំវរំ ព្រូហីតិ តំ តេសំ និវារណសង្ខាតំ សំវរំ ព្រូហិ. ឯតេន សាវសេសប្បហានំ បុច្ឆតិ. កេន សោតា បិធិយ្យរេតិ កេន ធម្មេន ឯតេ សោតា បិធិយ្យន្តិ បច្ឆិជ្ជន្តិ. ឯតេន អនវសេសប្បហានំ បុច្ឆតិ.

១០៤២. សតិ តេសំ និវារណន្តិ វិបស្សនាយុត្តា. កុសលានំ ធម្មានំ គតិយោ សមន្នេសមានា សតិ តេសំ សោតានំ និវារណំ. សោតានំ សំវរំ ព្រូមីតិ តមេវាហំ សតិំ សោតានំ សំវរំ ព្រូមីតិ អធិប្បាយោ. បញ្ញាយេតេ បិធិយ្យរេតិ រូបាទីសុ បន អនិច្ចតាទិបដិវេធសាធិកាយ មគ្គបញ្ញាយ ឯតេ សោតា សព្ពសោ បិធិយ្យន្តីតិ.

១០៤៣. បញ្ញា ចេវាតិ បញ្ហគាថាយ, យា ចាយំ តយា វុត្តា បញ្ញា យា ច សតិ, យញ្ច តទវសេសំ នាមរូបំ, ឯតំ សព្ពម្បិ កត្ថ និរុជ្ឈតិ, ឯតំ មេ បញ្ហំ បុដ្ឋោ ព្រូហីតិ ឯវំ សង្ខេបត្ថោ វេទិតព្ពោ.

១០៤៤. វិស្សជ្ជនគាថាយ បនស្ស យស្មា បញ្ញាសតិយោ នាមេនេវ សង្គហំ គច្ឆន្តិ, តស្មា តា វិសុំ ន វុត្តា. អយមេត្ថ សង្ខេបត្ថោ – យំ មំ ត្វំ, អជិត, ឯតំ បញ្ហំ អបុច្ឆិ ‘‘កត្ថេតំ ឧបរុជ្ឈតី’’តិ, តំ តេ យត្ថ នាមញ្ច រូបញ្ច អសេសំ ឧបរុជ្ឈតិ, តំ វទន្តោ វទាមិ, តស្ស, តស្ស ហិ វិញ្ញាណស្ស និរោធេន សហេវ អបុព្ពំ អចរិមំ ឯត្ថេតំ ឧបរុជ្ឈតិ. ឯត្ថេវ វិញ្ញាណនិរោធេ និរុជ្ឈតិ ឯតំ, វិញ្ញាណនិរោធា តស្ស និរោធោ ហោតិ. តំ នាតិវត្តតីតិ វុត្តំ ហោតិ.

១០៤៥. ឯត្តាវតា ច ‘‘ទុក្ខមស្ស មហព្ភយ’’ន្តិ ឥមិនា បកាសិតំ ទុក្ខសច្ចំ, ‘‘យានិ សោតានី’’តិ ឥមិនា សមុទយសច្ចំ បញ្ញាយេតេ បិធិយ្យរេតិ ឥមិនា មគ្គសច្ចំ, ‘‘អសេសំ ឧបរុជ្ឈតី’’តិ ឥមិនា និរោធសច្ចន្តិ ឯវំ ចត្តារិ សច្ចានិ សុត្វាបិ អរិយភូមិំ អនធិគតោ បុន សេខាសេខបដិបទំ បុច្ឆន្តោ ‘‘យេ ច សង្ខាតធម្មាសេ’’តិ គាថមាហ. តត្ថ សង្ខាតធម្មាតិ អនិច្ចាទិវសេន បរិវីមំសិតធម្មា, អរហតំ ឯតំ អធិវចនំ. សេខាតិ សីលាទីនិ សិក្ខមានា អវសេសា អរិយបុគ្គលា. បុថូតិ ពហូ សត្តជនា. តេសំ មេ និបកោ ឥរិយំ បុដ្ឋោ បព្រូហីតិ តេសំ មេ សេខាសេខានំ និបកោ បណ្ឌិតោ ត្វំ បុដ្ឋោ បដិបត្តិំ ព្រូហីតិ.

១០៤៦. អថស្ស ភគវា យស្មា សេខេន កាមច្ឆន្ទនីវរណំ អាទិំ កត្វា សព្ពកិលេសា បហាតព្ពា ឯវ, តស្មា ‘‘កាមេសូ’’តិ ឧបឌ្ឍគាថាយ សេខបដិបទំ ទស្សេតិ. តស្សត្ថោ – វត្ថុ ‘‘កាមេសុ’’ កិលេសកាមេន នាភិគិជ្ឈេយ្យ កាយទុច្ចរិតាទយោ ច មនសោ អាវិលភាវករេ ធម្មេ បជហន្តោ មនសា នាវិលោ សិយាតិ. យស្មា បន អសេខោ អនិច្ចាទិវសេន សព្ពសង្ខារាទីនំ បរិតុលិតត្តា កុសលោ សព្ពធម្មេសុ កាយានុបស្សនាសតិអាទីហិ ច សតោ សក្កាយទិដ្ឋិអាទីនំ ភិន្នត្តា ភិក្ខុភាវំ បត្តោ ច ហុត្វា សព្ពិរិយាបថេសុ បរិព្ពជតិ, តស្មា ‘‘កុសលោ’’តិ ឧបឌ្ឍគាថាយ អសេខបដិបទំ ទស្សេតិ. សេសំ សព្ពត្ថ បាកដមេវ.

ឯវំ ភគវា អរហត្តនិកូដេន ទេសនំ និដ្ឋាបេសិ, ទេសនាបរិយោសានេ អជិតោ អរហត្តេ បតិដ្ឋាសិ សទ្ធិំ អន្តេវាសិសហស្សេន, អញ្ញេសញ្ច អនេកសហស្សានំ ធម្មចក្ខុំ ឧទបាទិ. សហ អរហត្តប្បត្តិយា ច អាយស្មតោ អជិតស្ស អន្តេវាសិសហស្សស្ស ច អជិនជដាវាកចីរាទីនិ អន្តរធាយិំសុ. សព្ពេវ ឥទ្ធិមយបត្តចីវរធរា, ទ្វង្គុលកេសា ឯហិភិក្ខូ ហុត្វា ភគវន្តំ នមស្សមានា បញ្ជលិកា និសីទិំសូតិ.

បរមត្ថជោតិកាយ ខុទ្ទក-អដ្ឋកថាយ

សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថាយ អជិតសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.