៣. វិជ្ជាសុត្តវណ្ណនា

៤០. តតិយេ បុព្ពង្គមាតិ សហជាតវសេន, ឧបនិស្សយវសេន ចាតិ ទ្វីហិ អាការេហិ បុព្ពង្គមា បុរស្សរា បធានការណំ. ន ហិ អវិជ្ជាយ វិនា អកុសលុប្បត្តិ អត្ថិ. សមាបត្តិយាតិ សមាបជ្ជនាយ សភាវបដិលាភាយ, បវត្តិយាតិ អត្ថោ. តត្ថ អកុសលប្បវត្តិយា អាទីនវប្បដិច្ឆាទនេន អយោនិសោមនសិការស្ស បច្ចយភាវេន អប្បហីនភាវេន ច អកុសលធម្មានំ ឧបនិស្សយភាវោ ទិស្សតិ.

ឯវំ ព្យាធិមរណាទិទុក្ខស្ស អធិដ្ឋានភាវតោ សព្ពាបិ គតិយោ ឥធ ទុគ្គតិយោ. អថ វា រាគាទិកិលេសេហិ ទូសិតា គតិយោ កាយវចីចិត្តានំ បវត្តិយោតិ ទុគ្គតិយោ, កាយវចីមនោទុច្ចរិតានិ. អស្មិំ លោកេតិ ឥធ លោកេ មនុស្សគតិយំ វា. បរម្ហិ ចាតិ តតោ អញ្ញាសុ គតីសុ. អវិជ្ជាមូលិកា សព្ពាតិ តា សព្ពាបិ ទុច្ចរិតស្ស វិបត្តិយោ វុត្តនយេន អវិជ្ជាបុព្ពង្គមត្តា អវិជ្ជាមូលិកា ឯវ. ឥច្ឆាលោភសមុស្សយាតិ អសម្បត្តវិសយបរិយេសនលក្ខណាយ ឥច្ឆាយ, សម្បត្តវិសយលុព្ភនលក្ខណេន លោភេន ច សមុស្សិតា ឧបចិតាតិ ឥច្ឆាលោភសមុស្សយា.

យតោតិ យស្មា អវិជ្ជាហេតុ អវិជ្ជាយ និវុតោ ហុត្វា. បាបិច្ឆោតិ អវិជ្ជាយ បដិច្ឆាទិតត្តា បាបិច្ឆតាយ អាទីនវេ អបស្សន្តោ អសន្តគុណសម្ភាវនវសេន កោហញ្ញាទីនិ ករោន្តោ បាបិច្ឆោ, លោភេនេវ អត្រិច្ឆតាបិ គហិតាតិ ទដ្ឋព្ពា. អនាទរោតិ លោកាធិបតិនោ ឱត្តប្បស្ស អភាវេន សព្រហ្មចារីសុ អាទររហិតោ. តតោតិ តស្មា អវិជ្ជាបាបិច្ឆតាអហិរិកានោត្តប្បហេតុ. បសវតីតិ កាយទុច្ចរិតាទិភេទំ បាបំ ឧបចិនតិ. អបាយំ តេន គច្ឆតីតិ តេន តថា បសុតេន បាបេន និរយាទិភេទំ អបាយំ គច្ឆតិ ឧបបជ្ជតិ.

តស្មាតិ យស្មា ឯតេ ឯវំ សព្ពទុច្ចរិតមូលភូតា សព្ពទុគ្គតិបរិក្កិលេសហេតុភូតា ច អវិជ្ជាទយោ, តស្មា ឥច្ឆញ្ច, លោភញ្ច, អវិជ្ជញ្ច, ចសទ្ទេន អហិរិកានោត្តប្បញ្ច វិរាជយំ សមុច្ឆេទវសេន បជហំ. កថំ វិរាជេតីតិ អាហ? វិជ្ជំ ឧប្បាទយន្តិ, វិបស្សនាបដិបាដិយា ច, មគ្គបដិបាដិយា ច, ឧស្សក្កិត្វា អរហត្តមគ្គវិជ្ជំ អត្តនោ សន្តានេ ឧប្បាទយន្តោ. សព្ពា ទុគ្គតិយោតិ សព្ពាបិ ទុច្ចរិតសង្ខាតា ទុគ្គតិយោ, វដ្ដទុក្ខស្ស វា អធិដ្ឋានភាវតោ ទុក្ខា, សព្ពា បញ្ចបិ គតិយោ ជហេ បជហេយ្យ សមតិក្កមេយ្យ. កិលេសវដ្ដប្បហានេនេវ ហិ កម្មវដ្ដំ វិបាកវដ្ដញ្ច បហីនំ ហោតីតិ.

តតិយសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

បឋមភាណវារវណ្ណនា និដ្ឋិតា.