២. អភិធម្មភាជនីយវណ្ណនា
៣៧៤. អភិធម្មភាជនីយេ លោកុត្តរសតិបដ្ឋានវសេន ទេសនាយ អារទ្ធត្តា យថា កាយាទិអារម្មណេសុ លោកិយសតិបដ្ឋានេសុ តន្តិ ឋបិតា, ឯវំ អដ្ឋបេត្វា សព្ពានិបិ កាយានុបស្សាទីនិ សតិបដ្ឋានានិ ធម្មសង្គណិយំ (ធ. ស. ៣៥៥ អាទយោ) វិភត្តស្ស ទេសនានយស្ស មុខមត្តមេវ ទស្សេន្តេន និទ្ទិដ្ឋានិ.
តត្ថ នយភេទោ វេទិតព្ពោ. កថំ? កាយានុបស្សនាយ តាវ សោតាបត្តិមគ្គេ ឈានាភិនិវេសេ សុទ្ធិកបដិបទា, សុទ្ធិកសុញ្ញតា, សុញ្ញតបដិបទា, សុទ្ធិកអប្បណិហិតំ, អប្បណិហិតបដិបទាតិ ឥមេសុ បញ្ចសុ ឋានេសុ ទ្វិន្នំ ទ្វិន្នំ ចតុក្កបញ្ចកនយានំ វសេន ទស នយា ហោន្តិ. ឯវំ សេសេសុបីតិ វីសតិយា អភិនិវេសេសុ ទ្វេ នយសតានិ. តានិ ចតូហិ អធិបតីហិ ចតុគុណិតានិ អដ្ឋ. ឥតិ សុទ្ធិកានិ ទ្វេ សាធិបតីនិ អដ្ឋាតិ សព្ពម្បិ នយសហស្សំ ហោតិ. តថា វេទនានុបស្សនាទីសុ សុទ្ធិកសតិបដ្ឋានេ ចាតិ សោតាបត្តិមគ្គេ បញ្ច នយសហស្សានិ. យថា ច សោតាបត្តិមគ្គេ, ឯវំ សេសមគ្គេសុបីតិ កុសលេ វីសតិ នយសហស្សានិ; សុញ្ញតាបណិហិតានិមិត្តាទិភេទេសុ បន តតោ តិគុណេ វិបាកេ សដ្ឋិ នយសហស្សានីតិ. ឯវមេវ សកិច្ចសាធកានញ្ចេវ សំសិទ្ធិកកិច្ចានញ្ច កុសលវិបាកសតិបដ្ឋានានំ និទ្ទេសវសេន ទុវិធោ កាយានុបស្សនាទិវសេន ច សុទ្ធិកវសេន ច កុសលេ បញ្ចន្នំ វិបាកេ បញ្ចន្នន្តិ ទសន្នំ និទ្ទេសវារានំ វសេន ទសប្បភេទោ អសីតិនយសហស្សបតិមណ្ឌិតោ អភិធម្មភាជនីយនិទ្ទេសោ.