(១៦) ៦. អចេលកវគ្គវណ្ណនា

១៥៧-១៦៣. ឥតោ បរេសុ អាគាឡ្ហា បដិបទាតិ គាឡ្ហា កក្ខឡា លោភវសេន ថិរគ្គហណា. និជ្ឈាមាតិ អត្តកិលមថានុយោគវសេន សុដ្ឋុ ឈាមា សន្តត្តា បរិតត្តា. មជ្ឈិមាតិ នេវ កក្ខឡា ន ឈាមា មជ្ឈេ ភវា. អចេលកោតិ និច្ចេលោ នគ្គោ. មុត្តាចារោតិ វិស្សដ្ឋាចារោ, ឧច្ចារកម្មាទីសុ លោកិយកុលបុត្តាចារេន វិរហិតោ ឋិតកោវ ឧច្ចារំ ករោតិ, បស្សាវំ ករោតិ, ខាទតិ ភុញ្ជតិ. ហត្ថាបលេខនោតិ ហត្ថេ បិណ្ឌម្ហិ និដ្ឋិតេ ជិវ្ហាយ ហត្ថំ អបលេខតិ, ឧច្ចារម្បិ កត្វា ហត្ថស្មិំយេវ ទណ្ឌកសញ្ញី ហុត្វា ហត្ថេន អបលេខតិ. ភិក្ខាយ គហណត្ថំ ‘‘ឯហិ, ភទន្តេ’’តិ វុត្តោ ន ឯតីតិ ន ឯហិភទន្តិកោ. ‘‘តេន ហិ តិដ្ឋ, ភន្តេ’’តិ វុត្តោបិ ន តិដ្ឋតីតិ ន តិដ្ឋភទន្តិកោ. តទុភយម្បិ កិរ សោ ‘‘ឯតស្ស វចនំ កតំ ភវិស្សតី’’តិ ន ករោតិ. អភិហដន្តិ បុរេតរំ គហេត្វា អាហដភិក្ខំ. ឧទ្ទិស្សកតន្តិ ឥទំ តុម្ហេ ឧទ្ទិស្ស កតន្តិ ឯវមារោចិតភិក្ខំ. និមន្តនន្តិ ‘‘អសុកំ នាម កុលំ វា វីថិំ វា គាមំ វា បវិសេយ្យាថា’’តិ ឯវំ និមន្តិតភិក្ខម្បិ ន សាទិយតិ ន គណ្ហាតិ. ន កុម្ភិមុខាតិ កុម្ភិតោ ឧទ្ធរិត្វា ទីយមានំ ភិក្ខម្បិ ន គណ្ហាតិ. ន កឡោបិមុខាតិ កឡោបីតិ ឧក្ខលិ វា បច្ឆិ វា, តតោបិ ន គណ្ហាតិ. កស្មា? ‘‘កុម្ភិកឡោបិយោ មំ និស្សាយ កដច្ឆុនា បហារំ លភន្តី’’តិ. ន ឯឡកមន្តរន្តិ ឧម្មារំ អន្តរំ កត្វា ទីយមានំ ន គណ្ហាតិ. កស្មា? ‘‘អយំ មំ និស្សាយ អន្តរករណំ លភតី’’តិ. ទណ្ឌមុសលេសុបិ ឯសេវ នយោ. ទ្វិន្នន្តិ ទ្វីសុ ភុញ្ជមានេសុ ឯកស្មិំ ឧដ្ឋាយ ទេន្តេ ន គណ្ហាតិ. កស្មា? កពឡន្តរាយោ ហោតីតិ.

ន គព្ភិនិយាតិអាទីសុ បន គព្ភិនិយា កុច្ឆិយំ ទារកោ កិលមតិ, បាយន្តិយា ទារកស្ស ខីរន្តរាយោ ហោតិ, បុរិសន្តរគតាយ រតិអន្តរាយោ ហោតីតិ ន គណ្ហាតិ. ន សង្កិត្តីសូតិ សង្កិត្តេត្វា កតភត្តេសុ. ទុព្ភិក្ខសមយេ កិរ អចេលកសាវកា អចេលកានំ អត្ថាយ តតោ តតោ តណ្ឌុលាទីនិ សមាទបេត្វា ភត្តំ បចន្តិ, ឧក្កដ្ឋាចេលកោ តតោ ន បដិគ្គណ្ហាតិ. ន យត្ថ សាតិ យត្ថ សុនខោ ‘‘បិណ្ឌំ លភិស្សាមី’’តិ ឧបដ្ឋិតោ ហោតិ, តត្ថ តស្ស អទត្វា អាហដំ ន គណ្ហាតិ. កស្មា? ឯតស្ស បិណ្ឌន្តរាយោ ហោតីតិ. សណ្ឌសណ្ឌចារិនីតិ សមូហសមូហចារិនី. សចេ ហិ អចេលកំ ទិស្វា ‘‘ឥមស្ស ភិក្ខំ ទស្សាមា’’តិ មនុស្សា ភត្តគេហំ បវិសន្តិ, តេសុ ច បវិសន្តេសុ កឡោបិមុខាទីសុ និលីនា មក្ខិកា ឧប្បតិត្វា សណ្ឌសណ្ឌា ចរន្តិ, តតោ អាហដំ ភិក្ខំ ន គណ្ហាតិ. កស្មា? ‘‘មំ និស្សាយ មក្ខិកានំ គោចរន្តរាយោ ជាតោ’’តិ.

ថុសោទកន្តិ សព្ពសស្សសម្ភារេហិ កតសោវីរកំ. ឯត្ថ ច សុរាបានមេវ សាវជ្ជំ, អយំ បន សព្ពេសុ សាវជ្ជសញ្ញី. ឯកាគារិកោតិ យោ ឯកស្មិំយេវ គេហេ ភិក្ខំ លភិត្វា និវត្តតិ. ឯកាលោបិកោតិ ឯកេនេវ អាលោបេន យាបេតិ. ទ្វាគារិកាទីសុបិ ឯសេវ នយោ. ឯកិស្សាបិ ទត្តិយាតិ ឯកាយ ទត្តិយា. ទត្តិ នាម ឯកា ខុទ្ទកបាតិ ហោតិ, យត្ថ អគ្គភិក្ខំ បក្ខិបិត្វា ឋបេន្តិ. ឯកាហិកន្តិ ឯកទិវសន្តរិកំ. អទ្ធមាសិកន្តិ អទ្ធមាសន្តរិកំ. បរិយាយភត្តភោជនន្តិ វារភត្តភោជនំ, ឯកាហវារេន ទ្វីហវារេន សត្តាហវារេន អទ្ធមាសវារេនាតិ ឯវំ ទិវសវារេន អាភតភត្តភោជនំ. សាកភក្ខោតិអាទីនិ វុត្តត្ថានេវ.

ឧព្ភដ្ឋកោតិ ឧទ្ធំ ឋិតកោ. ឧក្កុដិកប្បធានមនុយុត្តោតិ ឧក្កុដិកវីរិយមនុយុត្តោ, គច្ឆន្តោបិ ឧក្កុដិកោវ ហុត្វា ឧប្បតិត្វា ឧប្បតិត្វា គច្ឆតិ. កណ្ដកាបស្សយិកោតិ អយកណ្ដកេ វា បកតិកណ្ដកេ វា ភូមិយំ កោដ្ដេត្វា តត្ថ ចម្មំ អត្ថរិត្វា ឋានចង្កមាទីនិ ករោតិ. សេយ្យន្តិ សយន្តោបិ តត្ថេវ សេយ្យំ កប្បេតិ. សាយំ តតិយមស្សាតិ សាយតតិយកំ. បាតោ មជ្ឈន្ហិកេ សាយន្តិ ទិវសស្ស តិក្ខត្តុំ ‘‘បាបំ បវាហេស្សាមី’’តិ ឧទកោរោហនានុយោគំ អនុយុត្តោ វិហរតិ.

កាយេ កាយានុបស្សីតិអាទីនិ ហេដ្ឋា ឯកកនិបាតវណ្ណនាយំ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពានិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, មជ្ឈិមា បដិបទាតិ, ភិក្ខវេ, អយំ កាមសុខល្លិកានុយោគញ្ច អត្តកិលមថានុយោគញ្ចាតិ ទ្វេ អន្តេ អនុបគតា, សស្សតុច្ឆេទន្តេហិ វា វិមុត្តា មជ្ឈិមា បដិបទាតិ វេទិតព្ពា.

អចេលកវគ្គោ ឆដ្ឋោ.