១. វិភង្គវារោ

ហេតុបច្ចយោ

៤៥. អាចយគាមី [អាចយគាមិ (សី. ស្យា.) ឯវមុបរិបិ] ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ – អាចយគាមី ហេតូ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អាចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ – អាចយគាមី ហេតូ ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ច នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ច ធម្មស្ស ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ – អាចយគាមី ហេតូ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

អបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ… តីណិ.

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ – នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ហេតូ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ. បដិសន្ធិក្ខណេ នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ហេតូ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ កដត្តា ច រូបានំ ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អារម្មណបច្ចយោ

៤៦. អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – ទានំ ទត្វា សីលំ សមាទិយិត្វា ឧបោសថកម្មំ កត្វា តំ បច្ចវេក្ខតិ, បុព្ពេ សុចិណ្ណានិ បច្ចវេក្ខតិ, ឈានា វុដ្ឋហិត្វា ឈានំ បច្ចវេក្ខតិ. សេក្ខា បហីនេ កិលេសេ បច្ចវេក្ខន្តិ, វិក្ខម្ភិតេ កិលេសេ បច្ចវេក្ខន្តិ, បុព្ពេ សមុទាចិណ្ណេ កិលេសេ ជានន្តិ. សេក្ខា វា បុថុជ្ជនា វា អាចយគាមី ខន្ធេ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សន្តិ, អស្សាទេន្តិ អភិនន្ទន្តិ, តំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ…បេ… វិចិកិច្ឆា…បេ… ឧទ្ធច្ចំ…បេ… ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ, ចេតោបរិយញាណេន អាចយគាមិចិត្តសមង្គិស្ស ចិត្តំ ជានន្តិ, អាកាសានញ្ចាយតនកុសលំ វិញ្ញាណញ្ចាយតនកុសលស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. អាកិញ្ចញ្ញាយតនកុសលំ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនកុសលស្ស…បេ… អាចយគាមី ខន្ធា ឥទ្ធិវិធញាណស្ស, ចេតោបរិយញាណស្ស, បុព្ពេនិវាសានុស្សតិញាណស្ស, យថាកម្មូបគញាណស្ស, អនាគតំសញាណស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អាចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – អរហា បហីនេ កិលេសេ បច្ចវេក្ខតិ, បុព្ពេ សមុទាចិណ្ណេ កិលេសេ ជានាតិ, អាចយគាមី ខន្ធេ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សតិ; ចេតោបរិយញាណេន អាចយគាមិចិត្តសមង្គិស្ស ចិត្តំ ជានាតិ. សេក្ខា វា បុថុជ្ជនា វា អាចយគាមី ខន្ធេ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សន្តិ, កុសលេ និរុទ្ធេ វិបាកោ តទារម្មណតា ឧប្បជ្ជតិ, អាចយគាមី ខន្ធេ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ, អកុសលេ និរុទ្ធេ វិបាកោ តទារម្មណតា ឧប្បជ្ជតិ, អាកាសានញ្ចាយតនកុសលំ វិញ្ញាណញ្ចាយតនវិបាកស្ស ច កិរិយស្ស ច អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. អាកិញ្ចញ្ញាយតនកុសលំ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនវិបាកស្ស ច កិរិយស្ស ច អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. អាចយគាមី ខន្ធា ចេតោបរិយញាណស្ស, បុព្ពេនិវាសានុស្សតិញាណស្ស, យថាកម្មូបគញាណស្ស, អនាគតំសញាណស្ស, អាវជ្ជនាយ អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

៤៧. អបចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – សេក្ខា មគ្គា វុដ្ឋហិត្វា មគ្គំ បច្ចវេក្ខន្តិ, ចេតោបរិយញាណេន អបចយគាមិចិត្តសមង្គិស្ស ចិត្តំ ជានន្តិ, អបចយគាមី ខន្ធា ចេតោបរិយញាណស្ស, បុព្ពេនិវាសានុស្សតិញាណស្ស, អនាគតំសញាណស្ស, អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – អរហា មគ្គា វុដ្ឋហិត្វា មគ្គំ បច្ចវេក្ខតិ, ចេតោបរិយញាណេន អបចយគាមិចិត្តសមង្គិស្ស ចិត្តំ ជានាតិ, អបចយគាមី ខន្ធា ចេតោបរិយញាណស្ស, បុព្ពេនិវាសានុស្សតិញាណស្ស, អនាគតំសញាណស្ស, អាវជ្ជនាយ អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

៤៨. នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – អរហា ផលំ បច្ចវេក្ខតិ, និព្ពានំ បច្ចវេក្ខតិ, និព្ពានំ ផលស្ស អាវជ្ជនាយ អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. អរហា ចក្ខុំ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សតិ, សោតំ…បេ… វត្ថុំ… នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធេ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សតិ, ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សតិ, ទិព្ពាយ សោតធាតុយា សទ្ទំ សុណាតិ, ចេតោបរិយញាណេន នេវាចយគាមិនាបចយគាមិចិត្តសមង្គិស្ស ចិត្តំ ជានាតិ, អាកាសានញ្ចាយតនកិរិយំ វិញ្ញាណញ្ចាយតនកិរិយស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. អាកិញ្ចញ្ញាយតនកិរិយំ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនកិរិយស្ស…បេ… រូបាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនំ កាយវិញ្ញាណស្ស…បេ… នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធា ឥទ្ធិវិធញាណស្ស, ចេតោបរិយញាណស្ស, បុព្ពេនិវាសានុស្សតិញាណស្ស, អនាគតំសញាណស្ស អាវជ្ជនាយ អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – សេក្ខា ផលំ បច្ចវេក្ខន្តិ, និព្ពានំ បច្ចវេក្ខន្តិ, និព្ពានំ គោត្រភុស្ស, វោទានស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. សេក្ខា វា បុថុជ្ជនា វា ចក្ខុំ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សន្តិ, អស្សាទេន្តិ អភិនន្ទន្តិ; តំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ. សោតំ…បេ… វត្ថុំ… នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធេ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សន្តិ, អស្សាទេន្តិ អភិនន្ទន្តិ; តំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ, វិចិកិច្ឆា…បេ… ឧទ្ធច្ចំ…បេ… ទោមនស្សំ…បេ… ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សន្តិ, ទិព្ពាយ សោតធាតុយា សទ្ទំ សុណន្តិ, ចេតោបរិយញាណេន នេវាចយគាមិនាបចយគាមិចិត្តសមង្គិស្ស ចិត្តំ ជានន្តិ, នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធា ឥទ្ធិវិធញាណស្ស, ចេតោបរិយញាណស្ស, បុព្ពេនិវាសានុស្សតិញាណស្ស, អនាគតំសញាណស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – និព្ពានំ មគ្គស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

អធិបតិបច្ចយោ

៤៩. អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ, សហជាតាធិបតិ. អារម្មណាធិបតិ – ទានំ ទត្វា សីលំ សមាទិយិត្វា ឧបោសថកម្មំ កត្វា តំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខតិ, បុព្ពេ សុចិណ្ណានិ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខតិ, ឈានា វុដ្ឋហិត្វា ឈានំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខតិ, អាចយគាមី ខន្ធេ គរុំ កត្វា អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ; តំ គរុំ កត្វា រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ. សហជាតាធិបតិ – អាចយគាមី អធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អាចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. សហជាតាធិបតិ – អាចយគាមី អធិបតិ ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ច នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ច ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. សហជាតាធិបតិ – អាចយគាមី អធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

៥០. អបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. សហជាតាធិបតិ – អបចយគាមី អធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អបចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. អារម្មណាធិបតិ – សេក្ខា មគ្គា វុដ្ឋហិត្វា មគ្គំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខន្តិ. (២)

អបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ, សហជាតាធិបតិ. អារម្មណាធិបតិ – អរហា មគ្គា វុដ្ឋហិត្វា មគ្គំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខតិ. សហជាតាធិបតិ – អបចយគាមី អធិបតិ ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

អបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ច នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ច ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. សហជាតាធិបតិ – អបចយគាមី អធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (៤)

៥១. នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ, សហជាតាធិបតិ. អារម្មណាធិបតិ – អរហា ផលំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខតិ, និព្ពានំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខតិ, និព្ពានំ ផលស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. សហជាតាធិបតិ – នេវាចយគាមិនាបចយគាមី អធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. អារម្មណាធិបតិ – សេក្ខា ផលំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខន្តិ, និព្ពានំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខន្តិ, និព្ពានំ គោត្រភុស្ស, វោទានស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. ចក្ខុំ គរុំ កត្វា អស្សាទេតិ…បេ… វត្ថុំ… នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធេ គរុំ កត្វា អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ; តំ គរុំ កត្វា រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ. (២)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. អារម្មណាធិបតិ – និព្ពានំ មគ្គស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

អនន្តរបច្ចយោ

៥២. អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ – បុរិមា បុរិមា អាចយគាមី ខន្ធា បច្ឆិមានំ បច្ឆិមានំ អាចយគាមីនំ ខន្ធានំ អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ. អនុលោមំ គោត្រភុស្ស… អនុលោមំ វោទានស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អាចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ – គោត្រភុ មគ្គស្ស… វោទានំ មគ្គស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

អាចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ – អាចយគាមី ខន្ធា វុដ្ឋានស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ. សេក្ខានំ អនុលោមំ ផលសមាបត្តិយា, និរោធា វុដ្ឋហន្តស្ស នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនកុសលំ ផលសមាបត្តិយា អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

អបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ – មគ្គោ ផលស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ – បុរិមា បុរិមា នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធា បច្ឆិមានំ បច្ឆិមានំ នេវាចយគាមិនាបចយគាមីនំ ខន្ធានំ អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ. ភវង្គំ អាវជ្ជនាយ… កិរិយំ វុដ្ឋានស្ស… អរហតោ អនុលោមំ ផលសមាបត្តិយា… និរោធា វុដ្ឋហន្តស្ស នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនកិរិយំ ផលសមាបត្តិយា អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ – អាវជ្ជនា អាចយគាមីនំ ខន្ធានំ អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

សមនន្តរបច្ចយាទិ

៥៣. អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស សមនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ…បេ… (អនន្តរសទិសំ). (សហជាតបច្ចយេ បដិច្ចវារេ សហជាតវារសទិសា នវ បញ្ហា. អញ្ញមញ្ញបច្ចយេ បដិច្ចវារេ អញ្ញមញ្ញសទិសំ តីណិ. និស្សយបច្ចយេ បច្ចយវារេ និស្សយវារសទិសំ. ចត្តារិបិ ហិ វិសុំ ឃដនា នត្ថិ. តេរស បញ្ហា.)

ឧបនិស្សយបច្ចយោ

៥៤. អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – អាចយគាមិំ សទ្ធំ ឧបនិស្សាយ ទានំ ទេតិ, សីលំ…បេ… ឧបោសថកម្មំ…បេ… ឈានំ…បេ… វិបស្សនំ…បេ… អភិញ្ញំ…បេ… សមាបត្តិំ ឧប្បាទេតិ, មានំ ជប្បេតិ, ទិដ្ឋិំ គណ្ហាតិ, អាចយគាមិំ សីលំ… សុតំ… ចាគំ… បញ្ញំ… រាគំ… ទោសំ… មោហំ… មានំ… ទិដ្ឋិំ… បត្ថនំ ឧបនិស្សាយ ទានំ ទេតិ. សីលំ…បេ… ឧបោសថកម្មំ…បេ… ឈានំ…បេ… វិបស្សនំ…បេ… អភិញ្ញំ…បេ… សមាបត្តិំ…បេ… បាណំ ហនតិ…បេ… សង្ឃំ ភិន្ទតិ. អាចយគាមី សទ្ធា…បេ… បញ្ញា, រាគោ…បេ… បត្ថនា អាចយគាមិយា សទ្ធាយ…បេ… បញ្ញាយ, រាគស្ស…បេ… បត្ថនាយ ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. បឋមស្ស ឈានស្ស បរិកម្មំ បឋមស្ស ឈានស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ…បេ…. នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនស្ស បរិកម្មំ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. បឋមំ ឈានំ ទុតិយស្ស ឈានស្ស…បេ… អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អាចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – បឋមស្ស មគ្គស្ស បរិកម្មំ បឋមស្ស មគ្គស្ស…បេ… ចតុត្ថស្ស មគ្គស្ស បរិកម្មំ ចតុត្ថស្ស មគ្គស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

អាចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – អាចយគាមិំ សទ្ធំ ឧបនិស្សាយ អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតិ បរិយិដ្ឋិមូលកំ ទុក្ខំ បច្ចនុភោតិ. អាចយគាមិំ សីលំ…បេ… បញ្ញំ. រាគំ…បេ… បត្ថនំ ឧបនិស្សាយ អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតិ បរិយិដ្ឋិមូលកំ ទុក្ខំ បច្ចនុភោតិ. អាចយគាមី សទ្ធា…បេ… បញ្ញា. រាគោ…បេ… បត្ថនា, កាយិកស្ស សុខស្ស, កាយិកស្ស ទុក្ខស្ស ផលសមាបត្តិយា ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. កុសលាកុសលំ កម្មំ វិបាកស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

៥៥. អបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. បកតូបនិស្សយោ – បឋមោ មគ្គោ ទុតិយស្ស មគ្គស្ស…បេ… តតិយោ មគ្គោ ចតុត្ថស្ស មគ្គស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អបចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – សេក្ខា មគ្គំ ឧបនិស្សាយ អនុប្បន្នំ កុសលសមាបត្តិំ ឧប្បាទេន្តិ, ឧប្បន្នំ សមាបជ្ជន្តិ, សង្ខារេ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សន្តិ, មគ្គោ សេក្ខានំ អត្ថប្បដិសម្ភិទាយ…បេ… បដិភានបដិសម្ភិទាយ ឋានាឋានកោសល្លស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

អបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – អរហា មគ្គំ ឧបនិស្សាយ អនុប្បន្នំ កិរិយសមាបត្តិំ ឧប្បាទេតិ, ឧប្បន្នំ សមាបជ្ជតិ…បេ… ឋានាឋានកោសល្លស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. មគ្គោ ផលសមាបត្តិយា ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

៥៦. នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – កាយិកំ សុខំ ឧបនិស្សាយ អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតិ បរិយិដ្ឋិមូលកំ ទុក្ខំ បច្ចនុភោតិ. កាយិកំ ទុក្ខំ… ឧតុំ… ភោជនំ… សេនាសនំ ឧបនិស្សាយ អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតិ…បេ… កាយិកំ សុខំ… កាយិកំ ទុក្ខំ… ឧតុ… ភោជនំ… សេនាសនំ កាយិកស្ស សុខស្ស, កាយិកស្ស ទុក្ខស្ស ផលសមាបត្តិយា ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. អរហា កាយិកំ សុខំ ឧបនិស្សាយ អនុប្បន្នំ កិរិយសមាបត្តិំ ឧប្បាទេតិ…បេ… វិបស្សតិ. កាយិកំ ទុក្ខំ… ឧតុំ… ភោជនំ… សេនាសនំ ឧបនិស្សាយ…បេ… វិបស្សតិ. (១)

នេវាចយគាមីនាបចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – កាយិកំ សុខំ ឧបនិស្សាយ ទានំ ទេតិ…បេ… សមាបត្តិំ ឧប្បាទេតិ, បាណំ ហនតិ…បេ… សង្ឃំ ភិន្ទតិ. កាយិកំ ទុក្ខំ… ឧតុំ… ភោជនំ… សេនាសនំ ឧបនិស្សាយ ទានំ ទេតិ…បេ… សង្ឃំ ភិន្ទតិ, កាយិកំ សុខំ…បេ… សេនាសនំ អាចយគាមិយា សទ្ធាយ…បេ… បញ្ញាយ, រាគស្ស…បេ… បត្ថនាយ ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – កាយិកំ សុខំ ឧបនិស្សាយ មគ្គំ ឧប្បាទេតិ. កាយិកំ ទុក្ខំ …បេ… សេនាសនំ ឧបនិស្សាយ មគ្គំ ឧប្បាទេតិ, កាយិកំ សុខំ, កាយិកំ ទុក្ខំ…បេ… សេនាសនំ មគ្គស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

បុរេជាតបច្ចយោ

៥៧. នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណបុរេជាតំ, វត្ថុបុរេជាតំ. អារម្មណបុរេជាតំ – អរហា ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សតិ, ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សតិ, ទិព្ពាយ សោតធាតុយា សទ្ទំ សុណាតិ, រូបាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនំ កាយវិញ្ញាណស្ស បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. វត្ថុបុរេជាតំ – ចក្ខាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស…បេ… កាយាយតនំ កាយវិញ្ញាណស្ស…បេ… វត្ថុ នេវាចយគាមិនាបចយគាមីនំ ខន្ធានំ បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណបុរេជាតំ, វត្ថុបុរេជាតំ. អារម្មណបុរេជាតំ – សេក្ខា វា បុថុជ្ជនា វា ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សន្តិ, អស្សាទេន្តិ អភិនន្ទន្តិ; តំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ, ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សតិ, ទិព្ពាយ សោតធាតុយា សទ្ទំ សុណាតិ. វត្ថុបុរេជាតំ – វត្ថុ អាចយគាមីនំ ខន្ធានំ បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. វត្ថុបុរេជាតំ – វត្ថុ អបចយគាមីនំ ខន្ធានំ បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

បច្ឆាជាតបច្ចយោ

៥៨. អាចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស បច្ឆាជាតបច្ចយេន បច្ចយោ – បច្ឆាជាតា អាចយគាមី ខន្ធា បុរេជាតស្ស ឥមស្ស កាយស្ស បច្ឆាជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស បច្ឆាជាតបច្ចយេន បច្ចយោ – បច្ឆាជាតា អបចយគាមី ខន្ធា បុរេជាតស្ស ឥមស្ស កាយស្ស បច្ឆាជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស បច្ឆាជាតបច្ចយេន បច្ចយោ – បច្ឆាជាតា នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធា បុរេជាតស្ស ឥមស្ស កាយស្ស បច្ឆាជាតបច្ចយេន បច្ចយោ.

អាសេវនបច្ចយោ

៥៩. អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អាសេវនបច្ចយេន បច្ចយោ – បុរិមា បុរិមា អាចយគាមី ខន្ធា បច្ឆិមានំ បច្ឆិមានំ អាចយគាមីនំ ខន្ធានំ អាសេវនបច្ចយេន បច្ចយោ. អនុលោមំ គោត្រភុស្ស… អនុលោមំ វោទានស្ស អាសេវនបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អាចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អាសេវនបច្ចយេន បច្ចយោ – គោត្រភុ មគ្គស្ស… វោទានំ មគ្គស្ស អាសេវនបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អាសេវនបច្ចយេន បច្ចយោ – បុរិមា បុរិមា នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធា បច្ឆិមានំ បច្ឆិមានំ នេវាចយគាមិនាបចយគាមីនំ ខន្ធានំ អាសេវនបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

កម្មបច្ចយោ

៦០. អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ – អាចយគាមី ចេតនា សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អាចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតា, នានាក្ខណិកា. សហជាតា – អាចយគាមី ចេតនា ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. នានាក្ខណិកា – អាចយគាមី ចេតនា វិបាកានំ ខន្ធានំ កដត្តា ច រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ច នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ច ធម្មស្ស កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ – អាចយគាមី ចេតនា សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

៦១. អបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ – អបចយគាមី ចេតនា សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតា, នានាក្ខណិកា. សហជាតា – អបចយគាមី ចេតនា ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. នានាក្ខណិកា – អបចយគាមី ចេតនា វិបាកានំ ខន្ធានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

អបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ច នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ច ធម្មស្ស កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ – អបចយគាមី ចេតនា សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ – នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ចេតនា សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. បដិសន្ធិក្ខណេ នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ចេតនា សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ កដត្តា ច រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

វិបាកបច្ចយោ

៦២. នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស វិបាកបច្ចយេន បច្ចយោ – វិបាកោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ឯកោ ខន្ធោ តិណ្ណន្នំ ខន្ធានំ…បេ… បដិសន្ធិក្ខណេ…បេ… ខន្ធា វត្ថុស្ស វិបាកបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អាហារបច្ចយាទិ

៦៣. អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អាហារបច្ចយេន បច្ចយោ… ឥន្ទ្រិយបច្ចយេន បច្ចយោ… ឈានបច្ចយេន បច្ចយោ… មគ្គបច្ចយេន បច្ចយោ… សម្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ.

វិប្បយុត្តបច្ចយោ

៦៤. អាចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បច្ឆាជាតំ. សហជាតា – អាចយគាមី ខន្ធា ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. បច្ឆាជាតា – អាចយគាមី ខន្ធា បុរេជាតស្ស ឥមស្ស កាយស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

អបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បច្ឆាជាតំ. សហជាតា – អបចយគាមី ខន្ធា ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. បច្ឆាជាតា – អបចយគាមី ខន្ធា បុរេជាតស្ស ឥមស្ស កាយស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ, បច្ឆាជាតំ. សហជាតា – នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធា ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. បដិសន្ធិក្ខណេ នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធា កដត្តារូបានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. ខន្ធា វត្ថុស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. វត្ថុ ខន្ធានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. បុរេជាតំ – ចក្ខាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស…បេ… កាយាយតនំ កាយវិញ្ញាណស្ស…បេ… វត្ថុ នេវាចយគាមិនាបចយគាមីនំ ខន្ធានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. បច្ឆាជាតា – នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធា បុរេជាតស្ស ឥមស្ស កាយស្ស…បេ…. (១)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. បុរេជាតំ – វត្ថុ អាចយគាមីនំ ខន្ធានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. បុរេជាតំ – វត្ថុ អបចយគាមីនំ ខន្ធានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

អត្ថិបច្ចយាទិ

៦៥. អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – អាចយគាមី ឯកោ ខន្ធោ តិណ្ណន្នំ ខន្ធានំ…បេ…. (១)

អាចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បច្ឆាជាតំ. សហជាតា – អាចយគាមី ខន្ធា ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. បច្ឆាជាតា – អាចយគាមី ខន្ធា បុរេជាតស្ស ឥមស្ស កាយស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

អាចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ច នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ច ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – អាចយគាមី ឯកោ ខន្ធោ តិណ្ណន្នំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ…បេ… ទ្វេ ខន្ធា…បេ…. (៣)

អបចយគាមី ធម្មោ… តីណិ (អាចយគាមិនយេន កាតព្ពំ).

៦៦. នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ, បច្ឆាជាតំ, អាហារំ, ឥន្ទ្រិយំ. សហជាតោ – នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ឯកោ ខន្ធោ តិណ្ណន្នំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ…បេ… ទ្វេ ខន្ធា…បេ… បដិសន្ធិក្ខណេ…បេ… ខន្ធា វត្ថុស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. វត្ថុ ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. ឯកំ មហាភូតំ…បេ… ពាហិរំ… អាហារសមុដ្ឋានំ… ឧតុសមុដ្ឋានំ… អសញ្ញសត្តានំ…បេ…. បុរេជាតំ – អរហា ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សតិ, ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សតិ, ទិព្ពាយ សោតធាតុយា សទ្ទំ សុណាតិ, រូបាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនំ កាយវិញ្ញាណស្ស…បេ… ចក្ខាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស…បេ… កាយាយតនំ កាយវិញ្ញាណស្ស…បេ… វត្ថុ នេវាចយគាមិនាបចយគាមីនំ ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. បច្ឆាជាតា – នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ខន្ធា បុរេជាតស្ស ឥមស្ស កាយស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. កពឡីការោ អាហារោ ឥមស្ស កាយស្ស…បេ… រូបជីវិតិន្ទ្រិយំ កដត្តារូបានំ…បេ…. (១)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. បុរេជាតំ – សេក្ខា វា បុថុជ្ជនា វា ចក្ខុំ អនិច្ចតោ ទុក្ខតោ អនត្តតោ វិបស្សន្តិ, អស្សាទេន្តិ អភិនន្ទន្តិ; តំ អារព្ភ រាគោ…បេ… ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ, សោតំ…បេ… វត្ថុំ អនិច្ចតោ…បេ… វិបស្សន្តិ, អស្សាទេន្តិ អភិនន្ទន្តិ; តំ អារព្ភ រាគោ…បេ… ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ, ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សតិ, ទិព្ពាយ សោតធាតុយា សទ្ទំ សុណាតិ, វត្ថុ អាចយគាមីនំ ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ធម្មោ អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. បុរេជាតំ – វត្ថុ អបចយគាមីនំ ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

៦៧. អាចយគាមី ច នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ច ធម្មា អាចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ សហជាតំ, បុរេជាតំ. សហជាតោ – អាចយគាមី ឯកោ ខន្ធោ ច វត្ថុ ច តិណ្ណន្នំ ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ…បេ… ទ្វេ ខន្ធា…បេ…. (១)

អាចយគាមី ច នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ច ធម្មា នេវាចយគាមិនាបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បច្ឆាជាតំ, អាហារំ, ឥន្ទ្រិយំ. សហជាតា – អាចយគាមី ខន្ធា ច មហាភូតា ច ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. បច្ឆាជាតា – អាចយគាមី ខន្ធា ច កពឡីការោ អាហារោ ច ឥមស្ស កាយស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. បច្ឆាជាតា – អាចយគាមី ខន្ធា ច រូបជីវិតិន្ទ្រិយញ្ច កដត្តារូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

អបចយគាមី ច នេវាចយគាមិនាបចយគាមី ច ធម្មា អបចយគាមិស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ (ទ្វេ កាតព្ពា ទស្សិតនយេន), នត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ, វិគតបច្ចយេន បច្ចយោ, អវិគតបច្ចយេន បច្ចយោ.