១៨. អដ្ឋារសមវគ្គោ
(១៨២) ៦. ឈានសង្កន្តិកថា
៨១៣. ឈានា ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. បឋមា ឈានា តតិយំ ឈានំ សង្កមតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ឈានា ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. ទុតិយា ឈានា ចតុត្ថំ ឈានំ សង្កមតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
បឋមា ឈានា ទុតិយំ ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. យា បឋមស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, សាវ ទុតិយស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
បឋមា ឈានា ទុតិយំ ឈានំ សង្កមតិ, ន វត្តព្ពំ – ‘‘យា បឋមស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, សាវ ទុតិយស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធី’’តិ? អាមន្តា. ទុតិយំ ឈានំ អនាវដ្ដេន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ…បេ… អប្បណិទហន្តស្ស ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ ទុតិយំ ឈានំ អាវដ្ដេន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ…បេ… បណិទហន្តស្ស ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ទុតិយំ ឈានំ អាវដ្ដេន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ…បេ… បណិទហន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បឋមា ឈានា ទុតិយំ ឈានំ សង្កមតី’’តិ…បេ….
បឋមា ឈានា ទុតិយំ ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. បឋមំ ឈានំ កាមេ អាទីនវតោ មនសិករោតោ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ទុតិយំ ឈានំ កាមេ អាទីនវតោ មនសិករោតោ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
បឋមំ ឈានំ សវិតក្កំ សវិចារន្តិ? អាមន្តា. ទុតិយំ ឈានំ សវិតក្កំ សវិចារន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បឋមា ឈានា ទុតិយំ ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. តញ្ញេវ បឋមំ ឈានំ តំ ទុតិយំ ឈានន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
៨១៤. ទុតិយា ឈានា តតិយំ ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. យា ទុតិយស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, សាវ តតិយស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
ទុតិយា ឈានា តតិយំ ឈានំ សង្កមតិ, ន វត្តព្ពំ – ‘‘យា ទុតិយស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, សាវ តតិយស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធី’’តិ? អាមន្តា. តតិយំ ឈានំ អនាវដ្ដេន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ…បេ… អប្បណិទហន្តស្ស ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ… ននុ តតិយំ ឈានំ អាវដ្ដេន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ…បេ… បណិទហន្តស្ស ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ តតិយំ ឈានំ អាវដ្ដេន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ…បេ… បណិទហន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ទុតិយា ឈានា តតិយំ ឈានំ សង្កមតី’’តិ.
ទុតិយា ឈានា តតិយំ ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. ទុតិយំ ឈានំ វិតក្កវិចារេ អាទីនវតោ មនសិករោតោ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. តតិយំ ឈានំ វិតក្កវិចារេ អាទីនវតោ មនសិករោតោ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
ទុតិយំ ឈានំ សប្បីតិកន្តិ? អាមន្តា. តតិយំ ឈានំ សប្បីតិកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទុតិយា ឈានា តតិយំ ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. តញ្ញេវ ទុតិយំ ឈានំ តំ តតិយំ ឈានន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
៨១៥. តតិយា ឈានា ចតុត្ថំ ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. យា តតិយស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, សាវ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
តតិយា ឈានា ចតុត្ថំ ឈានំ សង្កមតិ, ន វត្តព្ពំ – ‘‘យា តតិយស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, សាវ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស ឧប្បាទាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធី’’តិ? អាមន្តា. ចតុត្ថំ ឈានំ អនាវដ្ដេន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ…បេ… អប្បណិទហន្តស្ស ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ ចតុត្ថំ ឈានំ អាវដ្ដេន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ…បេ… បណិទហន្តស្ស ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ចតុត្ថំ ឈានំ អាវដ្ដេន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ…បេ… បណិទហន្តស្ស ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘តតិយា ឈានា ចតុត្ថំ ឈានំ សង្កមតី’’តិ.
តតិយា ឈានា ចតុត្ថំ ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. តតិយំ ឈានំ បីតិំ អាទីនវតោ មនសិករោតោ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចតុត្ថំ ឈានំ បីតិំ អាទីនវតោ មនសិករោតោ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
តតិយំ ឈានំ សុខសហគតន្តិ? អាមន្តា. ចតុត្ថំ ឈានំ សុខសហគតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តតិយា ឈានា ចតុត្ថំ ឈានំ សង្កមតីតិ? អាមន្តា. តញ្ញេវ តតិយំ ឈានំ តំ ចតុត្ថំ ឈានន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
៨១៦. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ឈានា ឈានំ សង្កមតី’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតី’’តិ [អ. និ. ២.១៣; ៤.១៦៣]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ឈានា ឈានំ សង្កមតីតិ.
ឈានសង្កន្តិកថា និដ្ឋិតា.