(៧៩) ៧. រូបធាតុយាអាយតនកថា
៥១៩. អត្ថិ សឡាយតនិកោ អត្តភាវោ រូបធាតុយាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ គន្ធាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ ជិវ្ហាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ រសាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ កាយាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ផោដ្ឋព្ពាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
នត្ថិ តត្ថ គន្ធាយតនន្តិ? អាមន្តា. នត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… នត្ថិ តត្ថ រសាយតនន្តិ? អាមន្តា. នត្ថិ តត្ថ ជិវ្ហាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… នត្ថិ តត្ថ ផោដ្ឋព្ពាយតនន្តិ? អាមន្តា. នត្ថិ តត្ថ កាយាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
៥២០. អត្ថិ តត្ថ ចក្ខាយតនំ, អត្ថិ រូបាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនំ, អត្ថិ គន្ធាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ ចក្ខាយតនំ, អត្ថិ រូបាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ជិវ្ហាយតនំ, អត្ថិ រសាយតនំ…បេ… អត្ថិ តត្ថ កាយាយតនំ, អត្ថិ ផោដ្ឋព្ពាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ សោតាយតនំ, អត្ថិ សទ្ទាយតនំ…បេ… អត្ថិ តត្ថ មនាយតនំ, អត្ថិ ធម្មាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនំ, អត្ថិ គន្ធាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ មនាយតនំ, អត្ថិ ធម្មាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ជិវ្ហាយតនំ, អត្ថិ រសាយតនន្តិ…បេ… អត្ថិ តត្ថ កាយាយតនំ, អត្ថិ ផោដ្ឋព្ពាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
អត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនំ, នត្ថិ គន្ធាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ចក្ខាយតនំ, នត្ថិ រូបាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនំ, នត្ថិ គន្ធាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ សោតាយតនំ, នត្ថិ សទ្ទាយតនំ…បេ… អត្ថិ តត្ថ មនាយតនំ, នត្ថិ ធម្មាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ ជិវ្ហាយតនំ, នត្ថិ រសាយតនំ…បេ… អត្ថិ តត្ថ កាយាយតនំ, នត្ថិ ផោដ្ឋព្ពាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ចក្ខាយតនំ, នត្ថិ រូបាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ កាយាយតនំ, នត្ថិ ផោដ្ឋព្ពាយតនន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ សោតាយតនំ, នត្ថិ សទ្ទាយតនំ …បេ… អត្ថិ តត្ថ មនាយតនំ, នត្ថិ ធម្មាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
៥២១. អត្ថិ តត្ថ ចក្ខាយតនំ អត្ថិ រូបាយតនំ, តេន ចក្ខុនា តំ រូបំ បស្សតីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនំ អត្ថិ គន្ធាយតនំ, តេន ឃានេន តំ គន្ធំ ឃាយតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ ចក្ខាយតនំ អត្ថិ រូបាយតនំ, តេន ចក្ខុនា តំ រូបំ បស្សតីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ជិវ្ហាយតនំ អត្ថិ រសាយតនំ, តាយ ជិវ្ហាយ តំ រសំ សាយតិ…បេ… អត្ថិ តត្ថ កាយាយតនំ អត្ថិ ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, តេន កាយេន តំ ផោដ្ឋព្ពំ ផុសតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
អត្ថិ តត្ថ សោតាយតនំ អត្ថិ សទ្ទាយតនំ…បេ… អត្ថិ តត្ថ មនាយតនំ អត្ថិ ធម្មាយតនំ, តេន មនេន តំ ធម្មំ វិជានាតីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនំ អត្ថិ គន្ធាយតនំ, តេន ឃានេន តំ គន្ធំ ឃាយតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ មនាយតនំ អត្ថិ ធម្មាយតនំ, តេន មនេន តំ ធម្មំ វិជានាតីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ជិវ្ហាយតនំ អត្ថិ រសាយតនំ…បេ… អត្ថិ តត្ថ កាយាយតនំ អត្ថិ ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, តេន កាយេន តំ ផោដ្ឋព្ពំ ផុសតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
អត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនំ អត្ថិ គន្ធាយតនំ, ន ច តេន ឃានេន តំ គន្ធំ ឃាយតីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ ចក្ខាយតនំ អត្ថិ រូបាយតនំ, ន ច តេន ចក្ខុនា តំ រូបំ បស្សតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនំ អត្ថិ គន្ធាយតនំ, ន ច តេន ឃានេន តំ គន្ធំ ឃាយតីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ សោតាយតនំ អត្ថិ សទ្ទាយតនំ…បេ… អត្ថិ តត្ថ មនាយតនំ អត្ថិ ធម្មាយតនំ, ន ច តេន មនេន តំ ធម្មំ វិជានាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
អត្ថិ តត្ថ ជិវ្ហាយតនំ អត្ថិ រសាយតនំ…បេ… អត្ថិ តត្ថ កាយាយតនំ អត្ថិ ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, ន ច តេន កាយេន តំ ផោដ្ឋព្ពំ ផុសតីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ សោតាយតនំ អត្ថិ សទ្ទាយតនំ…បេ… អត្ថិ តត្ថ មនាយតនំ អត្ថិ ធម្មាយតនំ, ន ច តេន មនេន តំ ធម្មំ វិជានាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
៥២២. អត្ថិ តត្ថ ឃានាយតនំ អត្ថិ គន្ធាយតនំ, តេន ឃានេន តំ គន្ធំ ឃាយតីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ មូលគន្ធោ សារគន្ធោ តចគន្ធោ បត្តគន្ធោ បុប្ផគន្ធោ ផលគន្ធោ អាមគន្ធោ វិស្សគន្ធោ សុគន្ធោ ទុគ្គន្ធោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
អត្ថិ តត្ថ ជិវ្ហាយតនំ អត្ថិ រសាយតនំ, តាយ ជិវ្ហាយ តំ រសំ សាយតីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ មូលរសោ ខន្ធរសោ តចរសោ បត្តរសោ បុប្ផរសោ ផលរសោ អម្ពិលំ មធុរំ តិត្តកំ កដុកំ លោណិយំ ខារិយំ លម្ពិលំ កសាវោ សាទុ អសាទូតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
អត្ថិ តត្ថ កាយាយតនំ អត្ថិ ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, តេន កាយេន តំ ផោដ្ឋព្ពំ ផុសតីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តត្ថ កក្ខឡំ មុទុកំ សណ្ហំ ផរុសំ សុខសម្ផស្សំ ទុក្ខសម្ផស្សំ គរុកំ លហុកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
៥២៣. ន វត្តព្ពំ – ‘‘សឡាយតនិកោ អត្តភាវោ រូបធាតុយា’’តិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ តត្ថ ឃាននិមិត្តំ ជិវ្ហានិមិត្តំ កាយនិមិត្តន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ តត្ថ ឃាននិមិត្តំ ជិវ្ហានិមិត្តំ កាយនិមិត្តំ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សឡាយតនិកោ អត្តភាវោ រូបធាតុយា’’តិ.
រូបធាតុយា អាយតនកថា និដ្ឋិតា.