១៤. អភិញ្ញានុយោគោ
១៩៣. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ កោចិ ឥទ្ធិំ វិកុព្ពតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ កោចិ ឥទ្ធិំ វិកុព្ពតិ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ.
១៩៤. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ កោចិ ទិព្ពាយ សោតធាតុយា សទ្ទំ សុណាតិ…បេ… បរចិត្តំ វិជានាតិ… បុព្ពេនិវាសំ អនុស្សរតិ… ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សតិ… អាសវានំ ខយំ សច្ឆិករោតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ កោចិ អាសវានំ ខយំ សច្ឆិករោតិ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ.
១៩៥. អត្ថិ កោចិ ឥទ្ធិំ វិកុព្ពតីតិ កត្វា តេន ច ការណេន បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនាតិ? អាមន្តា. យោ ឥទ្ធិំ វិកុព្ពតិ, ស្វេវ បុគ្គលោ? យោ ឥទ្ធិំ ន វិកុព្ពតិ, ន សោ បុគ្គលោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
១៩៦. យោ ទិព្ពាយ សោតធាតុយា សទ្ទំ សុណាតិ…បេ… យោ បរចិត្តំ វិជានាតិ… យោ បុព្ពេនិវាសំ អនុស្សរតិ… យោ ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សតិ… យោ អាសវានំ ខយំ សច្ឆិករោតិ, ស្វេវ បុគ្គលោ? យោ អាសវានំ ខយំ ន សច្ឆិករោតិ, ន សោ បុគ្គលោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
អភិញ្ញានុយោគោ.