១. សុទ្ធសច្ចិកដ្ឋោ
១. អនុលោមបច្ចនីកំ
១. [ឥមិនា លក្ខណេន សកវាទីបុច្ឆា ទស្សិតា] បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនាតិ [សច្ចិកដ្ឋបរមដ្ឋេនាតិ (ស្យា. បី. ក. សី.)]? អាមន្តា. យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.
អាជានាហិ និគ្គហំ. ហញ្ចិ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ. យំ តត្ថ វទេសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’’តិ មិច្ឆា.
នោ ចេ បន វត្តព្ពេ – ‘‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ, នោ ច វត រេ [នោ វត រេ (ស្យា. បី.)] វត្តព្ពេ – ‘‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ. យំ តត្ថ វទេសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’’តិ មិច្ឆា.
អនុលោមបញ្ចកំ.
២. [ឥមិនា លក្ខណេន បរវាទីបុច្ឆា ទស្សិតា] បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនាតិ? អាមន្តា. យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.
អាជានាហិ បដិកម្មំ. ហញ្ចិ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ. យំ តត្ថ វទេសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’’តិ មិច្ឆា.
នោ ចេ បន វត្តព្ពេ – ‘‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ. យំ តត្ថ វទេសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’’តិ មិច្ឆា.
បដិកម្មចតុក្កំ.
៣. ត្វំ ចេ បន មញ្ញសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’តិ, តេន តវ [ត្វំ (ស្យា.) ដីកា ឱលោកេតព្ពា] តត្ថ ហេតាយ បដិញ្ញាយ ហេវំ បដិជានន្តំ [ដីកា ឱលោកេតព្ពា] ហេវំ និគ្គហេតព្ពេ. អថ តំ និគ្គណ្ហាម. សុនិគ្គហិតោ ច [សុនិគ្គហិតោវ (ស្យា.)] ហោសិ.
ហញ្ចិ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ. យំ តត្ថ វទេសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’’តិ មិច្ឆា.
នោ ចេ បន វត្តព្ពេ – ‘‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ. យំ តត្ថ វទេសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’’តិ ឥទំ តេ មិច្ឆា.
និគ្គហចតុក្កំ.
៤. ឯសេ ចេ ទុន្និគ្គហិតេ ហេវមេវំ [ហេវមេវ (ស្យា.)] តត្ថ ទក្ខ. វត្តព្ពេ ខោ – ‘‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ. នោ ច មយំ តយា តត្ថ ហេតាយ បដិញ្ញាយ ហេវំ បដិជានន្តា ហេវំ និគ្គហេតព្ពា. អថ មំ និគ្គណ្ហាសិ. ទុន្និគ្គហិតា ច [ទុន្និគ្គហិតាវ (ស្យា.)] ហោម.
ហញ្ចិ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ. យំ តត្ថ វទេសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’’តិ មិច្ឆា.
នោ ចេ បន វត្តព្ពេ – ‘‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ. យំ តត្ថ វទេសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’’តិ ឥទំ តេ មិច្ឆា.
ឧបនយនចតុក្កំ.
៥. ន ហេវំ និគ្គហេតព្ពេ. តេន ហិ យំ និគ្គណ្ហាសិ – ‘‘ហញ្ចិ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’តិ. យំ តត្ថ វទេសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន, នោ ច វត្តព្ពេ – យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’’តិ មិច្ឆា.
នោ ចេ បន វត្តព្ពេ – ‘‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’តិ. យំ តត្ថ វទេសិ – ‘‘វត្តព្ពេ ខោ – ‘បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេន,’ នោ ច វត្តព្ពេ – ‘យោ សច្ចិកដ្ឋោ បរមត្ថោ, តតោ សោ បុគ្គលោ ឧបលព្ភតិ សច្ចិកដ្ឋបរមត្ថេនា’’’តិ ឥទំ តេ មិច្ឆា. តេន ហិ យេ កតេ និគ្គហេ សេ និគ្គហេ ទុក្កដេ. សុកតេ បដិកម្មេ. សុកតា បដិបាទនាតិ.
និគ្គមនចតុក្កំ.
បឋមោ និគ្គហោ.