សូរស្សតីនីតិ

ទុតិយោ ភាគោ

១. ធនស្ស ទុព្ពិធំ កិច្ចំ,

បាបេតិ ឧណ្ណតំ ធនិំ;

អធនិំ ឱណតំ លោកេ,

សញ្ចិនេ តេន តំ ធនំ.

២. វដ្ដតេ សតតំ សីឃំ,

កាលចក្កំ អវារិតំ;

តេន ឃដី ទិនំ មាសោ,

វស្សោ ភវត្យ ចីរតោ.

៣. សត្តុនា ន ហិ សន្ធេយ្យ,

ឯកទា សោ ភយំ ករោ;

សុតត្តមបិ បានីយំ,

សមយតេ នុ បាវកំ.

៤. វិជហំ បកតិំ យោ ហិ,

វិកតិំ បុន គច្ឆតិ;

សភាវេន អាការេន,

វិប្បល្លាសំ ស គច្ឆតិ;

សំសុមារ គតា គោធា,

យថា ថី បុមវេសិកា.

៥. បក្ខំ លទ្ធាន ឧឌ្ឌេន្តិ,

ឧបចិកា ហិ វម្មិកា;

និក្ខន្តា មរណំ យន្តិ,

ឧប្បតា និប្បតំ គតា.

៦. សព្ពំបិយស្ស ទជ្ជេយ្យ,

និស្សេសំ បិយមានសំ;

សទ្ធាចិត្តំ តុ នោ វិញ្ញូ,

សទ្ធាយិកោ បក្ខលិតោ.

៧. សក្កោតិ លង្ឃិតុំ ព្យាមំ,

មហុស្សាហេន យោ ហិ សោ;

តទឌ្ឍំ អនុស្សាហេន,

នោស្សាហោ តេសុ ថោមិតោ;

មហុស្សាហោ ទុក្ខោ លោកេ,

អនុស្សាហោ សទា សុខោ.

៨. ទុក្ខមំ អក្ខមន្តោ យោ,

បិដ្ឋិការីច ទុក្ករំ,

កទា លភេយ្យ សោ លោកេ,

សុខមំ សុករំ មុធា;

បច្ចក្ខញ្ហិ សោ ករេយ្យ,

ទុក្ខមញ្ចាបិ ទុក្ករំ.

៩. អនគ្ឃោ មនុស្សោ លោកេ,

តោសនាបោសនាទិនា;

តេន សោ មហគ្ឃំ កម្មំ,

ករេ លោកហិតាយុតំ.

១០. វាតេន នប្បភិជ្ជន្តិ,

និន្នា វេឡូ កសា នឡា;

យថាវាតំ នគច្ឆន្តិ,

តថា ចរេ ជនេ កទា.

១១. បុរតោ ច បច្ឆតោ ចេ,

និស្សយោ នត្ថិ បស្សតោ;

អធិកំ វីរិយំ ហោតិ,

អត្តនាថោ តទា ភវេ.

១២. ខណំ អាខុពិលំ សីហោ,

បាសាណសកលាកុលំ;

បប្បោតិ នខភង្គំវា,

ផលំវា មូសិកោ ភវេ.

១៣. មគ្គមុឡ្ហា ជនា អន្ធា,

អមគ្គា មគ្គសញ្ញិនោ;

តថេវ ទុប្បញ្ញា មុឡ្ហា,

តថត្ថំ នាវ ពុជ្ឈរេ.

១៤. បិយរូបំ វីររូបំ,

ទុវិធា រូបសម្បទា,

នារិំ ឥច្ឆេ បិយរូបិំ,

បុរិសំ វីររូបកំ.

១៥. បជ្ជលន្តិ ហិ ខជ្ជោតា,

បក្ខចាលនកម្មុនា;

កុសិតា សុបិតា នេតេ,

តថា ជនាបិ កម្មិកា.

១៦. កុម្មសង្កោចមោបម្យ,

និគ្គហមបិ សំខមេ;

បត្តកាលេ តុ នីតិញ្ញោ,

កណ្ហសប្បោវ ឧដ្ឋហេ.

១៧. ភក្ខសេសំ នខាទន្តិ,

សីហា ឧន្នតចេតសា;

បរំបិ នបណាមេន្តិ,

វុទ្ធិកាមា តថា ចរេ.

១៨. ន វ វស្សោ សមុប្បន្នោ,

ខីណោ បុរាណហាយនោ;

នវវស្សេ នវា មេត្តា,

ភាវិតព្ពា ហិតេសិនា.

១៩. សន្តាបយន្តិ កមយាប្យភុជំ ន រោគា,

ទុម្មន្តិនំ កមុបយន្តិ ន នីតិទោសា;

កំ ស្រី ន មានយតិ កំ ន ច ហន្តិ មច្ចុ,

កំ ថីកតា ន វិសយា បរិបីឡយន្តិ.

(វសន្តតិលកាគាថា.)

២០. (ក) ព្យាមមត្តេន ទណ្ឌេន,

យោលុម្ព្យ ឧទកំ មិនេ;

អគម្ភីរំ គម្ភីរំវា,

អគាធេ មញ្ញិ គម្ភីរំ.

(ខ)

តថា មន្ទោ សញ្ញាណេន,

អគាធេ មញ្ញិ បណ្ឌិតំ;

សមាសមំ ន ជានាតិ,

ពហ្វប្បំ តិក្ខមន្ទតំ.

២១. ទុដ្ឋកម្មេ សង្គមន្តិ,

ឆេកកម្មេ ច នោ ឥធ;

មច្ចុំ វហន្តិ សីសេន,

តេ មុឡ្ហា មុឡ្ហសង្គមា.

២២. ទុវិធោ សង្គមោ លោកេ,

ឧជុកោ កុដិលោ ភវេ;

ឧជុកោវ បសំសេយ្យោ,

នោហ្យញ្ញោ សាជសង្គមោ.

តេ ឥមិនា ឧបាយេន សមគ្គា សម្មោទមានា មហា ភិត្តិបិដ្ឋិកាយ វសន្តិ. (មហោសធជាតក អដ្ឋកថា)

២៣. យូថិកា បុប្ផតេ នោហិ,

សិញ្ចិតាបិ បុនប្បុនំ;

បុប្ផតេ សម្បត្តេ កាលេ,

ឯវំ ធារេថ វីរិយំ.

២៤. ធនុច្ចយោ ធនក្ខេបោ,

ទុវិធា ហិ ធនាកតិ;

ធនុច្ចយេ នយោ អត្ថិ,

ធនក្ខេបម្ហិ នោ ឥធ.

២៥. អមាតា បិតរសំ វឌ្ឍំ,

ជូតការញ្ច ចញ្ចលំ;

នាលបេយ្យ វិសេសញ្ញូ,

យទិច្ឆេ សិទ្ធិ មត្តនោ.

ហលិទ្ទិរាគំ កបិចិត្តំ,

បុរិសំ រាគវិរាគិនំ;

ឯទិសំ តាត មាសេវិ,

និម្មនុស្សំបិ ចេ សិយា.

២៦. គុណា គុណញ្ញូសុ គុណា ភវន្តិ,

តេ និគ្គុណំ បត្វា ភវន្តិ ទោសា;

អាសាទ្យតោយា បភវន្តិ នជ្ជោ,

សមុទ្រមាសជ្ជ ភវន្ត្យបេយ្យា.

(ឧបជាតិគាថា)

២៧. សិលារូបំ និម្មិនន្តិ,

កោដ្ដេត្វាន បុនប្បុនំ;

កោដ្ដកោវ តថា ពាលា,

សាធុំ ឱវជ្ជ និម្មិតា.