៥. ភាវាវពោធ-បញ្ចមបរិច្ឆេទ

៣៣៨. បដិភានវតា លោក, វោហារ’មនុសារិនា;

តតោ’ចិត្យ សមុល្លាស, វេទិនា កវិនា បរំ.

៣៣៩. ឋាយិសម្ពន្ធិនោ ភាវ, វិភាវា សា’នុភាវកា;

សម្ពជ្ឈន្តិ និពន្ធា តេ, រស’ស្សាទាយ សាធុនំ.

ភាវអធិប្បាយ

៣៤០. ចិត្ត វុត្តិ វិសេសា តុ, ភាវយន្តិ រសេ យតោ;

រត្យាទយោ តតោ ភាវ, សទ្ទេន បរិកិត្តិតា.

ឋាយីភាវអធិប្បាយ

៣៤១. វិរោធិនា’ញ្ញភាវេន, យោ ភាវោ ន តិរោហិតោ;

សីលេន តិដ្ឋតិ’ច្ចេសោ, ‘ឋាយីភាវោ’តិ សទ្ទិតោ.

ឋាយីភាវប្បភេទឧទ្ទេស

៣៤២. រតិ, ហស្សោ, ច សោកោ, ច,

កោធុ, ស្សាហា, ភយំ,បិ ច;

ជិគុច្ឆា, វិម្ហយោ, ចេវ, សមោ ច នវ ឋាយិនោ.

ព្យភិចារីភាវអធិប្បាយ

៣៤៣. តិរោភាវា, វិភាវា’ទិ, វិសេសនា’ភិមុខ្យតោ;

យេ តេ ចរន្តិ សីលេន, តេ ហោន្តិ ព្យភិចារិនោ.

ព្យភិចារិភាវបភេទ

៣៤៤. និព្ពេទោ, តក្ក, សង្កា, សម,

ធិតិ, ជឡតា, ទីនតុ, គ្គា, លសត្តំ,

សុត្តំ, តាសោ, គិលានុ, ស្សុក, ហរិស,

សតិ, ស្សា, វិសាទា, ពហិត្ថា [ពហិទ្ធា (ក.)];

ចិន្តា, គព្ពា, បមារោ, មរិស, មទ,

មតុ, ម្មាទ, មោហា, វិពោធោ,

និទ្ទា, វេគា, សពិលំ, មរណ,

ចបលតា [សចបលា (ក.)], ព្យាធិ, តេត្តិំស មេតេ.

សត្តិកភាវអធិប្បាយ

៣៤៥. សមាហិត’ត្ត’ប្បភវំ, សត្តំ [សត្វំ (ក.)] តេនោ’បបាទិតា;

សត្តិកា [សាត្វិកា (ក.)] ប្យ’នុភាវត្តេ, វិសុំ ភាវា ភវន្តិ តេ.

សត្តិកភាវប្បភេទ

៣៤៦. ថម្ភោ, បឡយ, រោមញ្ចា, តថា សេទ, ស្សុ, វេបថុ;

វេវណ្ណិយំ, វិសរតា, ភាវា’ដ្ឋេ’តេ តុ សត្តិកា.

៣៤៧. យទា រត្យាទយោ ភាវា, ឋិតិសីលា ន ហោន្តិ ចេ;

តទា សព្ពេបិ តេ ភាវា, ភវន្តិ ព្យភិចារិនោ.

៣៤៨. វិភាវោ ការណំ តេសុ, ប្បត្តិយុ’ទ្ទីបនេ តថា;

យោ សិយា ពោធកោ តេសំ,

អនុភាវោ’យ មីរិតោ.

៣៤៩. នេកហេតុំ មនោវុត្តិ, វិសេសញ្ច វិភាវិតុំ;

ភាវំ វិភាវា’នុភាវា, វណ្ណិយា ពន្ធនេ ផុដំ.

៣៥០. សវិភាវា’នុភាវេហិ, ភាវា តេ តេ យថារហំ;

វណ្ណនីយា យថោ’ចិត្យំ, លោករូបា’នុគាមិនា.

៣៥១. ចិត្ត វុត្តិ វិសេសត្តា, មានសា សត្តិកា’ង្គតោ;

ពហិ និស្សដ សេទាទិ, អនុភាវេហិ វណ្ណិយា.

រសអធិប្បាយ

៣៥២. សាមាជិកាន មានន្ទោ, យោ ពន្ធត្ថា’នុសារិនំ;

រសីយតីតិ តញ្ញូហិ, រសោ នាមា’យ’មីរិតោ.

រសប្បភេទ

៣៥៣. សវិភាវា, នុភាវេហិ, សត្តិក,ព្យភិចារិភិ;

អស្សាទិយត្ត មានីយ, មានោ ឋាយេ’វ សោ រសោ.

៣៥៤. សិង្គារ,ហស្ស,ករុណា, រុទ្ទ,វីរ,ភយានកា;

ពីភច្ឆ,ព្ភុត,សន្តា, ច, រសា ឋាយីន នុក្កមា.

៣៥៥. ទុក្ខរូបេ’យ’ មានន្ទោ, កថំ នុ ករុណាទិកេ?

សិយា សោតូនមានន្ទោ,

សោកោ វេស្សន្តរស្ស ហិ.

ឋាយីភាវ និទ្ទេស រតិដ្ឋាយីភាវ

៣៥៦. រម្ម,ទេស, កលា, កាល, វេសាទិ, បដិសេវនា;

យុវាន’ញ្ញោញ្ញរត្តានំ, បមោទោ រតិ រុច្ចតេ.

៣៥៧. យុត្យា ភាវានុភាវា តេ, និពន្ធា បោសយន្តិ នំ;

សោប្យ’យោគ, វិប្បយោគ, សម្ភោគានំ វសា តិធា.

ហស្សដ្ឋាយីភាវ

៣៥៨. វិការា’កតិអាទីហិ, អត្តនោ ថ បរស្ស វា;

ហស្សោ និទ្ទា, សមា’លស្យ, មុច្ឆាទិ,ព្យភិចារិភិ;

បរិបោសេ សិយា ហស្សោ, ភិយ្យោ’ត្ថិបភុតីនំ សោ.

ហស្សប្បភេទ

៣៥៩. សិត មិហ វិកាសិ នយនំ,

កិញ្ចា’លក្ខិយ ទិជំ តុ តំ ហសិតំ;

មធុរស្សរំ វិហសិតំ, អំសសិរោកម្បមុបហសិតំ.

៣៦០. អបហសិតំ សជល’ក្ខិ, វិក្ខិត្តង្គំ ភវត្យ’តិហសិតំ;

ទ្វេ ទ្វេ កថិតា ចេ’សំ,

ជេដ្ឋេ [មជ្ឈេ’ធមេតិ ឯត្ថ មជ្ឈេ អធមេតិ បទច្ឆេទោ] មជ្ឈេ’ធមេ ច កមសោ.

ករុណដ្ឋាយីភាវ

៣៦១. សោករូបោ តុ ករុណោ, និដ្ឋប្បត្តិ’ដ្ឋ នាសតោ;

តត្ថា’នុភាវា រុទិត, បឡយ,ត្ថម្ភកាទយោ;

វិសាទា,លស្យ,មរណ, ចិន្តា’ទី ព្យភិចារិនោ.

រុទ្ទដ្ឋាយីភាវ

៣៦២. កោធោ មច្ឆរិយា’ទីហិ, បោសេ តាស, មទាទិភិ;

នយនា’រុណតាទីហិ, រុទ្ទោ នាម រសោ ភវេ.

វីរដ្ឋាយីភាវ

៣៦៣. បតាប, វិក្កមា’ទីហុ, ស្សាហោ ‘វីរោ’តិ សញ្ញិតោ;

រណ,ទាន,ទយាយោគា, វីរោ’យំ តិវិធោ ភវេ;

តេវា’នុភាវា ធិតិ,ម, ត្យា’ទយោ ព្យភិចារិនោ.

ភយដ្ឋាយីភាវ

៣៦៤. វិការា,សនិ,សត្តា’ទិ, ភយុ’ក្កំសោ ភយានកោ;

សេទា’ទយោ នុភាវេ’ត្ថ, តាសា’ទី ព្យភិចារិនោ.

ជិគុច្ឆាដ្ឋាយីភាវ

៣៦៥. ជិគុច្ឆា រុធិរា’ទីហិ, បូត្យា’ទីហិ វិរាគតោ;

ពីភច្ឆោ ខោភនុ’ព្ពេគី, កមេន ករុណាយុតោ;

នាសា វិកូណនាទីហិ, សង្កាទីហិ’ស្ស បោសនំ.

វិម្ហយដ្ឋាយីភាវ

៣៦៦. អតិ លោក បទត្ថេហិ, វិម្ហយោ’យំ រសោ’ព្ភុតោ;

តស្សា’នុភាវា សេទ,ស្សុ, សាធុវាទា’ទយោ សិយុំ;

តាសា,វេគ,ធិតិ,ប្បញ្ញា, ហោន្តេ’ត្ថ ព្យភិចារិនោ.

សមដ្ឋាយីភាវ

៣៦៧. ឋាយីភាវោ សមោ មេត្តា, ទយា,មោទា’ទិ សម្ភវោ;

ភាវាទីហិ ត’ទុក្កំសោ, សន្តោ សន្ត និសេវិតោ.

ឥតិ សង្ឃរក្ខិត មហាសាមិវិរចិតេ សុពោធាលង្ការេ

រសភាវា’វពោធោ នាម

បញ្ចមោ បរិច្ឆេទោ.

សុពោធាលង្ការោ សមត្តោ.