នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស.

រសវាហិនី

បណាមាទិកថា

១. សត្ថុប្បសត្ថចរណំ សរណំ ជនានំ,

ព្រហ្មាទិមោឡិ មណិរំសិ សមាវហន្តំ,

បង្កេរុហាភមុទុកោមលចារុវណ្ណំ;

វន្ទាមិ ចក្កវរលក្ខណមាទធានំ.

២. សិទ្ធំ ជិនេន ចិរកាលមតន្ទិតេន,

យំ ភាវកោ សមធិគច្ឆតិ ខេមមគ្គំ;

យំ កប្បរុក្ខ រុចិទាន មណិវ ភាតិ,

តំ ធម្មមគ្គ មសមំ បណមាមិ និច្ចំ.

៣. សន្តិន្ទ្រិយំ សុគតសូនុវរំ វិសុទ្ធំ,

យំ ទក្ខិណេយ្យមតទំ សុចិបុញ្ញខេត្តំ;

តាណេសិនំ សរណមុជ្ឈិតសព្ពទុក្ខំ,

វន្ទាមិ សង្ឃ មនឃំ សិរសា មហគ្ឃំ.

៤. យម្បត្តមេត្ថ រតនត្តយថោមនេន,

បុញ្ញេន តេន ទុរិតំ សកលំ បណុជ្ជ,

វក្ខាមហំ សុមធុរំ រសវាហិនិន្តំ,

ភោ ភោ សុណន្តុ សុជនា ភិមុទាវហា សា.

៥. តត្ថតត្ថូបបន្នានិ, វត្ថូនិ អរហា បុរេ;

អភាសុំ ទីបភាសាយ, ឋបេសុំ តំ បុរាតនា.

៦. មហាវិហារេ តង្គុត្ត, វង្កបរិវេណវាសិកោ;

រដ្ឋបាលោតិ នាមេន, សីលាចារ គុណាករោ.

៧. ហិតាយ បរិវត្តេសិ, បជានំ បាឡិភាសតោ;

បុនរុត្តាទិទោសេហិ, តមាសិ សព្ពមាកុលំ;

អនាកុលំ ករិស្សាមិ, តំ សុណាថ សមាហិតា.

៨. វិតរាគា បុរេ វោចុំ, យស្មា តស្មា ហិ ភាសិតំ;

ឯតមាទរណីយញ្ហិ, សាធុ សាធូហិ សព្ពទាតិ.

ជម្ពុទីបុប្បត្តិ វត្ថូនិ.

ធម្មសោណ្ឌកវគ្គោ

១. ធម្មសោណ្ឌកស្ស វត្ថុម្ហិ អយមានុបុព្ពីកថា

តត្ថ តេសំ វត្ថូន មុប្បត្តិយោ ទ្វិធា ភវន្តិ ជម្ពុទីបេ សីហឡទីបេចាតិ, តត្ថ ជម្ពុទីបេ តាឡីស, សីហឡទីបេ តេសដ្ឋិ, តេសុ តាវ ជម្ពុទីបុប្បត្តិវត្ថូនិ អាវិ ភវិស្សន្តិ, តតោបិ ធម្មសោណ្ឌកស្ស វត្ថុ អាទិ, កថំ, អម្ហាកំ កិរ ភគវតោ បុព្ពេ ឥមស្មិំយេវ ភទ្ទកប្បេ កស្សបោនាម សត្ថា លោកេ ឧទបាទិ, តស្ស ខោ បន ភគវតោ សាសនន្តរធានតោ ន ចិរេនេវ កាលេន អម្ហាកំ ពោធិសត្តោ ពារាណសីរញ្ញោ អគ្គមហេសិយា កុច្ឆិស្មិំ និព្ពត្តិ, តស្សុ ប្បត្តិ កាលសមនន្តរមេវ សព្ពសត្តានំ មនសិ ធម្មសញ្ញា ឧទបាទិ, តស្មាស្ស ធម្មសោណ្ឌោតិនាម មកំសុ, សោ បនេសោ កុមារោ មហន្តេន បរិវារេន វឌ្ឍេន្តោ សព្ពសិប្បេសុ និប្ផត្តិំ បត្វា បិតរា ឧបរជ្ជេន បូជិតោ ហុត្វា ទានាទយោ ទសកុសលកម្មបថេ បូរេន្តោ បិតុអច្ចយេនាមច្ចេហិ រជ្ជេនាភិសិញ្ចិតោ អហោសិ, សោ បនេស ធម្មសោណ្ឌកមហារាជា ទេវនគរសទិសេ ពារាណសីនគរេ ចក្កវត្តិសទិសំ ពារាណសីរជ្ជំ ការេន្តោ មាសទ្ធមាសច្ចយេន សិរិសយនគតោ ឯវំ ចិន្តេសិ, មមេវំ រជ្ជសិរិមនុភវនំ ន សោភតិ ធម្មវិយោគេន, ទិវាករ វិរហិតោ នភោ វិយាតិអាទិនា នានាការណំ ចិន្តេសិ, តេនេត្ថ.

១. បុញ្ញេន សីលាទិមយេន បុព្ពេ,

កតេន បត្តោស្មិ អតន្ទិតេន,

មសក្កសារេ វិយ ទេវរាជា;

រាជត្តមិទ្ធេ បុរមុត្តមម្ហិ.

២. រូបេន ហារីនយនុស្សវេន,

សទ្ទេន សម្មា សវណាមតេន,

គន្ធេន ឃានុស្សវសោភនេន,

រសញ្ញបុញ្ញេន រសេនចាបិ.

៣. ផស្សេន គត្តស្ស សុផស្សទេន,

សមិទ្ធិបត្តោស្មិ មហិទ្ធិកោហំ,

នេវេត្តកេនេវ បមាទភាវ,

មា បជ្ជិតុំ យុត្តរូបន្តិ ញត្វា.

៤. ទស្សាមិ អង្គអបិ ជីវិតញ្ច,

ធញ្ញំ ធនំ ចាបិ បសន្នចិត្តោ,

សោស្សាមិ ធម្មំ សិវមាទធានំ,

ជិនេរិតំ ជាតិជរាបហាណំ.

៥. ន សោភតិ យថាកាសំ, ជលំ ធាមបតិំវិនា,

រជ្ជករណំ តថា មយ្ហំ, វិនា ធម្មា ន សោភតិ.

៦. ន សោភតិ ហថា រត្តិ, និសានាថំ វិនា សទា,

រជ្ជករណំ តថា មយ្ហំ, វិនា ធម្មា ន សោភតិ.

៧. អលង្កតោបិ ចេ ហត្ថី, វិនា ទាឋា ន សោភតិ,

រជ្ជករណំ តថា មយ្ហំ, វិនា ធម្មា ន សោភតិ.

៨. យថា កល្លោលមាលីយំ,

វិនា វេលា ន សោភតិ,

រជ្ជករណំ តថា មយ្ហំ,

វិនា ធម្មា ន សោភតិ.

៩. យថា សុមណ្ឌិតោ រាជា,

កុបដោ នេវ សោភតិ,

រជ្ជករណំ តថា មយ្ហំ,

វិនា ធម្មា ន សោភតិ.

១០. ធម្មមេវ សុណិស្សាមិ, ធម្មេ មេ រមតី មនោ,

ន ហិ ធម្មា បរំ អត្ថិ, ធម្មមូលំ តិសម្បទន្តិ.

ឯវំ ចិន្តេត្វា បាតោវ សិរិគព្ភា និក្ខម្ម សុសជ្ជិតេ សមុស្សិតសេតច្ឆត្តេ រាជបល្លេង្កេ អមច្ចគណ បរិវុតោ និសីទិ ទេវរាជាវិយ វិរោចមានោ, និសិន្នោ បន រាជា អមច្ចេ ឯវមាហ, យោ បនេត្ថ ភោន្តោ ពុទ្ធភាសិតេសុ ធម្មេសុ កិញ្ចិធម្មំ ជានាតិ, សោ ភាសតុ, សោតុមិច្ឆាមិធម្មន្តិ, តេ សព្ពេបិ មយំ ទេវ ន ជានាមាតិ អាហំសុ, តំ សុត្វា អ ន ត្ត ម នោ រាជា ឯវំ ចិន្តេសិ, យន្នូនាហំ ហត្ថិក្ខន្ធេ សហស្សំ ឋបេត្វា នគរេ ភេរិំចរាបេយ្យំ, យំ អប្បេវនាម កោចិ ធនលោភេន ចាតុប្បទិកាយបិ គាថាយ ធម្មំ ទេសេយ្យ. តំ មេ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតីតិ, តតោ សោ តថា កត្វាបិ ធម្មទេសកំ អលភន្តោ បុន ទ្វិសហស្សំ តិចតុបញ្ចសហស្សន្តិយាវកោដិប្បកោដិំទម្មីតិ, តតោ គាម និគម ជនបទេ, តតោ សេដ្ឋិដ្ឋានំ សេនាបតិ ឧបរាជដ្ឋានា ទយោបិ, បុន សេតច្ឆត្តំ ទម្មិ, រាជវេសំ បហាយ អត្តានំ ទាសំ សាវេត្វា ធម្មទេសេន្តស្ស ទម្មិតិ វត្វា ភេរិ ចរាបេត្វាបិ ធម្ម ទេសកមលភិត្វា សំវិគ្គោ កិម្មេ ធម្មវិយោគេន រជ្ជេនាតិ អមច្ចានំ រជ្ជំ នីយ្យាតេត្វា សទ្ធម្មគវេសកោ ធម្មសោណ្ឌកមហារាជា មហាវនំ បាវិសិ គាម និគម រាជធានិ បរម្បរាយ, តេនេត្ថ.

១១. បុរេ ភេរិំ ចរាបេត្វា,

ធម្មសោណ្ឌោ នរាធិបោ;

សទ្ធម្មជ្ឈេសកំ សត្ថុ,

អលទ្ធា ធនកោដិហិ.

១២. ទាសោ ហោមិ បហាយាហំ,

រាជត្តំ ទេសកស្ស មេ;

ឥច្ចាហ សោ មហីបាលោ,

អហោ ធម្មេសុ លោលតា.

១៣. រជ្ជំ នីយ្យាតយិត្វាន, អមច្ចានំ មនោរមំ,

វនំ បាវិសិ សោ រាជា, គវេសំ ធម្មមុត្តមន្តិ.

មហាវនំ បវិដ្ឋក្ខណេ បន មហាសត្តស្ស បុញ្ញតេជេន សក្កស្សាសនំ ឧណ្ហាការំ ទស្សេសិ, អថ ទេវរាជា ចិន្តេសិ អកាមំ មេ បណ្ឌុកម្ពល សិលាសនំ ឧណ្ហមហោសិ, កិន្នុខោ ការណន្តិ លោកំ ឱលោកេន្តោ សក្កោ ទេវរាជា ធម្មសោណ្ឌក មហារាជានំ សកលជម្ពុទីបំ វិចិនិត្វា សទ្ធម្មជ្ឈេសកំ អលភិត្វា វនំ បវិដ្ឋភាវំ អទ្ទស, ធម្មសោណ្ឌកមហារាជា សទ្ធម្មត្ថាយ រជ្ជ ធន ពន្ធុ ជីវិតម្បិ បហាយ អរញ្ញំ បវិដ្ឋោ, ន សោ វតាយំ យោវា សោវា សត្តោ, ឥមស្មិំយេវ កប្បេ ពុទ្ធោ ភវិស្សតិ, ពុទ្ធពោធិសត្តោ ចាយំ អជ្ជេវ មហារញ្ញំ បវិដ្ឋោ សទ្ធម្មំ អលទ្ធា មហាទុក្ខំ បាបុណេយ្យ, ន ចេតំ យុត្តំ, អជ្ជ មយា តត្ថ គន្ថព្ពំ ធម្មាមតរសេន តមភិសិញ្ចិត្វា រជ្ជេ បហិដ្ឋាបេតុន្តិ ចិន្តេត្វា អត្តភាវំ វិជហិត្វា ភយានកំ មហន្តំ រក្ខសវេសំ និម្មិណិត្វា មហាសត្តាភិមុខោ អវិទូរេ អត្តានំ ទស្សេសិ, តេនេត្ថ.

១៤. ព្យគ្ឃច្ឆសីហមហិសោ រគហត្ថិទីបិ,

មិគាកុលំ កណ្ដកសេលរុក្ខំ;

នរានមិន្ទោ បវិសិត្វកាននំ,

ឥតោចិតោ វិព្ភមិ ធម្មកាមោ.

១៥. តស្សានុភាវេន បុរិន្ទទស្ស,

សិលាសនំ ឧណ្ហមហោសិ កាមំ;

តេនេវ សោ លោកមុទិក្ខមានោ,

អទ្ទក្ខិ ធីរំ វិបិនេ ចរន្តំ.

១៦. មយជ្ជ តំ ធម្មរសេន សម្មា,

សន្តប្បយិត្វា គមនំ វរន្តិ;

មន្ត្វា សុភីមញ្ជនកូដវណ្ណំ,

មហាមុខំ និគ្គត ភីមទាឋំ.

១៧. ទិត្តគ្គិសង្កាស វិសាលនេត្តំ,

មជ្ឈេន ភគ្គំ ចិបិដគ្គនាសំ;

ខរតម្ពទាឋិំ ឃនមស្សុវន្តំ,

នីលោទរំ គជ្ជិតភីមឃោសំ.

១៨. ករោរុហំ តិក្ខសលោហិតាយតំ,

វិសាលធោតាយតខគ្គហត្ថំ;

គទាយុធេនង្កិតមញ្ញពាហុំ,

ទដ្ឋោដ្ឋភីមំ សវលីលលាដំ.

១៩. មនុស្សមំសាទនរត្តបានំ,

ភយានកំ កក្ខលយក្ខវណ្ណំ;

សុមាបយិត្វាន វនន្តរស្មិំ,

ទស្សេសិ អត្តំ ស នរាធិបស្សាតិ.

អថ មហាសត្តោ អត្តនោ អវិទូរេ ឋិតំ រក្ខសំ អទ្ទក្ខិ, តំ ទិស្វានាស្ស ភយំវា ឆម្ភិតត្តំវា ចិត្ថុត្រាសមត្តំវា នាហោសិ, កិមត្រ ចិន្តេសិ, អបិនាម ឯវរូបោ បិរក្ខសោ ធម្មំ ជានេយ្យ, យន្នូនាហំ តស្ស សន្តិកេ ធម្មំ សុណិស្សាមិ, តម្មេ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតីតិ ចិន្តេសិ. ចិន្តេត្វា ចបន អជ្ជ មយា តមុបសង្កម្ម បុច្ឆិតំ វដ្ដតីតិ គន្ត្វា រក្ខសេន សទ្ធិំ សល្លបន្តោ អាហ.

២០. អស្មិំ វនស្មិំ តរុសណ្ឌ មណ្ឌិតេ;

សុផុល្លិតានេកលតាកុលាកុលេ;

អធិគ្គហីតោ សិ មហានុភាវ,

បុច្ឆាមិ តំ ទេវ វទេហិ កង្ខំ.

២១. ធម្មំ គវេសំ វនមាគតោម្ហិ,

បហាយ រជ្ជំ អបិ ញាតិសង្ឃំ;

ជានាសិ ចេ សម្ម វទេហិ មយ្ហំ,

ឯកម្បិ គាថំ សុគតេន ទេសិតំ.

តតោ យក្ខោ អាហ.

២២. ធម្មំ បជានាមហមេកទេសំ,

ជិនេរិតំ សាធុតរំ រសានំ,

ទេសេមិ ចេហំ តវ ធម្ម មគ្គំ,

តុវញ្ហិ កិំ កាហសិ ទេសកស្សាតិ.

អថ មហាសត្តោ អាហ.

២៣. រជ្ជេ ឋិតោ អស្សមហំ សចេ ភោ,

អនប្បរូបំ បករោមិ បូជំ;

ឥទានិ ឯកោ វនមជ្ឈបត្តោ,

ករោមិ កិំ ទេហមិមំ ឋបេត្វា.

២៤. យទិច្ឆសិ ត្វំ មម មំសលោហិតំ,

ករោមហំ សង្គហមជ្ជ តេន,

ន ចត្ថិ អញ្ញំ តវ អច្ចនីយំ,

ទេសេហិ ធម្មំ សុគត ប្បសត្ថន្តិ.

តតោ យក្ខោ អាហ.

២៥. ភុត្វាន មំសំ សុហិតោវ សន្តោ,

ហន្ត្វា បិបាសំ រុធិរំ បិវិត្វា;

ធម្មំ កថេតុំ បភវាមិ តុយ្ហំ,

វត្តុំ ន សក្កោមិ ខុទាបរេតោតិ.

អថ មហាសត្តោ អាហ.

២៦. ភុត្វា តុវំ មំ បថមញ្ហិ យក្ខ,

បច្ឆា តុ ទេសេស្សសិ កស្ស ធម្មំ;

ធម្មស្ស មយ្ហំ តវ មំសលាភំ,

ត្វមេវ ជានាហិ យថា ភវេយ្យាតិ.

ឯវំ វុត្តេ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ សាធុ មហារាជ អហមេវ យុត្តំ ជានាមីតិ វត្វា តស្សាវិទូរេ តិគាវុតុព្ពេធំ អញ្ជនវណ្ណំ មហន្តំ បព្ពតំ មាបេត្វា មហារាជ ឥមមារុយ្ហ បព្ពតមុទ្ធនិដ្ឋិតោ មម មុខេ បតតុ, អហំ បតន្ថស្ស តេ ធម្មំ ទេសេស្សាមិ, ឯវំ សន្តេ តុយ្ហំ ធម្មបដិលាភោ, មយ្ហំច មំសបដិលាភោ ភវិស្សតីតិ. តំ សុត្វា មហាសត្តោ អនមតគ្គេ សំសារេ សំសរតោ មេ សីហព្យគ្ឃច្ឆមច្ឆកច្ឆបវិហង្គាទីនំ ភក្ខភូតស្ស ជាតីសុ បមាណំ នត្តិ, អជ្ជ មយា សម្ពុទ្ធស្ស ធម្មត្ថាយ ជីវិតំ បរិច្ចជិតុំ វដ្ដតីតិ ចិន្តេត្វា ឯវមាហ.

២៧. សំសារវដ្ដេសុ វិវដ្ដមានា,

បប្បោន្តិ ទុក្ខំ ជនតា អនេកា;

ឯតញ្ហិ ភោ អត្តនោ វា បរស្ស,

អត្ថាយ នាហោសិ អហោសិ តុច្ឆំ.

២៨. ត្វមទិន្នហារី តិច បារទារិកោ,

បាណាតិបាតីសិ មុសា អភាសិ;

ត្វ មជ្ជបាយីតិ អកាសិ ទោសំ,

បគ្គយ្ហ ទុក្ខំ ពហុសោ ទទន្តិ.

២៩. ឯតញ្ហិ ភោ អត្តនោ វា បរស្ស,

អត្ថាយ នាហោសិ អហោសិ តុច្ឆំ;

រុក្ខា បបាតា បបតិត្វកេចិ,

ទុព្ពន្ធិយា ទុគ្គវិសាទនេន.

៣០. ព្យាធីហិ នានាខរវេទនាហិ,

មរន្តិ សត្តា ឧតុវេទនាហិ;

ឯតញ្ហិ ភោ អត្តនោ វា បរស្ស,

អត្ថាយ នាហោសិ អហោសិ តុច្ឆំ.