៥. សមនន្តរបច្ចយោ

បច្ចយធម្មវិភាគោ ច បច្ចយុប្បន្នធម្មវិភាគោ ច អនន្តបច្ចយ សទិសោ.

កេនដ្ឋេន សមនន្តរោតិ. សុដ្ឋុ អនន្តរដ្ឋេន សមនន្តរោ. យថា សិលាថម្ភាទីសុ រូបកលាបា ឯកាពទ្ធា សមានាបិ រូប ធម្មភាវេន សណ្ឋាន ជាតិកត្តា មជ្ឈេ បរិច្ឆេទរូបសហិតា ឯវ ហោន្តិ. ទ្វិន្នំ រូបកលាបានំ មជ្ឈេ អន្តរំ នាម វិវរំ នាម អត្ថិយេវ. ន តថា បុរិមបច្ឆិមានំ ទ្វិន្នំ ចិត្តចេតសិក កលាបានំ មជ្ឈេ. តេ បន អរូបធម្មភាវេន អសណ្ឋាន ជាតិកត្តា មជ្ឈេ បរិច្ឆេទធម្មស្ស នាម កស្សចិ អាកាសវិវរស្ស អភាវតោ សព្ពសោ អន្តរ រហិតា ឯវ ហោន្តិ. លោកស្សបិ ទ្វិន្នំ កលាបានំ អន្តរំ នាម ន ទិស្សតិ. តតោ ឥមេ សត្តា ចិត្តំ នាម និច្ចំ ធុវំ ថាវរំ អវិបរិណាមធម្មន្តិ ឯវំ ចិត្តេ និច្ចសញ្ញិនោ ហោន្តិ. ឯវំ សុដ្ឋុ អនន្តរដ្ឋេន សមនន្តរោ. អនន្តរដ្ឋេនាតិ ច អត្តនោ អនន្តរេ អត្តសទិសស្ស ធម្មន្តរស្ស ឧប្បាទនដ្ឋេនាតិ បុព្ពេ វុត្តមេវ.

ឯវំ សន្តេ និរោធសមាបត្តិកាលេ បុរិមចិត្តំ នាម នេវ សញ្ញានាសញ្ញាយតនចិត្តំ, បច្ឆិមចិត្តំ នាម អរិយផលចិត្តំ, ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ អន្តរេ ឯករត្តិទិវម្បិ ទ្វេរត្តិទិវានិបិ.ល. សត្តរត្តិទិវានិបិ អចិត្តកោ ហោតិ. អសញ្ញសត្តភូមិយំបិ បុរិមេ កាមភវេ ចុតិចិត្តំ បុរិមចិត្តំ នាម. បច្ឆិមេ កាមភវេ បដិសន្ធិចិត្តំ បច្ឆិមចិត្តំ នាម, ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ អន្តរេ អសញ្ញសត្តភវេ បញ្ចកប្បសតានិ បុគ្គលោ អចិត្តកោ តិដ្ឋតិ. តត្ថ ទ្វេ បុរិមចិត្តានិ អត្តនោ អនន្តរេ អត្តសទិសស្ស ធម្មន្តរស្ស ឧប្បាទនបច្ចយសត្តិរហិតានិ ហោន្តីតិ. ន ហោន្តិ. មហន្តេហិ បន ភាវនាបណិធិពលេហិ បដិពាហិតត្តា បុរិមចិត្តានិ ច និរុជ្ឈមានានិ អនន្តរេ ធម្មន្តរស្ស ឧប្បាទន សត្តិសហិតានិ ឯវ និរុជ្ឈន្តិ. បច្ឆិមចិត្តានិ ច ឧប្បជ្ជមានានិ តស្មិំ ខណេ ឯកាពទ្ធភាវេន អនុប្បជ្ជិត្វា ចិរកាលេ ឯវ ឧប្បជ្ជន្តិ. ន ច ឯត្តកមត្តេន បុរិមចិត្តានំ អនន្តរេ ធម្មន្តរស្ស ឧប្បាទន សត្តិនាម នត្ថីតិ ច, តេ អនន្តរបច្ចយធម្មា នាម ន ហោន្តីតិ ច សក្កា វត្តុំ. យថា តំ រញ្ញោ យោធា នាម អត្ថិ, កទាចិ រាជា កាលំ ញត្វា តុម្ហេ ឥទានិ មាយុជ្ឈថ, យុទ្ធកាលោ ន ហោតិ, អសុកស្មិំ កាលេ ឯវ យុជ្ឈថាតិ វទេយ្យ. តេ ច តទា អយុជ្ឈមានា វិចរេយ្យុំ. ឯវំ សន្តេបិ តេសំ យុជ្ឈនសត្តិ នាម នត្ថីតិ ច, តេ យោធា នាម ន ហោន្តីតិ ច ន សក្កា វត្តុន្តិ.

ឯត្ថ វទេយ្យុំ, ឥមស្មិំ បច្ចយេ តេ បន អរូបធម្មភាវេន អសណ្ឋាន ជាតិកត្តា មជ្ឈេបរិច្ឆេទធម្មស្ស នាម កស្សចិ អភាវតោ សព្ពសោ អន្តររហិតា ឯវ ហោន្តីតិ វុត្តំ. ឯវំ សន្តេ បុព្ពេ អារម្មណ បច្ចយេ ភេរិសទ្ទវីណាសទ្ទោបមាហិ យោ ចិត្តានំ ខណេ ខណេ ឧប្បាទោ ច និរោធោ ច វុត្តោ, សោ អម្ហេហិ កថំ បច្ចេតព្ពោតិ. អញ្ញមញ្ញវិរុទ្ធានំ នានាចិត្តានំ ខណមត្តេបិ បុព្ពាបរ បរិវត្តនស្ស លោកេ បញ្ញាយនតោ. អយមត្ថោ បុព្ពេ ចិត្ត យមកទីបនិយំ វិត្ថារតោ វុត្តោយេវាតិ. សមនន្តរបច្ចយ ទីបនា និដ្ឋិតា.