១៧. ឈានបច្ចយោ

សត្ត ឈានង្គានិ ឈានបច្ចយោ, វិតក្កោ វិចារោ បីតិ សោមនស្សំ ទោមនស្សំ ឧបេក្ខា ឯកគ្គតា. តេហិ សហជាតា បញ្ចវិញ្ញាណវជ្ជិតា ចិត្តចេតសិកធម្មា ច រូបធម្មា ច តស្ស បច្ចយុប្បន្នា.

កេនដ្ឋេន ឈានន្តិ. ឧបនិជ្ឈាយនដ្ឋេន ឈានំ. ឧបនិជ្ឈាយ នដ្ឋេនាតិ ច មនសា អារម្មណំ ឧបគន្ត្វា និជ្ឈាយនដ្ឋេន បេក្ខនដ្ឋេន. យថា ហិ ឥស្សាសោ ទូរេ ឋត្វា ខុទ្ទកេ លក្ខមណ្ឌលេ សរំ បវេសេន្តោ ហត្ថេហិ សរំ ឧជុកញ្ច និច្ចលញ្ច កត្វា មណ្ឌលញ្ច វិភូតំ កត្វា ចក្ខុនា និជ្ឈាយន្តោ បវេសេតិ. ឯវមេវ ឥមេហិ អង្គេហិ ចិត្តំ ឧជុកញ្ច និច្ចលញ្ច កត្វា អារម្មណញ្ច វិភូតំ កត្វា និជ្ឈាយន្តោ បុគ្គលោ ឧបនិជ្ឈាយតីតិ វុច្ចតិ. ឯវំ ឧបនិជ្ឈាយិត្វា យំកិញ្ចិ កាយកម្មំ វា វចីកម្មំ វា មនោកម្មំ វា ករោន្តោ អវិរជ្ឈមានោ ករោតិ.

តត្ថ កាយកម្មំ នាម អភិក្កមប្បដិក្កមាទិកំ វុច្ចតិ. វចីកម្មំ នាម អក្ខរវណ្ណបរិបុណ្ណំ វចីភេទករណំ វុច្ចតិ. មនោកម្មំ នាម យំកិញ្ចិ មនសា អារម្មណវិភាវនំ វុច្ចតិ. ទានកម្មំ វា បាណាតិបាត កម្មំ វា អនុរូបេហិ ឈានង្គេហិ វិនា ទុព្ពលេន ចិត្តេន កាតុំ ន សក្កា ហោតិ. ឯស នយោ សេសេសុ កុសលាកុសល កម្មេសូតិ.

អយញ្ច អត្ថោ វិតក្កាទីនំ ឈានង្គធម្មានំ វិសុំ វិសុំ សភាវ លក្ខណេហិ ទីបេតព្ពោ. សម្បយុត្តធម្មេ អារម្មណាភិនិរោបន លក្ខណោ វិតក្កោ, សោ ចិត្តំ អារម្មណេ ទឡ្ហំ និយោជេតិ. អារម្មណានុមជ្ជនលក្ខណោ វិចារោ, សោ ចិត្តំ អារម្មណេ ទឡ្ហំ សំយោជេតិ. អារម្មណសម្បិយាយនលក្ខណាបីតិ, សា ចិត្តំ អារម្មណេ បរិតុដ្ឋំ ករោតិ. តិស្សោបិ វេទនា អារម្មណរសានុ ភវនលក្ខណា, តាបិ ចិត្តំ អារម្មណេ ឥដ្ឋានិដ្ឋមជ្ឈត្តរសានុភវន កិច្ចេន ទឡ្ហប្បដិពទ្ធំ ករោន្តិ. សមាធានលក្ខណា ឯកគ្គតា, សាបិ ចិត្តំ អារម្មណេ និច្ចលំ កត្វា ឋបេតីតិ. ឈានបច្ចយទីបនា និដ្ឋិតា.