១១. បច្ឆាជាតបច្ចយោ

បច្ឆិមំ បច្ឆិមំ បច្ចុប្បន្នំ ចិត្តំ បុរេជាតស្ស បច្ចុប្បន្នស្ស ចតុ សមុដ្ឋានិកស្ស រូបកាយស្ស វុឌ្ឍិវិរុឡ្ហិយា បច្ឆាជាតបច្ចយោ. យថា តំ បច្ឆិមវស្សេសុ អនុវស្សំ វស្សមានានិ វស្សោទកានិ បុរិមវស្សេសុ ជាតានំ រុក្ខបោតកានំ វុឌ្ឍិវិរុឡ្ហិយា បច្ឆាជាត បច្ចយា ហោន្តីតិ.

តត្ថ បច្ឆិមំ បច្ឆិមំ ចិត្តន្តិ បឋមភវង្គតោ បដ្ឋាយ យាវ ចុតិ ចិត្តា សព្ពំ ចិត្តំ វុច្ចតិ. បុរេជាតស្សាតិ បដិសន្ធិចិត្តេន សហុប្បន្នំ កម្មជរូបកាយំ អាទិំ កត្វា អជ្ឈត្តសន្តានបរិយាបន្នោ សព្ពោ ចតុសមុដ្ឋានិករូបកាយោ វុច្ចតិ.

បដិសន្ធិចិត្តេន សហុប្បន្នស្ស កម្មជរូបកាយស្ស បឋម ភវង្គាទីនិ បន្នរសភវង្គចិត្តានិ បច្ឆាជាតបច្ចយា ហោន្តិ. បដិសន្ធិ ចិត្តំ បន តេន កាយេន សហុប្បន្នត្តា បច្ឆជាតំ ន ហោតិ. សោឡសមភវង្គចិត្តញ្ច តស្ស កាយស្ស ភិជ្ជនក្ខេត្តេ ឧប្បន្នត្តា បច្ចយោ ន ហោតិ. តស្មា បន្នរសភវង្គចិត្តានីតិ វុត្តំ.

បដិសន្ធិចិត្តស្ស ឋិតិក្ខណេ បន ទ្វេ រូបកាយា ឧប្បជ្ជន្តិ កម្មជរូបកាយោ ច ឧតុជរូបកាយោច. តថា ភង្គក្ខណេបិ. បឋមភវង្គស្ស ឧប្បាទក្ខណេ បន តយោ រូបកាយា ឧប្បជ្ជន្តិ កម្មជរូបកាយោ ច ឧតុជរូបកាយោ ច ចិត្តជរូបកាយោ ច. យទា ពហិទ្ធាហារប្ផរណំ លភិត្វា អជ្ឈត្តាហារោ អាហារជរូបកាយំ ជនេតិ, តតោ បដ្ឋាយ ចតុសមុដ្ឋានិកា ចត្តារោ រូបកាយា ទីប ជាលា វិយ បវត្តន្តិ. តេ ឧប្បាទក្ខណំ អតិក្កម្ម យាវ ឋិតិភាវេន ធរន្តិ, តាវ បន្នរសចិត្តានិ តេសំ កាយានំ បច្ឆាជាតបច្ចយា ហោន្តិយេវ.

វុឌ្ឍិវិរុឡ្ហិយាតិ ចតុសមុដ្ឋានិករូបសន្តតិយា ឧបរូបរិ វុឌ្ឍិយា ច វិរុឡ្ហិយា ច. តថាហិ បុរិមា បុរិមា ចត្តារោ រូបកាយា សចេ បច្ឆាជាត បច្ចយំ បុនប្បុនំ លភន្តិ, ឯវំ សតិ តេ និរុជ្ឈន្តាបិ បច្ឆារូបសន្តតិបរម្បរានំ វុឌ្ឍិយា ច វិរុឡ្ហិយា ច វេបុល្លាយ ច ពលវ បច្ចយា ហុត្វា និរុជ្ឈន្តីតិ. បច្ឆាជាតបច្ចយទីបនា និដ្ឋិតា.