២. |ឱ០.០០១១| បរិនិព្ពានកថា

សត្ថា បន តតោ បញ្ចចត្តាលីសវស្សានិ តិបិដកបរិយត្តិធម្មំ ទេសេត្វា វេនេយ្យជនេ សំសារតោ ចតុអរិយមគ្គផលបដិលាភវសេន ឧទ្ធារេត្វា និព្ពានេ បតិដ្ឋាបេត្វា បច្ឆិមេ កាលេ វេសាលិនគរំ ឧបនិស្សាយ ចាបាលចេតិយំ និស្សាយ វិហរន្តោ មារេន បរិនិព្ពានត្ថាយ អារាធិតោ សតោ សម្បជានោ អាយុសង្ខារេ វិស្សជ្ជេសិ. តស្ស វិស្សដ្ឋភាវំ អានន្ទោយេវ អញ្ញាសិ. អញ្ញោ កោចិបិ ជានន្តោ នាម នត្ថិ. តស្មា ភិក្ខុសង្ឃម្បិ ជានាបេស្សាមីតិ ជេតវនមហាវិហារំ គន្ត្វា សព្ពំ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ភិក្ខវេ តថាគតស្ស ន ចិរស្សេវ តិណ្ណំ មាសានំ អច្ចយេន បរិនិព្ពានំ ភវិស្សតិ, តុម្ហេ សត្តតិំសពោធិ បក្ខិយធម្មេសុ សមគ្គា ហុត្វា ឯកីភាវា ហោថ, តុម្ហេ វិវាទំ មា ករោថ. អប្បមាទេន តិស្សោ សិក្ខា សម្បាទេថាតិ វត្វា បុន ទិវសេ វេសាលិយំ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា បិណ្ឌបាតា បដិក្កមិត្វា ភណ្ឌគាមំ គតោ. ភណ្ឌគាមតោ ហត្ថិគាមំ ហត្ថិគាមតោ អម្ពគាមំ អម្ពគាមតោ ជម្ពុគាមំ ជម្ពុគាមតោ និគ្រោធគាមំ និគ្រោធគាមតោ ភោគនគរំ ភោគនគរតោ បាវានគរំ បាវានគរតោ កុសិនារានគរំ បត្តោ. តត្ថ យមកសាលានមន្តរេ ឋីតោ អានន្ទត្ថេរំ អាមន្តេត្វា ឧន្តរសីសកំ កត្វា មញ្ចកំ បញ្ញាបេហិ កិលន្តោស្មិ អានន្ទ និបជ្ជិស្សាមិ’តិ អាហ. តំ សុត្វា អានន្ទត្ថេរោ ឧត្តរសីសកំ កត្វា មញ្ចកំ បញ្ញាបេត្វា ចតុគ្គុណំ សង្ឃាដិំ អត្ថរិត្វា បញ្ចចត្តាលីសវស្សានិ អសយិតពុទ្ធសេយ្យំ សយន្តោ ទក្ខិណបស្សេន សតោ សម្បជានោ អនុដ្ឋានសញ្ញំ មនសិករិត្វា សីហសេយ្យំ កប្បេសិ.

អតីតមទ្ធាន ភវេ ចរន្តោ,

អនន្តសត្តេ ករុណាយុបេតោ;

កត្វាន បុញ្ញានិ អនប្បកានិ,

បត្តោ សិវំ លោកហិតាយ នាថោ.

ឯវំ |ឱ០.០០១២| ហិ សោ ទសពលោបិ វិហីនថាមោ,

យមស្ស សាលាន និបជ្ជិ មជ្ឈេ;

កត្វាន សញ្ញញ្ហិ អនុដ្ឋហានំ,

ស ឥទ្ធិមា មារមុខំ បវិដ្ឋោ.

តស្មិំ ខណេ សមកសាលា សុបុប្ផិតា អហេសុំ. ន កេវលំ យមកសាលាយេវ សុបុប្ផីតា, អថ ខោ ទសសហស្សី លោកធាតុ ចក្កវាឡេសុ សាលរុក្ខាបិ បុប្ផិតា. ន សាលរុក្ខាយេវ សុបុប្ផិតា, អថ ខោ យំ កិញ្ចិ បុប្ផុបគផលូបគ រុក្ខជាតំ សព្ពម្បិ បុប្ផញ្ច ផលញ្ច គណ្ហិ. ជលេសុ ជលបទុមានិ ថលេសុ ថលបទុមានិ ខន្ធេសុ ខន្ធបទុមានិ សាខាសុ សាខាបទុមានិ លតាសុ លតាបទុមានិ អាកាសេ ឱលម្ពបទុមានិ បិដ្ឋិបាសាណេ ហិន្ទិត្វា សតបត្តបទុមានិ សុបុប្ផិតានិ អហេសុំ. បថវិតោ យាវ ព្រហ្មលោកោ តាវ ទសសហស្សិ ចក្កវាឡា ឯកមាលាគុណា វិយ អហេសុំ. ទេវា អាកាសតោ ទិព្ពមន្ទារវបារិច្ឆត្តកកោវិឡារបុប្ផានិ ច ចន្ទនចុណ្ណានិ ច សមាកិរន្តិ. ទិព្ពតុរិយសង្គិតិយោ ច អន្តលិក្ខេ បវត្តន្តិ. អនេកានិ អច្ឆរិយសហស្សានិ អហេសុំ. ឯវំ បូជាវិសេសេ បវត្តមានេ បឋមយាមេ សុភទ្ទបរិព្ពាជកំ វិនេត្វា មជ្ឈិមយាមេ ទសសហស្សិ លោកធាតុ ទេវតានំ អនុសាសិត្វា បច្ឆិមយាមាវសានេ បឋមជ្ឈានំ សមាបជ្ជិត្វា តតោ វុដ្ឋាយ ទុតិយជ្ឈានំ ចតុត្ថជ្ឈានំ សមាបជ្ជិ. តតោ វុដ្ឋាយ អាកាសានញ្ចាយតនំ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ សមាបជ្ជិត្វា តតោ វុដ្ឋាយ និរោធសមាបត្តិំ សមាបជ្ជិ. តតោ វុដ្ឋាយ បឋមជ្ឈានំ ទុតិយជ្ឈានំ តតិយជ្ឈានំ ចតុត្ថជ្ឈានញ្ច សមាបជ្ជិ. តតោ វុដ្ឋាយ ឯត្ថន្តរតោ អនុបាទិសេសនិព្ពានធាតុយា បរិនិព្ពាយិ.

មហាមោហតមំ ហន្ត្វា សត្តានំ ហទយស្សិតំ,

រវីវ ជោតមានោ សោ លោកស្ស អនុកម្បកោ;

វស្សានិ |ឱ០.០០១៣| បញ្ចតាលីសំ កត្វា សត្តហិតំ ពហុំ,

អធុនា អគ្គិក្ខន្ធោវ បរិនិព្ពាយិ សោ ជិនោ.

ឯវំ បន ភគវតិ បរិនិព្ពុតេ វិស្សកម្មទេវបុត្តោ តថាគតស្ស សរីរប្បមាណំ វរទោណិំ រតនេហិ មាបេត្វា វិសុទ្ធកប្បាសេហិ តថាគតស្ស សរីរំ វេឋេត្វា រតនទោណិយំ បក្ខិបិត្វា គន្ធតេលេហិ បូរេត្វា អបរាយ ទោណិយា បិទហិត្វា សព្ពគន្ធទារុចិតកំ កត្វា យេភុយ្យេន ទេវតាយោ លោហិតចន្ទនឃដិកាយោ អាទាយ ចិតកាយំ បក្ខិបិត្វា អគ្គិំ គាហាបេតុំ នាសក្ខិំសុ. កស្មា? មហាកស្សបត្ថេរស្ស អនាគតត្តា. សោ អាយស្មា មហាកស្សបត្ថេរោ យេភុយ្យេន ពហុន្នំ ទេវានំ បិយោ មនាបោ. ថេរស្ស ហិ ទានំ ទត្វា សគ្គេ និព្ពត្តានំ បមាណោ នាម នត្ថិ. តស្មា ទេវតា តស្មិំ សមាគមេ អត្តនោ កុលូបគត្ថេរំ អទិស្វា អម្ហាកំ មហាកស្សបត្ថេរោ កុហិន្តិ ឱលោកេន្តោ អត្តនោ បរិវារេហិ បញ្ចមត្តេហិ ភិក្ខុសតេហិ សទ្ធិំ មគ្គំ បដិបន្នោតិ ញត្វា យាវ ថេរោ ឥមស្មិំ ន សម្បត្តោ ចិតកំ តាវ ន បជ្ជលតុតិ អធិដ្ឋហិំសុ. តស្មិំ កាលេ ថេរោ យេភុយ្យេន តេរសធុតង្គធរេហិ បញ្ចមត្តេហិ ភិក្ខុសតេហិ សទ្ធិំ អាគន្ត្វា ចិតកំ តិក្ខត្តុំ បទក្ខិណំ កត្វា បាទបស្សេ ឋីតោ, ភន្តេ តុម្ហាកំ ទស្សនត្ថាយ ឥតោ កប្បសតសហស្សមត្ថកេ បទុមុត្តរសត្ថុនោ បាទមុលេ អភិនីហារតោ បដ្ឋាយ អវិជហិត្វា អាគតោ. ឥទានិ មេ អវសានទស្សនន្តិ បាទេ គហេត្វា វន្ទិតុំ អធិដ្ឋាសិ.

មហាកស្សបថេរោ សោ ភិក្ខុសង្ឃបុរក្ខតោ;

ឯកំសំ ចីវរំ កត្វា បគ្គហេត្វាន អញ្ជលិំ.

បទក្ខិណញ្ច តិក្ខត្តុំ កត្វា ឋត្វា បទន្តិកេ;

បតិដ្ឋហន្តុ សីសេ មេ ជិនបាទេតិ’ធិដ្ឋហិ.

សហាធិដ្ឋានំ ចិតកា ទុស្សានិ ច វិភិន្ទិយ;

និក្ខមិំសុ តទា បាទា ឃនមុត្តោវ ចន្ទិមា.

ឧហោ ហត្ថេហិ បគ្គយ្ហ ឋបេត្វា អត្តនោ សិរេ;

វន្ទិត្វា សត្ថុនោ បាទេ ខមាបេត្វា វិសជ្ជយី.

បុណ្ណចន្ទោ យថា អព្ភំ ចិតកំ បាវិសិ តទា;

ឥទំ អច្ឆេរកំ ទិស្វា រវំ រវិ មហាជនោ.

ឧដ្ឋហិត្វាន បាចីនា វន្ទោ អត្ថង្គតោ យថា;

បាទេ អន្តរធាយន្តេ អរោទិំសុ មហាជនា.

តទា មល្លរាជានោ ភគវតោ សរីរកិច្ចំ ករិស្សាមាតិ វត្វា នានាវត្ថាភរណានិ និវាសេត្វា បរិវារយិំសុ. តតោ រាជានោ មនុស្សា ច អគ្គិំ ទាតុំ អារហិំសុ. តទា សក្កោ? មយិ បន បរិនិព្ពុតេ សក្កោ ទេវរាជា មណិជោតិរសំ បសារេត្វា និក្ខន្តអគ្គិនា មម សរីរកិច្ចំ ករិស្សតិ. មណិអគ្គិនោ អវសានេ មនុស្សា អគ្គិំ ករិស្សន្តិតិ. ឯវំ ពុទ្ធវចនំ បរិភាវេត្វា និក្ខត្តុំ បទក្ខិណំ កត្វា ភគវតោ សរីរកិច្ចំ កត្វា សមន្តតោ ឧដ្ឋហតុតិ អធិដ្ឋហិ.

តស្មិំ ខណេ សយមេវ ចិតកំ អគ្គិ គណ្ហិ. សរីរំ បន ភគវតោ ឈាយាមានំ ឆវិចម្មមំសនហារុអដ្ឋិអដ្ឋិមិញ្ជំ អសេសេត្វា សុមនមកុឡមុត្តារាសិសទិសមេវ ធាតុយោ អវសេសា អហេសុំ.

បរិនិព្ពុតកាលេបិ សកលំ កលុនំ អហុ;

បរិទេវោ មហា អាសិ មហី ឧទ្រិយនំ យថា.

ទេវតាយានុភាវេន សត្ថុនោ ចិតកោ សយំ;

តតោ ឯកប្បហារេន បជ្ជលិត្ថ សមន្តតោ.

យញ្ច អព្ភន្តរំ ទុស្សំ យំ ទុស្សំ សព្ពពាហិរំ

ទុស្សេ ទ្វេវ ន ឈាយិំសុ តេសំ ទុស្សានមន្តរេ;

យថា និរុទ្ធតេលស្ស ន មសី ន ច ឆារិកា;

ឯវមស្ស ន ទិស្សតិ ពុទ្ធគត្តស្ស ឈាយតោ.

សុមនមកុឡសភាវា ច ធោតមុត្តាភមេវ ច;

សុវណ្ណវណ្ណសំកាសា អវសិស្សំសុ ធាតុយោ.

ទាឋា ចតស្សោ ឧណ្ហីសំ អក្ខកា ទ្វេ ច សត្តិមា;

ន វិកិណ្ណា តតោ សេសា វិប្បកិណ្ណាវ ធាតុយោ.

អហោសិ តនុកា ធាតុ សាសបពីជមត្តិកា;

ធាតុយោ មជ្ឈិមា មជ្ឈេភិន្នតណ្ឌុលមត្តិកា.

ធាតុយោ |ឱ០.០០១៥| មហតិ មជ្ឈេ ភិន្នមុគ្គប្បមាណិកា;

ធាតុវណ្ណា តយោ អាសុំ ពុទ្ធាធិដ្ឋានតេជសា.

សារិបុត្តស្ស ថេរស្ស សិស្សោ សរភុនាមកោ;

អាទាយ ជិនគីវដ្ឋិំ ចិតកាតោវ ធាតុ សោ.

សទ្ធិំ សិស្សសហស្សេន ចេតិយេ មហិយង្គណេ;

ឋបេត្វា ចេតិយំ កត្វា កុសិនារមគា មុនិ.

ឆឡភិញ្ញោ វសិប្បត្តោ ខេមោ ការុណិកោ មុនិ;

សហសា ចិតកាតោវ វាមទាឋំ សមគ្គហី.

អាកាសតោ បតិត្វាបិ និក្ខមិត្វាបិ សាលតោ;

សមន្តតោម្ពុមុគ្គន្ត្វា និព្ពាបេសុំ ជលានលំ.

មល្លរាជគណា សព្ពេ សព្ពគន្ធោទកេន តំ;

ចិតកំ លោកនាថស្ស និព្ពាបេសុំ មហេសិនោ.

ឯវំ បន សព្ពលោកេ ករុណាធិកោ សម្មាសម្ពុទ្ធោ វេសាខបុណ្ណមុបោសថេ អង្គារទិវសេ បរិនិព្ពុតោ. ទេវមនុស្សានំ សង្គហករណត្ថាយ យមកសាលានមន្តរេ ចិតកំ សត្តរត្តិន្ទិវំ វសី. តតោ វីសំ ហត្ថសតិកស្ស ឧបរិ សត្តរត្តិន្ទិវំ វសិ. យាវ អគ្គិបរិនិព្ពាបនំ សត្តរត្តិន្ទិវំ ហោតិ.

តតោ សត្តទិវសានិ កុសិនារាយំ មល្លរាជបុត្តេសុ គន្ធោទកេន ចិតកំ និព្ពាបយមានេសុ សាលរុក្ខតោ ឧទកធារា និក្ខមិត្វា ចិតកំ និព្ពាបយិំសុ. តតោ ទសពលស្ស ធាតុយោ សុវណ្ណចង្គោដកេ បក្ខិបិត្វា អត្តនោ នគរេ សន្ថាគារេ ឋបេត្វា សត្តិបញ្ជរំ កត្វា ធនុបាការេហិ បរិក្ខិបាបេត្វា សត្តាហំ នច្ចគីតវាទិតគន្ធមាលាទីហិ មល្លរាជបុត្តា សក្ការំ ករិំសុ.

តតោ តេ មល្លរាជានោ រម្មំ ទេវសភោបមំ;

សព្ពថា មណ្ឌុយិត្វាន សន្ថាគារំ តតោ បន.

មគ្គំ |ឱ០.០០១៦| អលង្ករិត្វាន យាវ មកុដចេតិយា;

ហត្ថីក្ខន្ធេ ឋបេត្វាន ហេមទោណិំ សធាតុកំ.

គន្ធាទីហិបិ បូជេត្វា កីឡន្តា សាធុកីឡិតំ;

បវេសេត្វាន នគរំ សន្ថាគារេ មនោរមេ.

ទសភូមស្មិំ បល្លង្កេ ឋបេត្វា ជិនធាតុយោ;

ឧស្សយុំ តេ តទា ឆត្តេ សន្ថាគារសមន្តតោ.

ហត្ថីហិ បរិក្ខិបាបេសុំ តតោ អស្សេ តតោ រថេ,

អញ្ញោ’ញ្ញំ បរិវារេត្វា តតោ យោធេ តតោ ធនុ;

ឥតិ បរិក្ខិបាបេសុំ សមន្តា យោជនំ កមា,

តទា នច្ចេហិ គីតេហិ វាទិតេហិ ច បូជយុំ.)

បរិនិព្ពានកថា សមត្តា.

តតោ ភគវតោ បរិនិព្ពុតភាវំ សុត្វា អជាតសត្តុ មហារាជា កោសិនារកានំ មល្លានំ សាសនំ បេសេសិ. អហម្បិ ខត្តិយោ ភគវាបិ ខត្តិយោ សត្ថុនោ សរីរធាតុនំ ថូបញ្ច មហញ្ច ករោមីតិ. តេនេវ ឧបាយេន វេសាលិយំ លិច្ឆវិរាជានោ ច កបិលវត្ថុម្ហិ សក្យរាជានោ ច អល្លកប្បកេ ពុលយោ ច រាមគាមកេ កោឡិយា ច វេឋទីបកេ ព្រាហ្មណោ ច បាវាយំ បាវេយ្យកា ច សាសនំ បេសេត្វា សព្ពេ ឯកតោ ហុត្វា កោសិនារកេហិ សទ្ធិំ វិវាទំ ឧប្បាទេសុំ. តេសំ បន អាចរិយោ ទ្រោណព្រាហ្មណោ នាម. សោ តេសំ? មា ភោន្តោ វិគ្គហវិវាទំ ករោថ, អម្ហាកំ ភគវា ខន្តិវាទីយេវាតិ វត្វា តាទិសស្ស ច ខន្តិមេត្តានុទ្ទយសម្បន្នស្ស សរីរភាគេ កលហំ កាតុំ អយុត្តន្តិ អាហ.

(រាជា អជាតសត្តុ ច លិច្ឆវី ច នរាធិបា;

សក្យា ច អល្លកប្បា ច កោឡិយាបិ ច រាមកេ.

ព្រាហ្មណោ វេឋទីបោ ច មល្លបាវេយ្យកាបិ ច;

មល្លា ច ធាតុ អត្ថាយ អញ្ញមញ្ញំ វិវាទយុំ.

ឯវំ |ឱ០.០០១៧| សន្តេ តទា ទោណោ ព្រាហ្មណោ ឯតទព្រវី;

សុណន្តុ ភោន្តោ មេ វាចំ ហិតមត្ថុបសំហិតំ.

ខន្តិវាទី ឥសិកាលេ ធម្មបាលកុមារកេ;

ឆទ្ទន្តេ ភុរិទត្តេ ច ចម្បេយ្យេ សង្ខបាលកេ.

មហាកបិជាតកាលេ អម្ហាកំ លោកនាយកោ;

កោបំ អកត្វា អញ្ញេសុ ខន្តិមេវ អកា ជិនោ.

សិដ្ឋាសិដ្ឋេ សុខេ ទុក្ខេ លាភាលាភេ យសាយសេ;

តាទី លក្ខណសម្បន្នោ ខន្តិវាទេសុ កា កថា.

ឯវំ ភវតំ វិវាទេ សម្បហារោ ន សាធុកោ;

សព្ពេវ សហិតា ហោថ សមគ្គា មោទមានកា.

តថាគតស្ស សារីរំ អដ្ឋភាគំ ករោមសេ;

ថូបា វិត្ថារិតា ហោន្តុ បសន្នា ហិ ពហុជ្ជនា.

តេន ហិ វិភជេហិ ត្វំ អដ្ឋភាគន្តុ ព្រាហ្មណ;

ថូបា វិត្ថារិតា ហោន្តុ បសន្នា ហិ ពហុជ្ជនា.

ឯវំ វុត្តេ តទា ទោណោ ព្រាហ្មណោ គណជេដ្ឋកោ;

សុវណ្ណំ នាឡិំ កត្វាន សមំ ភាជេសិ រាជុនំ.

សោឡសនាឡិយោ អាសុំ សព្ពា តា សេសធាតុយោ;

ឯកេកបុរវាសីនំ ទ្វេ ទ្វេ ទោណោ អទា តទា.

ធាតុយោ ច គហេត្វាន ហដ្ឋតុដ្ឋា នរាធិបា;

គន្ត្វា សកេ សកេ រដ្ឋេ ចេតិយានិ អការយុំ.

ទោណោ តុម្ពំ គហេត្វាន ការេសិ តុម្ពចេតិយំ;

អង្គារថូបំ ការេសុំ មោរិយា ហដ្ឋមានសា.

ឯកា ទាឋា តិទសបុរេ ឯកា នាគបុរេ អហុ;

ឯកា គន្ធារវិសយេ ឯកា កាលិង្គរាជិនោ.)

តត្ថ |ឱ០.០០១៨| ទោណោតិ? តទា គណាចរិយោ. សោ ធាតុយោ វិភជន្តោ ឯកំ ទក្ខិណទាឋាធាតុំ គហេត្វា វេឋន្តរេ ឋបេសិ. តទា សក្កោ អជ្ជ ទក្ខិណទាឋាធាតុំ កោ លភតីតិ ចិន្តេត្វា វេឋន្តរេ បស្សិ. សោ រតនចង្គោដកំ គហេត្វា អទិស្សមានកាយេន គន្ត្វា ធាតុំ គហេត្វា តាវតិំសភវនេ ចូឡាមណិចេតិយ ឯកយោជនុព្ពេធំយេវ មហន្តំ ថូបំ កត្វា ឋបេសិ. ឯកំ ទក្ខិណទឋាធាតុំ បាទគ្គន្តរេ អក្កមិត្វា គណ្ហិ. ឯត្តាវតា តាវតិំសភវនទន្តធាតុកថា បរិបុណ្ណា វេទិតព្ពា.

តទា ជយសេនោ នាម នាគរាជា ភគវតោ បរិនិព្ពុតភាវំ សុត្វា អជ្ជ បច្ឆិមទស្សនំ បស្សិស្សាមីតិ មហន្តំ នាគរាជសម្បត្តិំ គហេត្វា កុសិនារំ គន្ត្វា មហាបូជំ កត្វា ឯកមន្តំ ឋត្វា បាទគ្គន្តរេ ឋិតំ ធាតុំ ទិស្វា នាគេទ្ធិពលេន គហេត្វា នាគភវនំ នេត្វា នាគបុរស្ស មជ្ឈេ រតនខចិតេ ចេតិយេ ឋបេសិ. តំ តម្ពបណ្ណិយំ កាកវណ្ណតិស្សរាជកាលេ មហាទេវត្ថេរស្ស សិស្សោ មហិន្ទត្ថេរោ នាម នាគភវនំ គន្ត្វា ទក្ខិណទាឋំ គហេត្វា តម្ពបណ្ណិយំ សេរុនគរំ ហរិត្វា គិរិអភយស្ស សេរុនគរបព្ពតន្តរេ ចេតិយំ ការាបេត្វា ឋបេសិ.

ឯត្តាវតា នាគភវនទន្តធាតុកថា បរិបុណ្ណា វេទិតព្ពា.

តត្រាយំ គន្ធារវាសិនោតិ? ឯកា វាមទាឋា ទោណោ នាម អាចរិយោ និវត្ថ វត្ថន្តរេ ឋបេត្វា គណ្ហិ. តទា ឯកោ គន្ធារវាសី បុព្ពេ លទ្ធព្យាករណោ កតាភិនីហារោ វត្ថន្តរេ ឋតបិទន្តធាតុំ ទិស្វា កុសលចិត្តេន តតោ ទន្តធាតុំ គហេត្វា គន្ធារវាសិកេហិ សទ្ធិំ អត្តនោ រដ្ឋំ គន្ត្វា ចេតិយវនេ ឋបេសិ.

ឯត្តាវតា វាមទន្តធាតុកថា បរិបុណ្ណា វេទិតព្ពា.

តត្ថ អធោ វាមទន្តធាតុំ សារិបុត្តត្ថេរស្ស សិស្សោ ខេមោ នាម មុនិ ជាលចិតកតោវ ឧប្បតិត្វា វាមទាឋំ គហេត្វា កាលិង្គបុរំ នេត្វា ព្រហ្មទត្តស្ស រញ្ញោ សមីបំ គន្ត្វា |ឱ០.០០១៩| ទន្តធាតុំ ទស្សេត្វា? មហារាជ វាមទន្តធាតុំ ភគវា តមេវ ឥមស្មិំ ជម្ពុទីបេ យាវ គុហសីវបរម្បរា ទេវមនុស្សានំ អត្ថំ ករិត្វា បរិយោសានេ គុហសីវរញ្ញោ បាហេស្សតីតិ (នីយាទេតុំ) អាហាតិ នីយ្យាទេសិ.

អបរភាគេ ហេមមាលា រាជកញ្ញា ទន្តកុមារេន សទ្ធិំ ព្រាហ្មណវេសំ គហេត្វា ទន្តធាតុំ អាទាយ បលាយិត្វា វាណិជេ អារោចេត្វា នាវា វេគេន គន្ត្វា ចេវ នាគសុបណ្ណេហិ មហន្តំ បូជំ ការេត្វា អនុក្កមេនាគន្ត្វា ជម្ពុកោឡបដ្ដនំ បត្វា ទិជវរស្ស អាចិក្ខិតមគ្គេន អនុរាធបុរំ បត្វា កិត្តិស្សិរិមេឃស្ស បវត្តិំ បុច្ឆិត្វា នវវស្សអាយុសមានោ តីសុ សរណេសុ បសន្នភាវំ សុត្វា មេឃគិរិ មហាថេរស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ និសីទិត្វា ទន្តធាតុំ ជម្ពុទីបតោ គហេត្វា អាគតភាវំ អារោចេត្វា ទស្សេសិ. ទិស្វា ច បន បីតិយា ផុដោ ឧភិន្នម្បិ សង្គហំ កត្វា មហាវិហារំ អលង្ការេត្វា ជិនទន្តធាតុំ ឋបេត្វា ឯកំ ភិក្ខុំ បេសេត្វា តំ បវត្តិំ រញ្ញោ អារោចាបេសិ. តំ សុត្វា រាជា បីតិបាមោជ្ជោ ចក្កវត្តិស្ស សិរិសម្បត្តោ ទឡិទ្ទោ វិយ តស្ស បាដិហារិយំ ទិស្វា វីមំសិត្វា និក្កង្ខោ ហុត្វា សកលលង្កាទីបេន បូជេសិ. ឯតេន នយេន បូជំ កត្វា ឯកទិវសេនេវ នវលក្ខំ បូជេសិ.

សីហឡិន្ទោ ឧភិន្នម្បិ ពហូនិ រតនានិ ច;

គាមេ ច ឥស្សរេ ចេវ ទត្វាន សង្គហំ អកា.

ឯត្តាវតា អធោទាឋាធាតុកថា បរិបុណ្ណា វេទិតព្ពា.

ចត្តាលីស សមា ទន្តា កេសា លោមា ច សព្ពសោ ទេវា ហរិំសុ ឯកេកំ ចក្កវាឡបរម្បរា.

តត្រ វចនេ, ចត្តាលីស សមា ទន្តាតិ? សេសទន្តា ច កេសា ច លោមា ច នខា ច សព្ពសោបិ មយិ បរិនិព្ពុត-កាលេ |ឱ០.០០២០| មា ឌយ្ហន្តុ លុញ្ចិត្វា អាកាសេ បតិដ្ឋន្តុ ឯកេកចក្កវាឡញ្ច ឯកេកកេសលោមនខទន្តធាតុបរម្បរា នេត្វា ចេតិយំ ការេត្វាន ទេវមនុស្សានំ អត្ថំ ករោតុតិ អធិដ្ឋហិ. តស្មា បរិនិព្ពុតកាលតោ យាវ សរីរំ ន ឌយ្ហតិ តាវ ឆព្ពណ្ណរស្មិយោ លោមធាតុ ន បជហតិ. ទោណព្រាហ្មណោបិ ធាតុវិភជនាវសានេ វេឋន្តរេ ច និវាសនន្តរេ ច បាទគ្គន្តរេ ច ធាតុនំ វិនដ្ឋភាវំ ញត្វា បថវិយំ ឧត្តានកោយេវជាតោ. តទា សក្កោ ទេវរាជា ទិស្វា អយំ ទេណាចរិយោ ធាតុ អត្ថាយ អនុបរិវត្តេត្វា វិនាសំ បាបុណេយ្យ អហំ វីណាចរិយវេសំ គហេត្វា តស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា សោកំ វិនោទេស្សាមីតិ សក្ករូបំ ជហិត្វា វីណាចរិយវេសំ គហេត្វា តស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា ឯកមន្តំ ឋិតោ ទិព្ពគីតំ គាយិត្វា វីណំ វាទេន្តោ នានប្បការំ ឧទានេសិ. យំ ធម្មមេតំ បុរិសស្ស វាទំ ឆិន្ទិស្សាមីតិ វត្វា កថាយ សោតុនំ លោភំ បរស្ស អត្ថំ វិនាសេត្វា អតិលោភេន បុរិសោ បាបកោ ហោតីតិ. ហំសរាជជាតកំ ទីបេត្វា យំ លទ្ធំ តំ សុលទ្ធន្តិ អាហ. តំ សុត្វា ទោណោ អយំ វីណាចរិយោ មយ្ហំ ថេនភាវំ អញ្ញាសីតិ សោកំ វិនោទេត្វា ឧដ្ឋាយ អាវជ្ជមានោ តុម្ពំ ទិស្វា យេន ភគវតោ សរីរធាតុយោ មិតា សោបិ ធាតុគតិកោវ. ឥទំ ថូបំ ករិស្សាមីតិ ចិន្តេត្វា តុម្ពំ គហេត្វាន ចេតិយេ ឋបេសិ. មោរិយា អង្គារំ គហេត្វា អង្គារចេតិយំ នាម ការេសុំ.

(នគរេ កបិលវត្ថុម្ហិ សម្មាទិដ្ឋិ ពហុជ្ជនោ;

តត្ថ សារីរិកំ ថូបំ អកាសិ រតនាមយំ.

នគរេ |ឱ០.០០២១| អល្លកេ រម្មេ ពុទ្ធធាតុ បតិដ្ឋិយ;

សិលាយ មុគ្គវណ្ណាយ ថូបំ សធាតុកំ អកា.

ជនោ បាវេយ្យរដ្ឋស្មិំ បតិដ្ឋិយ សារីរិកំ;

សិលាយ មណិវណ្ណាយ បាវេយ្យំ ចេតិយំ អកា.

ចីវរំ បត្តទណ្ឌញ្ច មធុរាយំ អបូជយុំ;

និវាសនំ កុសឃរេ បូជយិំសុ មហាជនា.

បច្ចត្ថរណំ កបិលេ ឧណ្ណលោមញ្ច កោសលេ;

បូជេសុំ បាដលិបុត្តេ ករកំ កាយពន្ធនំ.

និសីទនំ អវន្តិសុ ចម្បាយំ’ទកសាដកំ;

ទេវរដ្ឋេ អត្ថរណំ វិទេហេ បរិស្សាវនំ.

វាសិ-សូចិឃរញ្ចាបិ ឥន្ទបត្ថេ អបូជយុំ;

បាសាណកេ បទំ សេដ្ឋំ ភណ្ឌសេសំ បរន្តកេ.

មហិំសុ មនុជា ធាតុំ អដ្ឋទោណមិតំ តទា;

ធាតុ វិត្ថារិតា អាសិ លោកនាថស្ស សត្ថុនោ).

តេ បន រាជានោ ហិ អត្តនោលទ្ធធាតុំ គហេត្វា សកសកនគរំ គន្ត្វា ចេតិយំ ការាបេត្វា មហន្តំ បូជាវិធានំ ករិំសុ. ចក្ខុមន្តស្ស ភគវតោ សរីរធាតុ អដ្ឋទោណមត្តំ សុវណ្ណនាឡិយា ឯកសតអដ្ឋវីសតិនាឡិកា អហោសិ? សត្ថា បន ឧត្តរាសាឡ្ហនក្ខត្តេន មាតុកុច្ឆិយំ បដិសន្ធិំ គណ្ហិ. វិសាខនក្ខត្តេន មាតុកុច្ឆិតោ និក្ខមិ. ឧត្តរាសាឡ្ហនក្ខត្តេន មហាភិនិក្ខមនំ និក្ខមិ. វិសាខនក្ខត្តេន ពុទ្ធោ អហោសិ. ឧត្តរាសាឡ្ហនក្ខត្តេន ធម្មចក្កំ បវត្តេសិ. តេនេវ យមកបាដិហារិយំ អកាសិ. អស្សយុជនក្ខត្តេន ទេវោរោហណំ អកាសិ. វិសាខនក្ខត្តេន បរិនិព្ពាយិ. មហាកស្សបត្ថេរា ច អនុរុទ្ធត្ថេរោ ច ទ្វេ មហាថេរា ភគវតោ សរីរធាតុយោ វិស្សជ្ជាបេត្វា អទំសុ.

តេសំ |ឱ០.០០២២| រាជុនំ ភគវតោ សរីរធាតុំ លភិត្វា សត្តទិវសសត្តមាសាធិកានិ សត្តវស្សានិ មហារហំ បូជំ កត្វា គតកាលេ មិច្ឆាទិដ្ឋិកមនុស្សា? សមណោ គោតមោ បរិនិព្ពុតោ. តស្ស ធាតុ អត្ថាយ អម្ហាកំ ជីវិតកប្បនំ នាសេត្វា បូជំ ករោតី’តិ សម្មាសម្ពុទ្ធេ បទុស្សន្តិ. សក្កោ អាវជ្ជេន្តោ តំ ការណំ ញត្វា មហាកស្សបត្ថេរស្ស អារោចេសិ;’ភន្តេ មិច្ឆាទិដ្ឋិកា មនុស្សា ភគវតិ បទុដ្ឋចិត្តេន ឥតោ ចុតា អវីចិនិរយំ ឧប្បជ្ជន្តិ. ពហុតរា អនាគតេ មិច្ឆាទិដ្ឋិកា មាតុបិតុឃាតកា រាជានោ ភវិស្សន្តិ. អជ្ជេវ ធាតុយោ និទហិតុំ វដ្ដតី’តិ ថេរោ វិចារេត្វា អទ្ទស.

អនន្តមត្ថំ ធរមានកាលេ កត្វាន សត្តានមលីនចិត្តោ សេសានមត្ថាយ សរីរធាតុំ ឋបេត្វ សោ មច្ចុមុខំ ឧបេតោ. (កត្វា យោ ពោធិញាណំ វិវិធពលវរំ ពុជ្ឈិតុំ បារមីយោ វត្វា សង្ខេយ្យបុណ្ណេ អបរិមិតភវេ ឧត្តរិត្វា សុមុត្តំ. អារោហិត្វាន សីឃំ អរិយសិវបទំ អច្ចុតំ សីតិភាវំ បត្តោ សោ ជាតិបារំ និខិលបទហនំ ទុក្ករំ ការយិត្វា.

ធាត្វន្តរាយំ ទិស្វាន ថេរោ កស្សបសវ្ហយោ;

និធានំ សព្ពធាតុនំ ករោហីត្យាហ ភូបតិំ.

សាធូតិ សោ បដិស្សុត្វា មាគធោ តុដ្ឋមានសោ;

ធាតុនិធានំ ការេសិ សព្ពត្ថ វត្តិតាទិយ.

ការាបេត្វាន សោ រាជា កស្សបស្ស និវេទយី;

ធាតុយោ អាហរី ថេរោ ឥទំ ការណមទ្ទស.

ភុជង្គា |ឱ០.០០២៣| បរិគណ្ហិំសុ រាមគាមម្ហិ ធាតុយោ;

ចេតិយេ ធារយិស្សន្តិ លង្កាទីបេ អនាគតេ.

តា ធាតុយោ ឋបេត្វាន ថេរោ កស្សបសវ្ហយោ;

រញ្ញោ អជាតសត្តុស្ស អទាសិ ធាតុយោ តទា.

គេហេ ចូបករណានិ ចតុសដ្ឋិសតានិ សោ;

អព្ភន្តរេ ឋបេសិ រាជា សព្ពា តា ពុទ្ធធាតុយោ.

ករណ្ឌាសីតិ សំកិណ្ណំ ចេតិយាសីតិលង្កតំ;

គេហេ ពហុសមាកិណ្ណំ ថូបារាមប្បមាណកំ.

ការេត្វា សព្ពករណំ វាលិកំ ឱកិរី តហិំ;

នានាបុប្ផសហស្សានិ នានា គន្ធំ សមាកិរិ.

អសីតិថេររូបានិ អដ្ឋចក្កសតានិ ច;

សុទ្ធោធនស្ស រូបម្បិ មាយាបជាបតាទិនំ.

សព្ពានិ តានិ រូបានិ សុវណ្ណស្សេវ ការយិ;