នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស.

ពាលាវតារ

បណាម

[ក]

សព្ពំ និរុត្តិបថបារគតំ សពុទ្ធំ,

ពុទ្ធំ តិលោកតិលកំ ហតបាបធម្មំ;

ធម្មំ វិមុត្តិសុខទំ វិហតាឃសំឃំ,

សំឃំ ច និច្ចមភិវន្ទិយ ទក្ខិណេយ្យំ.

[ខ]

វុទ្ធិប្បត្តោស្មិ មុទ្ធោ មម វរគរវោ សីលបញ្ញាទិសោភេ,

ចន្ទាទិច្ចេវ សុទ្ធេ វរជិនឋបិតេ សាសនាព្ភេ បតីតេ;

និស្សាយេវា តិបេមា បណមិយ សិរសា និច្ចមេសំ សរិត្វា,

បាទម្ភោជេ គុណគ្គេ ហតទុរិតមលោ អានុភាវេន តស្សា.

[គ]

បោរាណ សីហឡ បទត្ថ វិនិច្ឆយញ្ច,

សព្ពម្បិ មាគធនិរុត្តិនយំ បសត្ថំ;

អញ្ញញ្ច នេកវិធ សក្កត សទ្ទសត្ថំ,

បារម្បរាភត មតញ្ច និសម្ម សម្មា.

[ឃ]

ពាលាវតារ វរមាគធ សទ្ទសត្ថេ,

ទុព្ពោធ នេកបទអត្ថ វិនិច្ឆយេន;

អត្ថាយ អាធុនិក ពាលបរម្បរាយ,

ពាលាវតារ វរគណ្ឋិបទំ ករិស្សំ.

[ង]

និច្ចំ យេ មេត្ថ ពាលា វរហទយយុតា សុដ្ឋុ និក្ខិត្តនេត្តា,

បុណ្ណេ នានានយានំ សុរតរុសទិសេ ធីរបាសំសិយេ វេ;

គម្ភីរំ ទុត្តរំ តេ ជិនវចនុទធិំ តិណ្ណថាមា ភវេយ្យុំ,

លទ្ធោបាយា ច ចន្ទំ តទិតរបចុរំ សក្កតំ សោតុកាមា.

[ច]

គន្ថនិប្ផត្តិយា សេស – ទុក្ករត្តំ យថាវតោ;

ជានន្តិ កុសលា ធីរា, នេកសត្ថន្តរាទិសុ;

គន្ថេសុ គុណទោសម្បិ, តេយេវ វិទុរា សទា.

[ឆ]

តស្មា ឯត្ថ បមាទាទិ – ទោសលេសោ ភវេ យទិ;

បោរាណាចេរលទ្ធីហិ, វិលោមំ វា ភវេយ្យ ចេ.

[ជ]

គន្ថន្តរំ វិគាហេត្វា, វិចារេត្វា បុនប្បុនំ;

យុត្តិមេវ ច គណ្ហន្តុ, ហុត្វា វីមំសពុទ្ធិកាតិ.

បណាម

១. ពុទ្ធំ តិធា ភិវន្ទិត្វា, ពុទ្ធម្ពុជ វិលោចនំ.

ពាលាវតារំ ភាសិស្សំ, ពាលានំ ពុទ្ធិវុទ្ធិយា.

១. សន្ធិ កណ្ឌ

សញ្ញា

២. អក្ខរាបាទយោ ឯកចត្តាលីសំ.

អក្ខរាបិ អការាទយោ ឯកចត្តាលីសំ សុត្តន្តោបការា. តំ យថា-អ អា-ឥ ឦ-ឧ ឩ-ឯ ឱ, ក ខ គ ឃ ង, ច ឆ ជ ឈ ញ, ដ ឋ ឌ ឍ ណ, ត ថ ទ ធ ន, ប ផ ព ភ ម, យ រ ល វ ស ហ ឡ អំ-ឥតិ.

៣. តត្ថោទន្តាសរា អដ្ឋ.

តត្ថ អក្ខរេសុ ឱការន្តា អដ្ឋ សរា នាម. តត្ថេតិ វត្តតេ.

៤. លហុមត្តា តយោ រស្សា.

តត្ថ សរេសុ លហុមត្តា អ, ឥ, ឧ ឥតិ តយោ រស្សា.

៥. អញ្ញេ ទីឃា.

តត្ថ សរេសុ រស្សេហញ្ញេ ទីឃា.

សំយោគតោ បុព្ពេ ឯឱ រស្សា ឥវោច្ចន្តេ, អនន្តរា ព្យញ្ជនា សំយោគោ. ឯត្ថ, សេយ្យោ, ឱដ្ឋោ, សោត្ថិ.

៦. សេសា ព្យញ្ជនា.

សរេ ឋបេត្វា សេសា កាទយោ និគ្គហីតន្តា ព្យញ្ជនា.

៧. វគ្គា បញ្ចបញ្ចសោ មន្តា.

ព្យញ្ជនានំ កាទយោ មការន្តា បញ្ចបញ្ចសោ អក្ខរវន្តោ វគ្គា.

៨. វគ្គានំ បឋមទុតិយា សោ ចាឃោសោ. ឡន្តាញ្ញេ ឃោសា. ឃោសាឃោសសញ្ញា ច ‘‘បរសមញ្ញា បយោគេ’’តិ សង្គហីតា. ឯវំ លិង្គ, សព្ពនាម, បទ, ឧបសគ្គ, និបាត, តទ្ធិត, អាខ្យាត, កម្មប្បវចនីយាទិសញ្ញា ច.

៩. អំឥតិ និគ្គហីតំ.

អំឥតិ អការតោ បរំ យោ ពិន្ទុ សូយតេ, តំ និគ្គហីតំ នាម.

ពិន្ទុ ចូឡាមណាការោ, និគ្គហីតន្តិ វុច្ចតេ.

កេវលស្សា ប្បយោគត្តា, អការោ សន្និធីយតេ.

១០. អ, កវគ្គ, ហា កណ្ឌជា, ឥ, ចវគ្គ, យា តាលុជា, ឧ, បវគ្គា ឱដ្ឋជា, ដវគ្គ, រ, ឡា មុទ្ធជា, តវគ្គ, ល, សា ទន្តជា, ឯ កណ្ឋតាលុជោ, ឱ កណ្ឋោដ្ឋជោ, វោ ទន្តោដ្ឋជោ.

សញ្ញា

សរសន្ធិ

១១. លោក អគ្គោឥត្យស្មិំ – ‘‘បុព្ពមធោឋិត មស្សរំ សរេន វិយោជយេ’’តិ បុព្ពព្យញ្ជនំ សរតោ បុថក្កាតព្ពំ.

សរា សរេ លោបំ.

អនន្តរេ សរេ បរេ សរា លោបំ បប្បោន្តិ.

‘‘នរេ បរំ យុត្តេ’’តិ អស្សរោ ព្យញ្ជនោ បរក្ខរំ នេតព្ពោ លោកគ្គោ.

សរេត្យស្មិំ ឱបសិលេសិកោ កាសសត្តមី, តតោ វណ្ណកាលព្យវធានេ ការិយំ ន ហោតិ. យថា-មំ អហា សីតិ, ‘‘បមាទមនុយុញ្ជន្តី’’ត្យាទិគាថាយំ ‘ជនា អប្បមាទ’ន្តិ ច. ឯវំ សព្ពសន្ធីសុ.

អនន្តរំ បរស្ស សរស្ស លោបំ វក្ខតិ, តស្មានេន បុព្ពស្ស លោបោ ញាយតិ, តេនេវ សត្តមីនិទ្ទិដ្ឋស្ស បរតាបិ គម្យតេ.

១២. សរេត្យធិការោ. បន ឥមេ បន ឥមេតីហ-សរា លោបំ ឥត្វេវ.

វា បរោ អសរូបោ.

អសមានរូបាសរម្ហា បរោ សរោ វា លុប្យតេ, បនមេ, បនិមេ.

១៣. ពន្ធុស្ស ឥវ, ន ឧបេតីតីធ –

ក្វចាសវណ្ណំ លុត្តេ.

សរេ លុត្តេ បរសរស្ស ក្វចិ អសវណ្ណោ ហោតីតិ ឥ ឧ ឥច្ចេតេសំ ឋានាសន្នា ឯ ឱ. ពន្ធុស្សេវ. នោបេតិ.

១៤. តត្រ អយំ, យានិ ឥធ, ពហុ ឧបការំ, សទ្ធា ឥធ, តថា ឧបមន្ត្យេតស្មិំ –

ទីឃំ.

សរេ លុត្តេ បរោ សរោ ក្វចិ ឋានាសន្នំ ទីឃំ យាតិ. តត្រាយំ, យានីធ, ពហូបការំ, សទ្ធីធ, តថូបមំ.

១៥. កិំសុ ឥធេត្យត្រ –

បុព្ពោ ច.

សរេ លុត្តេ បុព្ពោ ច ក្វចិ ទីឃំ យាតិ. កិំ សូធ.

១៦. តេ អជ្ជ, តេ អហំតេត្ថ –

យមេទន្តស្សាទេសោ.

សរេ បរេ អន្តស្ស ឯការស្ស ក្វចិ យោ អាទេសោ ហោតិ, ត្យជ្ជ, ‘‘ទីឃ’’ន្តិ ព្យញ្ជនេ បរេ ក្វចិ ទីឃោ, ត្យាហំ.

ក្វចីតិ កិំ. នេត្ថ.

១៧. សោ អស្ស, អនុ ឯតិត្យេត្ថ –

វមោទុទន្តានំ.

សរេ បរេ អន្តោ ការុការានំ ក្វចិ វោ អាទេសោ ហោតិ. ស្វស្ស, អន្វេតិ.

ក្វចីតិ កិំ. តយស្សុ, សមេតាយស្មា.

១៨. ឥធ អហំ តីធ –

ទោ ធស្ស ច.

សរេ បរេ ធស្ស ក្វចិ ទោ ហោតិ. ទីឃេ – ឥទាហំ. ក្វចីតិ កិំ. ឥធេវ. ចការេន ព្យញ្ជនេបិ, ឥធ ភិក្ខវេ.

១៩. បតិ អន្តុំ, វុត្តិ អស្សេតីហ –

ឥវណ្ណោ យន្នវា.

សរេ បរេ ឥវណ្ណស្ស យោ នវា ហោតិ. កត យការស្ស តិស្ស ‘‘សព្ពោ ចន្តី’’តិ ក្វចិ ចាទេសេ ‘‘បរទ្វេភាវោ ឋានេ’’តិ សរតោ បរព្យញ្ជនស្ស ឋានាសន្នវសា ទ្វិត្តំ. បច្ចន្តំ, វុត្យស្ស.

នវាតិ កិំ. បដគ្គិ,

ឯត្ថ ‘‘ក្វចិ បដិ បតិស្សេ’’តិ បតិស្ស បដិ, វណ្ណគ្គហណំ សព្ពត្ថ រស្សទីឃ សង្គហណត្ថំ.

២០. យថា ឯវេតីហ –

ឯវាទិស្ស រិ បុព្ពោ ច រស្សោ.

សរតោ បរស្ស ឯវស្សាទិឯការោ រិត្តំ នវា យាតិ. បុព្ពោ ច ឋានាសន្នំ រស្សំ. យថរិវ. យថេវ.

២១. ន ឥមស្ស, តិ អង្គិកំ, លហុ ឯស្សតិ, អត្ថ អត្ថំ, ឥតោ អាយតិ, តស្មា ឥហ, សព្ភិ ឯវ, ឆ អភិញ្ញា, បុថ ឯវ, បា ឯវតីហ វា ត្វេវ –

យ វ ម ទ ន ត រ ឡា ចាគមា.

សរេ បរេ យាទយោ អាគមា វា ហោន្តិ, ចការេន គោ ច. នយិមស្ស, តិវង្គិកំ, លហុមេស្សតិ, អត្តទត្ថំ, ឥតោនាយតិ, តស្មាតិហ, សព្ភិរេវ, ឆឡភិញា, បុថគេវ, ‘‘រស្ស’’ន្តិ ព្យញ្ជនេ បរេ ក្វចិ រស្សោ. បគេវ.

វាតិ កិំ. ឆ អភិញ្ញា, បុថ ឯវ, បា ឯវ.

ឯត្ថ ‘‘សរេ ក្វចី’’តិ សរានំ បកតិ ហោតិ, សស្សរូបមេវ, ន វិការោត្យត្ថោ.

២២. អភិ ឧគ្គតោត្យត្រ –

‘‘អព្ភោ អភី’’តិ អភិស្ស អព្ភោ. អព្ភុគ្គតោ.

សរសន្ធិ

ព្យញ្ជនសន្ធិ

២៣. ព្យញ្ជនេត្យធិការោ. ក្វចីត្វេវ. សោ ភិក្ខុ, កច្ចិ នុ ត្វំ, ជានេម តន្តីហ –

លោបញ្ច តត្រាការោ.

ព្យញ្ជនេ បរេ សរានំ ក្វចិ លោបោហោតិ, តត្រ លុត្តេ ឋានេ អការាគមោ, ចការេន ឱការុការាបិ. សភិក្ខុ កច្ចិនោ ត្វំ, ជានេមុ តំ.

ក្វចីតិ កិំ, សោមុនិ.

២៤. ឧឃោសោ, អាខាតន្តីហ – ទ្វេភាវេ ឋានេ ឥត្វេវ.

វគ្គេ ឃោសាឃោសានំ តតិយបឋមា.

វគ្គេ ឃោសាឃោសានំ ចតុត្ថទុតិយានំ តព្ពគ្គេ តតិយបឋមា ហោន្តិ យថាសង្ខ្យំ យុត្តេ ឋានេ, ឧគ្ឃោសោ, រស្សេ អក្ខាតំ.

២៥. បរ សហស្សំ, អតិប្បខោតីហ – ‘‘ក្វចិ ឱ ព្យញ្ជនេ’’តិ ឱការាគមោ. បរោសហស្សំ. គាគមេ ច, អតិប្បគោខោ.

២៦. អវ នទ្ធាត្យត្រ – ‘‘ឱ អវស្សេ’’តិ ក្វចិ អវស្ស ឱ. ឱនទ្ធា.

ក្វចីតិ កិំ. អវសុស្សតុ.

ព្យញ្ជនសន្ធិ.

និគ្គហីតសន្ធិ

២៧. និគ្គហីតន្ត្យធិការោ. កិំ កតោ, សំ ជាតោ, សំ ឋិតោ, តំ ធនំ, តំ មិត្តន្តិហ –

វគ្គន្តំ វា វគ្គេ.

វគ្គព្យញ្ជនេ បរេ ពិន្ទុស្ស តព្ពគ្គន្តោ វា ហោតិ. កិង្កតោ, សញ្ជាតោ, សណ្ឋិតោ, តន្ធនំ, តម្មិត្តំ.

វាតិ កិំ. ន តំ កម្មំ.

វាការេនេវ លេ លោ ច. បុល្លិង្គំ.

២៨. វាត្យធិការោ. ឯវំ អស្ស, ឯតំ អវោចេតីហ –

មទា សរេ.

សរេ បរេ ពិន្ទុនោ ម ទា វា ហោន្តិ. ឯវមស្ស, ឯតទវោច.

វាតិ កិំ. មំ អជិនិ.

២៩. តំ ឯវ, តំ ហីតីហ –

ឯហេញំ.

ឯការេ, ហេ ច បរេ ពិន្ទុនោ ញោ វា ហោតិ. ទ្វិត្តេ – តញ្ញេវ, តមេវ. តញ្ហិ, តំ ហិ.

៣០. សំយោគោតីហ –

សយេ ច.

យការេ បរេ តេន សហ ពិន្ទុនោ ញោ វា ហោតិ. ទ្វិត្តេ – សញ្ញោគោ, សំយោគោ.

៣១. ចក្ខុ អនិច្ចំ, អវ សិរោតីហ - អាគមោ, ក្វចិត្វេវ.

និគ្គហីតញ្ច.

សរេ, ព្យញ្ជនេ វា បរេ ក្វចិ ពិន្ទ្វាគមោ ហោតិ. ចក្ខុំអនិច្ចំ, អវំសិរោ.

៣២. វិទូនំ អគ្គំ, តាសំ អហំតីហ –

‘‘ក្វចិ លោបំ’’តិ សរេ ពិន្ទុលោបោ, វិទូនគ្គំ. ទីឃេតាសាហំ.

៣៣. ពុទ្ធានំ សាសនំ, សំ រាគោតីហ –

‘‘ព្យញ្ជនេ ចេ’’តិ ពិន្ទុលោបោ, ពុទ្ធានសាសនំ. ទីឃេសារាគោ.

៣៤. ពីជំ ឥវេតីហ –

បរោ វា សរោ.

ពិន្ទុតោ បរោ សរោ វា លុប្យតេ, ពីជំវ.

៣៥. ឯវំ អស្សេតីហ –

ព្យញ្ជនោ ច វិសញ្ញោគោ.

ពិន្ទុតោ បរេ សរេ លុត្តេ សំយោគោ ព្យញ្ជនោ វិនដ្ឋសំយោគោ ហោតីតិ បុព្ពសលោបោ. ឯវំស.