៣. កោដ្ឋិកសុត្តំ

១៣. អថ ខោ អាយស្មា មហាកោដ្ឋិកោ [មហាកោដ្ឋិតោ (សី. ស្យា. បី.)] យេនាយស្មា សារិបុត្តោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា សារិបុត្តេន សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា មហាកោដ្ឋិកោ អាយស្មន្តំ សារិបុត្តំ ឯតទវោច – ‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, ‘យំ កម្មំ ទិដ្ឋធម្មវេទនីយំ, តំ មេ កម្មំ សម្បរាយវេទនីយំ ហោតូ’តិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’’.

‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, ‘យំ កម្មំ សុខវេទនីយំ [សុខវេទនិយំ (ក.) ម. និ. ៣.៨ បស្សិតព្ពំ], តំ មេ កម្មំ ទុក្ខវេទនីយំ [ទុក្ខវេទនិយំ (ក.)] ហោតូ’តិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’’.

‘‘កិំ បនាវុសោ, សារិបុត្ត, ‘យំ កម្មំ ទុក្ខវេទនីយំ, តំ មេ កម្មំ សុខវេទនីយំ ហោតូ’តិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’’.

‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, ‘យំ កម្មំ បរិបក្កវេទនីយំ, តំ មេ កម្មំ អបរិបក្កវេទនីយំ ហោតូ’តិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’’.

‘‘កិំ បនាវុសោ សារិបុត្ត, ‘យំ កម្មំ អបរិបក្កវេទនីយំ, តំ មេ កម្មំ បរិបក្កវេទនីយំ ហោតូ’តិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’’.

‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, ‘យំ កម្មំ ពហុវេទនីយំ, តំ មេ កម្មំ អប្បវេទនីយំ ហោតូ’តិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’’.

‘‘កិំ បនាវុសោ សារិបុត្ត, ‘យំ កម្មំ អប្បវេទនីយំ, តំ មេ កម្មំ ពហុវេទនីយំ ហោតូ’តិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’’.

‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, ‘យំ កម្មំ វេទនីយំ, តំ មេ កម្មំ អវេទនីយំ ហោតូ’តិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’’.

‘‘កិំ បនាវុសោ សារិបុត្ត, ‘យំ កម្មំ អវេទនីយំ, តំ មេ កម្មំ វេទនីយំ ហោតូ’តិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’’.

‘‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, យំ កម្មំ ទិដ្ឋធម្មវេទនីយំ តំ មេ កម្មំ សម្បរាយវេទនីយំ ហោតូតិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’តិ, ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’តិ វទេសិ.

‘‘‘កិំ បនាវុសោ សារិបុត្ត, យំ កម្មំ សម្បរាយវេទនីយំ តំ មេ កម្មំ ទិដ្ឋធម្មវេទនីយំ ហោតូតិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’តិ, ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’តិ វទេសិ.

‘‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, យំ កម្មំ សុខវេទនីយំ តំ មេ កម្មំ ទុក្ខវេទនីយំ ហោតូតិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’តិ, ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’តិ វទេសិ.

‘‘‘កិំ បនាវុសោ សារិបុត្ត, យំ កម្មំ ទុក្ខវេទនីយំ តំ មេ កម្មំ សុខវេទនីយំ ហោតូតិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’តិ, ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’តិ វទេសិ.

‘‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, យំ កម្មំ បរិបក្កវេទនីយំ តំ មេ កម្មំ អបរិបក្កវេទនីយំ ហោតូតិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’តិ, ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’តិ វទេសិ.

‘‘‘កិំ បនាវុសោ សារិបុត្ត, យំ កម្មំ អបរិបក្កវេទនីយំ តំ មេ កម្មំ បរិបក្កវេទនីយំ ហោតូតិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’តិ, ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’តិ វទេសិ.

‘‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, យំ កម្មំ ពហុវេទនីយំ តំ មេ កម្មំ អប្បវេទនីយំ ហោតូតិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’តិ, ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’តិ វទេសិ.

‘‘‘កិំ បនាវុសោ សារិបុត្ត, យំ កម្មំ អប្បវេទនីយំ តំ មេ កម្មំ ពហុវេទនីយំ ហោតូតិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’តិ, ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’តិ វទេសិ.

‘‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, យំ កម្មំ វេទនីយំ តំ មេ កម្មំ អវេទនីយំ ហោតូតិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’តិ, ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’តិ វទេសិ.

‘‘‘កិំ បនាវុសោ សារិបុត្ត, យំ កម្មំ អវេទនីយំ តំ មេ កម្មំ វេទនីយំ ហោតូតិ, ឯតស្ស អត្ថាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’តិ, ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នោ ហិទំ, អាវុសោ’តិ វទេសិ. អថ កិមត្ថំ ចរហាវុសោ, ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ?

‘‘យំ ខ្វស្ស [យំ ខោ (ក.)], អាវុសោ, អញ្ញាតំ អទិដ្ឋំ អប្បត្តំ អសច្ឆិកតំ អនភិសមេតំ, តស្ស ញាណាយ ទស្សនាយ បត្តិយា សច្ឆិកិរិយាយ អភិសមយាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ [វុស្សតិ (ស្យា.)]. (‘‘កិំ បនស្សាវុសោ, អញ្ញាតំ អទិដ្ឋំ អប្បត្តំ អសច្ឆិកតំ អនភិសមេតំ, យស្ស ញាណាយ ទស្សនាយ បត្តិយា សច្ឆិកិរិយាយ អភិសមយាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ?) [( ) ស្យា. ក. បោត្ថកេសុ នត្ថិ] ‘‘‘ឥទំ ទុក្ខ’ន្តិ ខ្វស្ស [ខោ យំ (ក.)], អាវុសោ, អញ្ញាតំ អទិដ្ឋំ អប្បត្តំ អសច្ឆិកតំ អនភិសមេតំ. តស្ស ញាណាយ ទស្សនាយ បត្តិយា សច្ឆិកិរិយាយ អភិសមយាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតិ. អយំ ‘ទុក្ខសមុទយោ’តិ ខ្វស្ស, អាវុសោ…បេ… ‘អយំ ទុក្ខនិរោធោ’តិ ខ្វស្ស, អាវុសោ…បេ… ‘អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ ខ្វស្ស, អាវុសោ, អញ្ញាតំ អទិដ្ឋំ អប្បត្តំ អសច្ឆិកតំ អនភិសមេតំ. តស្ស ញាណាយ ទស្សនាយ បត្តិយា សច្ឆិកិរិយាយ អភិសមយាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតិ. ឥទំ ខ្វស្ស [ឥតិ ខោ យំ (ក.)], អាវុសោ, អញ្ញាតំ អទិដ្ឋំ អប្បត្តំ អសច្ឆិកតំ អនភិសមេតំ. តស្ស [យស្ស (?)] ញាណាយ ទស្សនាយ បត្តិយា សច្ឆិកិរិយាយ អភិសមយាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ. តតិយំ.