១០. អានិសំសវគ្គោ
១. បាតុភាវសុត្តំ
៩៦. ‘‘ឆន្នំ, ភិក្ខវេ, បាតុភាវោ ទុល្លភោ លោកស្មិំ. កតមេសំ ឆន្នំ? តថាគតស្ស អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស បាតុភាវោ ទុល្លភោ លោកស្មិំ, តថាគតប្បវេទិតស្ស ធម្មវិនយស្ស ទេសេតា បុគ្គលោ ទុល្លភោ លោកស្មិំ, អរិយាយតនេ បច្ចាជាតិ ទុល្លភា [បច្ចាជាតោ ទុល្លភោ (ស្យា.)] លោកស្មិំ, ឥន្ទ្រិយានំ អវេកល្លតា ទុល្លភា លោកស្មិំ, អជឡតា អនេឡមូគតា ទុល្លភា លោកស្មិំ, កុសលេ ធម្មេ ឆន្ទោ [កុសលធម្មច្ឆន្ទោ (សី. ស្យា. បី.)] ទុល្លភោ លោកស្មិំ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, ឆន្នំ បាតុភាវោ ទុល្លភោ លោកស្មិ’’ន្តិ. បឋមំ.
២. អានិសំសសុត្តំ
៩៧. ‘‘ឆយិមេ, ភិក្ខវេ, អានិសំសា សោតាបត្តិផលសច្ឆិកិរិយាយ. កតមេ ឆ? សទ្ធម្មនិយតោ ហោតិ, អបរិហានធម្មោ ហោតិ, បរិយន្តកតស្ស ទុក្ខំ ហោតិ [ទុក្ខំ ន ហោតិ (ស្យា. បី. ក.)], អសាធារណេន ញាណេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ហេតុ ចស្ស សុទិដ្ឋោ, ហេតុសមុប្បន្នា ច ធម្មា. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ឆ អានិសំសា សោតាបត្តិផលសច្ឆិកិរិយាយា’’តិ. ទុតិយំ.
៣. អនិច្ចសុត្តំ
៩៨. ‘‘‘សោ វត, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ កញ្ចិ សង្ខារំ និច្ចតោ សមនុបស្សន្តោ អនុលោមិកាយ ខន្តិយា សមន្នាគតោ ភវិស្សតី’តិ នេតំ ឋានំ វិជ្ជតិ. ‘អនុលោមិកាយ ខន្តិយា អសមន្នាគតោ សម្មត្តនិយាមំ ឱក្កមិស្សតី’តិ នេតំ ឋានំ វិជ្ជតិ. ‘សម្មត្តនិយាមំ អនោក្កមមានោ សោតាបត្តិផលំ វា សកទាគាមិផលំ វា អនាគាមិផលំ វា អរហត្តំ [អរហត្តផលំ (ក.) បដិ. ម. ៣.៣៦] វា សច្ឆិករិស្សតី’តិ នេតំ ឋានំ វិជ្ជតិ.
‘‘‘សោ វត, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សព្ពសង្ខារេ [សព្ពសង្ខារំ (សី. បី.)] អនិច្ចតោ សមនុបស្សន្តោ អនុលោមិកាយ ខន្តិយា សមន្នាគតោ ភវិស្សតី’តិ ឋានមេតំ វិជ្ជតិ. ‘អនុលោមិកាយ ខន្តិយា សមន្នាគតោ សម្មត្តនិយាមំ ឱក្កមិស្សតី’តិ ឋានមេតំ វិជ្ជតិ. ‘សម្មត្តនិយាមំ ឱក្កមមានោ សោតាបត្តិផលំ វា សកទាគាមិផលំ វា អនាគាមិផលំ វា អរហត្តំ វា សច្ឆិករិស្សតី’តិ ឋានមេតំ វិជ្ជតី’’តិ. តតិយំ.
៤. ទុក្ខសុត្តំ
៩៩. ‘‘សោ វត, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ កញ្ចិ សង្ខារំ សុខតោ សមនុបស្សន្តោ…បេ… សព្ពសង្ខារេ ទុក្ខតោ សមនុបស្សន្តោ…បេ… ឋានមេតំ វិជ្ជតិ’’. ចតុត្ថំ.
៥. អនត្តសុត្តំ
១០០. ‘‘សោ វត, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ កញ្ចិ ធម្មំ អត្តតោ សមនុបស្សន្តោ…បេ… សព្ពធម្មេ [សព្ពធម្មំ (សី. បី.), កិញ្ចិធម្មំ (ក.) បដិ. ម. ៣.៣៦] អនត្តតោ សមនុបស្សន្តោ…បេ… ឋានមេតំ វិជ្ជតិ’’. បញ្ចមំ.
៦. និព្ពានសុត្តំ
១០១. ‘‘‘សោ វត, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ និព្ពានំ ទុក្ខតោ សមនុបស្សន្តោ អនុលោមិកាយ ខន្តិយា សមន្នាគតោ ភវិស្សតី’តិ នេតំ ឋានំ វិជ្ជតិ. ‘អនុលោមិកាយ ខន្តិយា អសមន្នាគតោ សម្មត្តនិយាមំ ឱក្កមិស្សតី’តិ នេតំ ឋានំ វិជ្ជតិ. ‘សម្មត្តនិយាមំ អនោក្កមមានោ សោតាបត្តិផលំ វា សកទាគាមិផលំ វា អនាគាមិផលំ វា អរហត្តំ វា សច្ឆិករិស្សតី’តិ នេតំ ឋានំ វិជ្ជតិ.
‘‘‘សោ វត, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ និព្ពានំ សុខតោ សមនុបស្សន្តោ អនុលោមិកាយ ខន្តិយា សមន្នាគតោ ភវិស្សតី’តិ ឋានមេតំ វិជ្ជតិ. ‘អនុលោមិកាយ ខន្តិយា សមន្នាគតោ សម្មត្តនិយាមំ ឱក្កមិស្សតី’តិ ឋានមេតំ វិជ្ជតិ. ‘សម្មត្តនិយាមំ ឱក្កមមានោ សោតាបត្តិផលំ វា សកទាគាមិផលំ វា អនាគាមិផលំ វា អរហត្តំ វា សច្ឆិករិស្សតី’តិ ឋានមេតំ វិជ្ជតី’’តិ. ឆដ្ឋំ.
៧. អនវត្ថិតសុត្តំ
១០២. ‘‘ឆ, ភិក្ខវេ, អានិសំសេ សម្បស្សមានេន អលមេវ ភិក្ខុនា សព្ពសង្ខារេសុ អនោធិំ ករិត្វា អនិច្ចសញ្ញំ ឧបដ្ឋាបេតុំ. កតមេ ឆ? ‘សព្ពសង្ខារា ច មេ អនវត្ថិតា [អនវដ្ឋិតតោ (សី. ស្យា. បី.)] ខាយិស្សន្តិ, សព្ពលោកេ ច មេ មនោ នាភិរមិស្សតិ [ន រមិស្សតិ (ក.)], សព្ពលោកា ច មេ មនោ វុដ្ឋហិស្សតិ, និព្ពានបោណញ្ច មេ មានសំ ភវិស្សតិ, សំយោជនា ច មេ បហានំ គច្ឆិស្សន្តិ [គច្ឆន្តិ (ស្យា. បី. ក.)], បរមេន ច សាមញ្ញេន សមន្នាគតោ ភវិស្សាមី’តិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ឆ អានិសំសេ សម្បស្សមានេន អលមេវ ភិក្ខុនា សព្ពសង្ខារេសុ អនោធិំ ករិត្វា អនិច្ចសញ្ញំ ឧបដ្ឋាបេតុ’’ន្តិ. សត្តមំ.
៨. ឧក្ខិត្តាសិកសុត្តំ
១០៣. ‘‘ឆ, ភិក្ខវេ, អានិសំសេ សម្បស្សមានេន អលមេវ ភិក្ខុនា សព្ពសង្ខារេសុ អនោធិំ ករិត្វា ទុក្ខសញ្ញំ ឧបដ្ឋាបេតុំ. កតមេ ឆ? ‘សព្ពសង្ខារេសុ ច មេ និព្ពិទសញ្ញា បច្ចុបដ្ឋិតា ភវិស្សតិ, សេយ្យថាបិ ឧក្ខិត្តាសិកេ វធកេ. សព្ពលោកា ច មេ មនោ វុដ្ឋហិស្សតិ, និព្ពានេ ច សន្តទស្សាវី ភវិស្សាមិ, អនុសយា ច មេ សមុគ្ឃាតំ គច្ឆិស្សន្តិ [គច្ឆន្តិ (បី. ក.)], កិច្ចការី ច ភវិស្សាមិ, សត្ថា ច មេ បរិចិណ្ណោ ភវិស្សតិ មេត្តាវតាយា’តិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ឆ អានិសំសេ សម្បស្សមានេន អលមេវ ភិក្ខុនា សព្ពសង្ខារេសុ អនោធិំ ករិត្វា ទុក្ខសញ្ញំ ឧបដ្ឋាបេតុ’’ន្តិ. អដ្ឋមំ.
៩. អតម្មយសុត្តំ
១០៤. ‘‘ឆ, ភិក្ខវេ, អានិសំសេ សម្បស្សមានេន អលមេវ ភិក្ខុនា សព្ពធម្មេសុ អនោធិំ ករិត្វា អនត្តសញ្ញំ ឧបដ្ឋាបេតុំ. កតមេ ឆ? សព្ពលោកេ ច អតម្មយោ ភវិស្សាមិ, អហង្ការា ច មេ ឧបរុជ្ឈិស្សន្តិ, មមង្ការា ច មេ ឧបរុជ្ឈិស្សន្តិ, អសាធារណេន ច ញាណេន សមន្នាគតោ ភវិស្សាមិ, ហេតុ ច មេ សុទិដ្ឋោ ភវិស្សតិ, ហេតុសមុប្បន្នា ច ធម្មា. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ឆ អានិសំសេ សម្បស្សមានេន អលមេវ ភិក្ខុនា សព្ពធម្មេសុ អនោធិំ ករិត្វា អនត្តសញ្ញំ ឧបដ្ឋាបេតុ’’ន្តិ. នវមំ.
១០. ភវសុត្តំ
១០៥. ‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ, ភវា បហាតព្ពា, តីសុ សិក្ខាសុ សិក្ខិតព្ពំ. កតមេ តយោ ភវា បហាតព្ពា? កាមភវោ, រូបភវោ, អរូបភវោ – ឥមេ តយោ ភវា បហាតព្ពា. កតមាសុ តីសុ សិក្ខាសុ សិក្ខិតព្ពំ? អធិសីលសិក្ខាយ, អធិចិត្តសិក្ខាយ, អធិបញ្ញាសិក្ខាយ – ឥមាសុ តីសុ សិក្ខាសុ សិក្ខិតព្ពំ. យតោ ខោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនោ ឥមេ តយោ ភវា បហីនា ហោន្តិ, ឥមាសុ ច តីសុ សិក្ខាសុ សិក្ខិតសិក្ខោ ហោតិ – អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អច្ឆេច្ឆិ តណ្ហំ, វិវត្តយិ សំយោជនំ, សម្មា មានាភិសមយា អន្តមកាសិ ទុក្ខស្សា’’តិ. ទសមំ.
១១. តណ្ហាសុត្តំ
១០៦. ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, តណ្ហា បហាតព្ពា, តយោ ច មានា. កតមា តិស្សោ តណ្ហា បហាតព្ពា? កាមតណ្ហា, ភវតណ្ហា, វិភវតណ្ហា – ឥមា តិស្សោ តណ្ហា បហាតព្ពា. កតមេ តយោ មានា បហាតព្ពា? មានោ, ឱមានោ, អតិមានោ – ឥមេ តយោ មានា បហាតព្ពា. យតោ ខោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនោ ឥមា តិស្សោ តណ្ហា បហីនា ហោន្តិ, ឥមេ ច តយោ មានា; អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អច្ឆេច្ឆិ តណ្ហំ, វិវត្តយិ សំយោជនំ, សម្មា មានាភិសមយា អន្តមកាសិ ទុក្ខស្សា’’តិ. ឯកាទសមំ.
អានិសំសវគ្គោ ទសមោ. [បញ្ចមោ (ស្យា. ក.)]