៩. និព្ពេធិកសុត្តំ

៦៣. ‘‘និព្ពេធិកបរិយាយំ វោ, ភិក្ខវេ, ធម្មបរិយាយំ ទេសេស្សាមិ. តំ សុណាថ, សាធុកំ មនសិ ករោថ; ភាសិស្សាមី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘កតមោ ច សោ, ភិក្ខវេ, និព្ពេធិកបរិយាយោ ធម្មបរិយាយោ? កាមា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា, កាមានំ និទានសម្ភវោ វេទិតព្ពោ, កាមានំ វេមត្តតា វេទិតព្ពា, កាមានំ វិបាកោ វេទិតព្ពោ, កាមនិរោធោ [កាមានំ និរោធោ (ក.) ឯវំ វេទនានិរោធោ-ឥច្ចាទីសុបិ] វេទិតព្ពោ, កាមនិរោធគាមិនី [កាមានំ និរោធគាមិនី (ក.) ឯវំ វេទនានិរោធគាមិនី-ឥច្ចាទីសុបិ] បដិបទា វេទិតព្ពា.

‘‘វេទនា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា, វេទនានំ និទានសម្ភវោ វេទិតព្ពោ, វេទនានំ វេមត្តតា វេទិតព្ពា, វេទនានំ វិបាកោ វេទិតព្ពោ, វេទនានិរោធោ វេទិតព្ពោ, វេទនានិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពា.

‘‘សញ្ញា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា, សញ្ញានំ និទានសម្ភវោ វេទិតព្ពោ, សញ្ញានំ វេមត្តតា វេទិតព្ពា, សញ្ញានំ វិបាកោ វេទិតព្ពោ, សញ្ញានិរោធោ វេទិតព្ពោ, សញ្ញានិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពា.

‘‘អាសវា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា, អាសវានំ និទានសម្ភវោ វេទិតព្ពោ, អាសវានំ វេមត្តតា វេទិតព្ពា, អាសវានំ វិបាកោ វេទិតព្ពោ, អាសវនិរោធោ វេទិតព្ពោ, អាសវនិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពា.

‘‘កម្មំ, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពំ, កម្មានំ និទានសម្ភវោ វេទិតព្ពោ, កម្មានំ វេមត្តតា វេទិតព្ពា, កម្មានំ វិបាកោ វេទិតព្ពោ, កម្មនិរោធោ វេទិតព្ពោ, កម្មនិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពា.

‘‘‘កាមា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា, កាមានំ និទានសម្ភវោ វេទិតព្ពោ, កាមានំ វេមត្តតា វេទិតព្ពា, កាមានំ វិបាកោ វេទិតព្ពោ, កាមនិរោធោ វេទិតព្ពោ, កាមនិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពា’តិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ. កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ [ម. និ. ១.១៦៦; សំ. និ. ៤.២៦៨]? បញ្ចិមេ, ភិក្ខវេ, កាមគុណា – ចក្ខុវិញ្ញេយ្យា រូបា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា, សោតវិញ្ញេយ្យា សទ្ទា… ឃានវិញ្ញេយ្យា គន្ធា… ជិវ្ហាវិញ្ញេយ្យា រសា… កាយវិញ្ញេយ្យា ផោដ្ឋព្ពា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា. អបិ ច ខោ, ភិក្ខវេ, នេតេ កាមា កាមគុណា នាមេតេ [តេ កាមគុណា នាម នេតេ កាមា (ក.)] អរិយស្ស វិនយេ វុច្ចន្តិ –

[កថា. ៥១៤] ‘‘សង្កប្បរាគោ បុរិសស្ស កាមោ,

នេតេ [ន តេ (ស្យា.)] កាមា យានិ ចិត្រានិ លោកេ;

សង្កប្បរាគោ បុរិសស្ស កាមោ,

តិដ្ឋន្តិ ចិត្រានិ តថេវ លោកេ;

អថេត្ថ ធីរា វិនយន្តិ ឆន្ទ’’ន្តិ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, កាមានំ និទានសម្ភវោ? ផស្សោ, ភិក្ខវេ, កាមានំ និទានសម្ភវោ.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, កាមានំ វេមត្តតា? អញ្ញោ, ភិក្ខវេ, កាមោ រូបេសុ, អញ្ញោ កាមោ សទ្ទេសុ, អញ្ញោ កាមោ គន្ធេសុ, អញ្ញោ កាមោ រសេសុ, អញ្ញោ កាមោ ផោដ្ឋព្ពេសុ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, កាមានំ វេមត្តតា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, កាមានំ វិបាកោ? យំ ខោ, ភិក្ខវេ, កាមយមានោ តជ្ជំ តជ្ជំ អត្តភាវំ អភិនិព្ពត្តេតិ បុញ្ញភាគិយំ វា អបុញ្ញភាគិយំ វា, អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, កាមានំ វិបាកោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, កាមនិរោធោ? ផស្សនិរោធោ [ផស្សនិរោធា (ស្យា.)], ភិក្ខវេ, កាមនិរោធោ. អយមេវ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ កាមនិរោធគាមិនី បដិបទា, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ, សម្មាសង្កប្បោ, សម្មាវាចា, សម្មាកម្មន្តោ, សម្មាអាជីវោ, សម្មាវាយាមោ, សម្មាសតិ, សម្មាសមាធិ.

‘‘យតោ ខោ [យតោ ច ខោ (ពហូសុ)], ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ឯវំ កាមេ បជានាតិ, ឯវំ កាមានំ និទានសម្ភវំ បជានាតិ, ឯវំ កាមានំ វេមត្តតំ បជានាតិ, ឯវំ កាមានំ វិបាកំ បជានាតិ, ឯវំ កាមនិរោធំ បជានាតិ, ឯវំ កាមនិរោធគាមិនិំ បដិបទំ បជានាតិ, សោ ឥមំ និព្ពេធិកំ ព្រហ្មចរិយំ បជានាតិ កាមនិរោធំ. កាមា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា…បេ… កាមនិរោធគាមិនី [សព្ពត្ថបិ ឯវមេវ ទិស្សតិ] បដិបទា វេទិតព្ពាតិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘វេទនា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា…បេ… វេទនានិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពាតិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ. កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, វេទនា – សុខា វេទនា, ទុក្ខា វេទនា, អទុក្ខមសុខា វេទនា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, វេទនានំ និទានសម្ភវោ? ផស្សោ, ភិក្ខវេ, វេទនានំ និទានសម្ភវោ.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, វេទនានំ វេមត្តតា? អត្ថិ, ភិក្ខវេ, សាមិសា សុខា វេទនា, អត្ថិ និរាមិសា សុខា វេទនា, អត្ថិ សាមិសា ទុក្ខា វេទនា, អត្ថិ និរាមិសា ទុក្ខា វេទនា, អត្ថិ សាមិសា អទុក្ខមសុខា វេទនា, អត្ថិ និរាមិសា អទុក្ខមសុខា វេទនា. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, វេទនានំ វេមត្តតា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, វេទនានំ វិបាកោ? យំ ខោ, ភិក្ខវេ, វេទិយមានោ [វេទយមានោ (ស្យា. កំ.) អ. និ. ៤.២៣៣] តជ្ជំ តជ្ជំ អត្តភាវំ អភិនិព្ពត្តេតិ បុញ្ញភាគិយំ វា អបុញ្ញភាគិយំ វា, អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, វេទនានំ វិបាកោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, វេទនានិរោធោ? ផស្សនិរោធោ [ផស្សនិរោធា (ស្យា. កំ. ក.)], ភិក្ខវេ, វេទនានិរោធោ. អយមេវ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ វេទនានិរោធគាមិនី បដិបទា, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ…បេ… សម្មាសមាធិ.

‘‘យតោ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ឯវំ វេទនំ បជានាតិ, ឯវំ វេទនានំ និទានសម្ភវំ បជានាតិ, ឯវំ វេទនានំ វេមត្តតំ បជានាតិ, ឯវំ វេទនានំ វិបាកំ បជានាតិ, ឯវំ វេទនានិរោធំ បជានាតិ, ឯវំ វេទនានិរោធគាមិនិំ បដិបទំ បជានាតិ. សោ ឥមំ និព្ពេធិកំ ព្រហ្មចរិយំ បជានាតិ វេទនានិរោធំ. វេទនា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា…បេ… វេទនានិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពាតិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘សញ្ញា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា…បេ… សញ្ញានិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពាតិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ. កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? ឆយិមា, ភិក្ខវេ, សញ្ញា – រូបសញ្ញា, សទ្ទសញ្ញា, គន្ធសញ្ញា, រសសញ្ញា, ផោដ្ឋព្ពសញ្ញា, ធម្មសញ្ញា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, សញ្ញានំ និទានសម្ភវោ? ផស្សោ, ភិក្ខវេ, សញ្ញានំ និទានសម្ភវោ.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, សញ្ញានំ វេមត្តតា? អញ្ញា, ភិក្ខវេ, សញ្ញា រូបេសុ, អញ្ញា សញ្ញា សទ្ទេសុ [អញ្ញា ភិក្ខវេ រូបេសុ សញ្ញា អញ្ញា សទ្ទេសុ សញ្ញា (ក.) ឯវំ សេសេសុបិ], អញ្ញា សញ្ញា គន្ធេសុ, អញ្ញា សញ្ញា រសេសុ, អញ្ញា សញ្ញា ផោដ្ឋព្ពេសុ, អញ្ញា សញ្ញា ធម្មេសុ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, សញ្ញានំ វេមត្តតា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, សញ្ញានំ វិបាកោ? វោហារវេបក្កំ [វោហារវេបក្កាហំ (ស្យា. បី.), វោហារបក្កាហំ (សី.)], ភិក្ខវេ, សញ្ញំ [សញ្ញា (ស្យា. បី.)] វទាមិ. យថា យថា នំ សញ្ជានាតិ តថា តថា វោហរតិ, ឯវំ សញ្ញី អហោសិន្តិ [អហោសីតិ (ក.)]. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, សញ្ញានំ វិបាកោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, សញ្ញានិរោធោ? ផស្សនិរោធោ, [ផស្សនិរោធា (ស្យា. ក.)] ភិក្ខវេ, សញ្ញានិរោធោ. អយមេវ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សញ្ញានិរោធគាមិនី បដិបទា, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ…បេ… សម្មាសមាធិ.

‘‘យតោ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ឯវំ សញ្ញំ បជានាតិ, ឯវំ សញ្ញានំ និទានសម្ភវំ បជានាតិ, ឯវំ សញ្ញានំ វេមត្តតំ បជានាតិ, ឯវំ សញ្ញានំ វិបាកំ បជានាតិ, ឯវំ សញ្ញានិរោធំ បជានាតិ, ឯវំ សញ្ញានិរោធគាមិនិំ បដិបទំ បជានាតិ, សោ ឥមំ និព្ពេធិកំ ព្រហ្មចរិយំ បជានាតិ សញ្ញានិរោធំ. សញ្ញា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា…បេ… សញ្ញានិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពាតិ. ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘អាសវា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា…បេ… អាសវនិរោធគាមិនី [សព្ពត្ថបិ ឯវមេវ ទិស្សតិ] បដិបទា វេទិតព្ពាតិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ. កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? តយោមេ, ភិក្ខវេ, អាសវា – កាមាសវោ, ភវាសវោ, អវិជ្ជាសវោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អាសវានំ និទានសម្ភវោ? អវិជ្ជា, ភិក្ខវេ, អាសវានំ និទានសម្ភវោ.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, អាសវានំ វេមត្តតា? អត្ថិ, ភិក្ខវេ, អាសវា និរយគមនីយា [និរយគាមិនិយា (សី. ក.)], អត្ថិ អាសវា តិរច្ឆានយោនិគមនីយា, អត្ថិ អាសវា បេត្តិវិសយគមនីយា, អត្ថិ អាសវា មនុស្សលោកគមនីយា, អត្ថិ អាសវា ទេវលោកគមនីយា. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អាសវានំ វេមត្តតា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អាសវានំ វិបាកោ? យំ ខោ, ភិក្ខវេ, អវិជ្ជាគតោ តជ្ជំ តជ្ជំ អត្តភាវំ អភិនិព្ពត្តេតិ បុញ្ញភាគិយំ វា អបុញ្ញភាគិយំ វា, អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អាសវានំ វិបាកោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អាសវនិរោធោ? អវិជ្ជានិរោធោ, ភិក្ខវេ, អាសវនិរោធោ. អយមេវ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ អាសវនិរោធគាមិនី [សព្ពត្ថបិ ឯវមេវ ទិស្សតិ] បដិបទា, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ…បេ… សម្មាសមាធិ.

‘‘យតោ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ឯវំ អាសវេ បជានាតិ, ឯវំ អាសវានំ និទានសម្ភវំ បជានាតិ, ឯវំ អាសវានំ វេមត្តតំ បជានាតិ, ឯវំ អាសវានំ វិបាកំ បជានាតិ, ឯវំ អាសវានំ និរោធំ បជានាតិ, ឯវំ អាសវានំ និរោធគាមិនិំ បដិបទំ បជានាតិ, សោ ឥមំ និព្ពេធិកំ ព្រហ្មចរិយំ បជានាតិ អាសវនិរោធំ. អាសវា, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពា…បេ… អាសវនិរោធគាមិនី [សព្ពត្ថបិ ឯវមេវ ទិស្សតិ] បដិបទា វេទិតព្ពាតិ. ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘កម្មំ, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពំ…បេ… កម្មនិរោធគាមិនី [សព្ពត្ថបិ ឯវមេវ ទិស្សតិ] បដិបទា វេទិតព្ពាតិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ. កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? [កថា. ៥៣៩] ចេតនាហំ, ភិក្ខវេ, កម្មំ វទាមិ. ចេតយិត្វា កម្មំ ករោតិ – កាយេន វាចាយ មនសា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, កម្មានំ និទានសម្ភវោ? ផស្សោ, ភិក្ខវេ, កម្មានំ និទានសម្ភវោ.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, កម្មានំ វេមត្តតា? អត្ថិ, ភិក្ខវេ, កម្មំ និរយវេទនីយំ, អត្ថិ កម្មំ តិរច្ឆានយោនិវេទនីយំ, អត្ថិ កម្មំ បេត្តិវិសយវេទនីយំ, អត្ថិ កម្មំ មនុស្សលោកវេទនីយំ, អត្ថិ កម្មំ ទេវលោកវេទនីយំ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, កម្មានំ វេមត្តតា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, កម្មានំ វិបាកោ? តិវិធាហំ [ឥមាហំ (ក.)], ភិក្ខវេ, កម្មានំ វិបាកំ វទាមិ – ទិដ្ឋេវ [ទិដ្ឋេ វា (សី.)] ធម្មេ, ឧបបជ្ជេ វា [ឧបបជ្ជំ វា (ក. សី., អ. និ. ១០.២១៧), ឧបបជ្ជ វា (?), ម. និ. ៣.៣០៣ បាឡិយា តទត្ថវណ្ណនាយ ច សំសទ្ទេតព្ពំ], អបរេ វា បរិយាយេ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, កម្មានំ វិបាកោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, កម្មនិរោធោ? ផស្សនិរោធោ, [ផស្សនិរោធា (ក. សី. ស្យា. ក.)] ភិក្ខវេ, កម្មនិរោធោ. អយមេវ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ កម្មនិរោធគាមិនី [សព្ពត្ថបិ ឯវមេវ ទិស្សតិ] បដិបទា, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ…បេ… សម្មាសមាធិ.

‘‘យតោ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ឯវំ កម្មំ បជានាតិ, ឯវំ កម្មានំ និទានសម្ភវំ បជានាតិ, ឯវំ កម្មានំ វេមត្តតំ បជានាតិ, ឯវំ កម្មានំ វិបាកំ បជានាតិ, ឯវំ កម្មនិរោធំ បជានាតិ, ឯវំ កម្មនិរោធគាមិនិំ បដិបទំ បជានាតិ, សោ ឥមំ និព្ពេធិកំ ព្រហ្មចរិយំ បជានាតិ កម្មនិរោធំ. កម្មំ, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពំ…បេ… កម្មនិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពាតិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘ទុក្ខំ, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពំ, ទុក្ខស្ស និទានសម្ភវោ វេទិតព្ពោ, ទុក្ខស្ស វេមត្តតា វេទិតព្ពា, ទុក្ខស្ស វិបាកោ វេទិតព្ពោ, ទុក្ខនិរោធោ វេទិតព្ពោ, ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពាតិ. ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ, កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? ជាតិបិ ទុក្ខា, ជរាបិ ទុក្ខា, ព្យាធិបិ ទុក្ខោ [ព្យាធិបិ ទុក្ខា (ស្យា. បី. ក.)], មរណម្បិ ទុក្ខំ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសាបិ ទុក្ខា, យម្បិច្ឆំ ន លភតិ តម្បិ ទុក្ខំ, សំខិត្តេន បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា [បញ្ចុបាទានក្ខន្ធាបិ (ក.)] ទុក្ខា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, ទុក្ខស្ស និទានសម្ភវោ? តណ្ហា, ភិក្ខវេ, ទុក្ខស្ស និទានសម្ភវោ.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, ទុក្ខស្ស វេមត្តតា? អត្ថិ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ អធិមត្តំ, អត្ថិ បរិត្តំ, អត្ថិ ទន្ធវិរាគិ, អត្ថិ ខិប្បវិរាគិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខស្ស វេមត្តតា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, ទុក្ខស្ស វិបាកោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ យេន ទុក្ខេន អភិភូតោ បរិយាទិន្នចិត្តោ [បរិយាទិណ្ណចិត្តោ (ក.)] សោចតិ កិលមតិ បរិទេវតិ, ឧរត្តាឡិំ កន្ទតិ, សម្មោហំ អាបជ្ជតិ, យេន វា បន ទុក្ខេន អភិភូតោ បរិយាទិន្នចិត្តោ ពហិទ្ធា បរិយេដ្ឋិំ អាបជ្ជតិ – ‘កោ [សោ ន (ក.)] ឯកបទំ ទ្វិបទំ ជានាតិ [បជានាតិ (ក.)] ឥមស្ស ទុក្ខស្ស និរោធាយា’តិ? សម្មោហវេបក្កំ វាហំ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ វទាមិ បរិយេដ្ឋិវេបក្កំ វា. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខស្ស វិបាកោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, ទុក្ខនិរោធោ? តណ្ហានិរោធោ, [តណ្ហានិរោធា (ក. សី. ស្យា. ក.)] ភិក្ខវេ, ទុក្ខនិរោធោ. អយមេវ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ទុក្ខស្ស និរោធគាមិនី បដិបទា, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ…បេ… សម្មាសមាធិ.

‘‘យតោ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ឯវំ ទុក្ខំ បជានាតិ, ឯវំ ទុក្ខស្ស និទានសម្ភវំ បជានាតិ, ឯវំ ទុក្ខស្ស វេមត្តតំ បជានាតិ, ឯវំ ទុក្ខស្ស វិបាកំ បជានាតិ, ឯវំ ទុក្ខនិរោធំ បជានាតិ, ឯវំ ទុក្ខនិរោធគាមិនិំ បដិបទំ បជានាតិ, សោ ឥមំ និព្ពេធិកំ ព្រហ្មចរិយំ បជានាតិ ទុក្ខនិរោធំ. ទុក្ខំ, ភិក្ខវេ, វេទិតព្ពំ, ទុក្ខស្ស និទានសម្ភវោ វេទិតព្ពោ, ទុក្ខស្ស វេមត្តតា វេទិតព្ពា, ទុក្ខស្ស វិបាកោ វេទិតព្ពោ, ទុក្ខនិរោធោ វេទិតព្ពោ, ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា វេទិតព្ពាតិ. ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘អយំ ខោ សោ, ភិក្ខវេ, និព្ពេធិកបរិយាយោ ធម្មបរិយាយោ’’តិ. នវមំ.