៩. សសង្ខារសុត្តំ

១៦៩. ‘‘ចត្តារោមេ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលា សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិំ. កតមេ ចត្តារោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ. ឥធ បន, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ កាយស្ស ភេទា សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ. ឥធ បន, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ. ឥធ បន, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ កាយស្ស ភេទា អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អសុភានុបស្សី កាយេ វិហរតិ, អាហារេ បដិកូលសញ្ញី, សព្ពលោកេ អនភិរតិសញ្ញី, សព្ពសង្ខារេសុ អនិច្ចានុបស្សី. មរណសញ្ញា ខោ បនស្ស អជ្ឈត្តំ សូបដ្ឋិតា ហោតិ. សោ ឥមានិ បញ្ច សេខពលានិ ឧបនិស្សាយ វិហរតិ – សទ្ធាពលំ, ហិរិពលំ, ឱត្តប្បពលំ, វីរិយពលំ, បញ្ញាពលំ. តស្សិមានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អធិមត្តានិ បាតុភវន្តិ – សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ. សោ ឥមេសំ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អធិមត្តត្តា ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ កាយស្ស ភេទា សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អសុភានុបស្សី កាយេ វិហរតិ, អាហារេ បដិកូលសញ្ញី, សព្ពលោកេ អនភិរតិសញ្ញី, សព្ពសង្ខារេសុ អនិច្ចានុបស្សី. មរណសញ្ញា ខោ បនស្ស អជ្ឈត្តំ សូបដ្ឋិតា ហោតិ. សោ ឥមានិ បញ្ច សេខពលានិ ឧបនិស្សាយ វិហរតិ – សទ្ធាពលំ, ហិរិពលំ, ឱត្តប្បពលំ, វីរិយពលំ, បញ្ញាពលំ. តស្សិមានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ មុទូនិ បាតុភវន្តិ – សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ. សោ ឥមេសំ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ មុទុត្តា កាយស្ស ភេទា សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ កាយស្ស ភេទា សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ…បេ… ទុតិយំ ឈានំ…បេ… តតិយំ ឈានំ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ ឥមានិ បញ្ច សេខពលានិ ឧបនិស្សាយ វិហរតិ – សទ្ធាពលំ…បេ… បញ្ញាពលំ. តស្សិមានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អធិមត្តានិ បាតុភវន្តិ – សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ. សោ ឥមេសំ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អធិមត្តត្តា ទិដ្ឋេវ ធម្មេ អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ កាយស្ស ភេទា អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ…បេ… ទុតិយំ ឈានំ…បេ… តតិយំ ឈានំ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ ឥមានិ បញ្ច សេខពលានិ ឧបនិស្សាយ វិហរតិ – សទ្ធាពលំ, ហិរិពលំ, ឱត្តប្បពលំ, វីរិយពលំ, បញ្ញាពលំ. តស្សិមានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ. សោ ឥមេសំ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ មុទុត្តា កាយស្ស ភេទា អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ កាយស្ស ភេទា អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារោ បុគ្គលា សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិ’’ន្តិ. នវមំ.