៣. បឋមសំវាសសុត្តំ

៥៣. ឯកំ សមយំ ភគវា អន្តរា ច មធុរំ អន្តរា ច វេរញ្ជំ អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នោ ហោតិ. សម្ពហុលាបិ ខោ គហបតី ច គហបតានិយោ ច អន្តរា ច មធុរំ អន្តរា ច វេរញ្ជំ អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នា ហោន្តិ. អថ ខោ ភគវា មគ្គា ឱក្កម្ម អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ ( ) [(បញ្ញត្តេ អាសនេ) (បី. ក.)] និសីទិ. អទ្ទសំសុ ខោ គហបតី ច គហបតានិយោ ច ភគវន្តំ អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ និសិន្នំ. ទិស្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. ឯកមន្តំ និសិន្នេ ខោ តេ គហបតី ច គហបតានិយោ ច ភគវា ឯតទវោច –

‘‘ចត្តារោមេ, គហបតយោ, សំវាសា. កតមេ ចត្តារោ? ឆវោ ឆវាយ សទ្ធិំ សំវសតិ, ឆវោ ទេវិយា សទ្ធិំ សំវសតិ, ទេវោ ឆវាយ សទ្ធិំ សំវសតិ, ទេវោ ទេវិយា សទ្ធិំ សំវសតិ.

‘‘កថញ្ច, គហបតយោ, ឆវោ ឆវាយ សទ្ធិំ សំវសតិ? ឥធ, គហបតយោ, សាមិកោ ហោតិ បាណាតិបាតី អទិន្នាទាយី កាមេសុមិច្ឆាចារី មុសាវាទី សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋាយី ទុស្សីលោ បាបធម្មោ មច្ឆេរមលបរិយុដ្ឋិតេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ អក្កោសកបរិភាសកោ សមណព្រាហ្មណានំ; ភរិយាបិស្ស ហោតិ បាណាតិបាតិនី អទិន្នាទាយិនី កាមេសុមិច្ឆាចារិនី មុសាវាទិនី សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋាយិនី ទុស្សីលា បាបធម្មា មច្ឆេរមលបរិយុដ្ឋិតេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ អក្កោសិកបរិភាសិកា សមណព្រាហ្មណានំ. ឯវំ ខោ, គហបតយោ, ឆវោ ឆវាយ សទ្ធិំ សំវសតិ.

‘‘កថញ្ច, គហបតយោ, ឆវោ ទេវិយា សទ្ធិំ សំវសតិ? ឥធ, គហបតយោ, សាមិកោ ហោតិ បាណាតិបាតី អទិន្នាទាយី កាមេសុមិច្ឆាចារី មុសាវាទី សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋាយី ទុស្សីលោ បាបធម្មោ មច្ឆេរមលបរិយុដ្ឋិតេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ អក្កោសកបរិភាសកោ សមណព្រាហ្មណានំ; ភរិយា ខ្វស្ស ហោតិ បាណាតិបាតា បដិវិរតា អទិន្នាទានា បដិវិរតា កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតា មុសាវាទា បដិវិរតា សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា បដិវិរតា សីលវតី កល្យាណធម្មា វិគតមលមច្ឆេរេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ អនក្កោសិកបរិភាសិកា សមណព្រាហ្មណានំ. ឯវំ ខោ, គហបតយោ, ឆវោ ទេវិយា សទ្ធិំ សំវសតិ.

‘‘កថញ្ច, គហបតយោ, ទេវោ ឆវាយ សទ្ធិំ សំវសតិ? ឥធ, គហបតយោ, សាមិកោ ហោតិ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ អទិន្នាទានា បដិវិរតោ កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ មុសាវាទា បដិវិរតោ សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា បដិវិរតោ សីលវា កល្យាណធម្មោ វិគតមលមច្ឆេរេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ អនក្កោសកបរិភាសកោ សមណព្រាហ្មណានំ; ភរិយា ខ្វស្ស ហោតិ បាណាតិបាតិនី…បេ… សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋាយិនី ទុស្សីលា បាបធម្មា មច្ឆេរមលបរិយុដ្ឋិតេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ អក្កោសិកបរិភាសិកា សមណព្រាហ្មណានំ. ឯវំ ខោ, គហបតយោ, ទេវោ ឆវាយ សទ្ធិំ សំវសតិ.

‘‘កថញ្ច, គហបតយោ, ទេវោ ទេវិយា សទ្ធិំ សំវសតិ? ឥធ, គហបតយោ, សាមិកោ ហោតិ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ…បេ… សីលវា កល្យាណធម្មោ វិគតមលមច្ឆេរេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ អនក្កោសកបរិភាសកោ សមណព្រាហ្មណានំ; ភរិយាបិស្ស ហោតិ បាណាតិបាតា បដិវិរតា…បេ… សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា បដិវិរតា សីលវតី កល្យាណធម្មា វិគតមលមច្ឆេរេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ អនក្កោសិកបរិភាសិកា សមណព្រាហ្មណានំ. ឯវំ ខោ, គហបតយោ, ទេវោ ទេវិយា សទ្ធិំ សំវសតិ. ឥមេ ខោ, គហបតយោ, ចត្តារោ សំវាសា’’តិ.

‘‘ឧភោ ច ហោន្តិ ទុស្សីលា, កទរិយា បរិភាសកា;

តេ ហោន្តិ ជានិបតយោ, ឆវា សំវាសមាគតា.

‘‘សាមិកោ ហោតិ ទុស្សីលោ, កទរិយោ បរិភាសកោ;

ភរិយា សីលវតី ហោតិ, វទញ្ញូ វីតមច្ឆរា;

សាបិ ទេវី សំវសតិ, ឆវេន បតិនា សហ.

‘‘សាមិកោ សីលវា ហោតិ, វទញ្ញូ វីតមច្ឆរោ;

ភរិយា ហោតិ ទុស្សីលា, កទរិយា បរិភាសិកា;

សាបិ ឆវា សំវសតិ, ទេវេន បតិនា សហ.

‘‘ឧភោ សទ្ធា វទញ្ញូ ច, សញ្ញតា ធម្មជីវិនោ;

តេ ហោន្តិ ជានិបតយោ, អញ្ញមញ្ញំ បិយំវទា.

‘‘អត្ថាសំ បចុរា ហោន្តិ, ផាសុកំ [ផាសត្តំ (សី.), វាសត្ថំ (បី.)] ឧបជាយតិ;

អមិត្តា ទុម្មនា ហោន្តិ, ឧភិន្នំ សមសីលិនំ.

‘‘ឥធ ធម្មំ ចរិត្វាន, សមសីលព្ពតា ឧភោ;

នន្ទិនោ ទេវលោកស្មិំ, មោទន្តិ កាមកាមិនោ’’តិ. តតិយំ;