៥. អនុសោតសុត្តំ

៥. ‘‘ចត្តារោមេ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលា សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិំ. កតមេ ចត្តារោ? អនុសោតគាមី បុគ្គលោ, បដិសោតគាមី បុគ្គលោ, ឋិតត្តោ បុគ្គលោ, តិណ្ណោ បារង្គតោ [បារគតោ (សី. ស្យា. កំ.)] ថលេ តិដ្ឋតិ ព្រាហ្មណោ. កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អនុសោតគាមី បុគ្គលោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ កាមេ ច បដិសេវតិ, បាបញ្ច កម្មំ ករោតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អនុសោតគាមី បុគ្គលោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, បដិសោតគាមី បុគ្គលោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ កាមេ ច នប្បដិសេវតិ, បាបញ្ច កម្មំ ន ករោតិ, សហាបិ ទុក្ខេន សហាបិ ទោមនស្សេន អស្សុមុខោបិ រុទមានោ បរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ ចរតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, បដិសោតគាមី បុគ្គលោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, ឋិតត្តោ បុគ្គលោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ បញ្ចន្នំ ឱរម្ភាគិយានំ សំយោជនានំ បរិក្ខយា ឱបបាតិកោ ហោតិ, តត្ថ បរិនិព្ពាយី, អនាវត្តិធម្មោ តស្មា លោកា. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ឋិតត្តោ បុគ្គលោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ តិណ្ណោ បារង្គតោ ថលេ តិដ្ឋតិ ព្រាហ្មណោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ តិណ្ណោ បារង្គតោ ថលេ តិដ្ឋតិ ព្រាហ្មណោ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារោ បុគ្គលា សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិ’’ន្តិ.

‘‘យេ កេចិ កាមេសុ អសញ្ញតា ជនា,

អវីតរាគា ឥធ កាមភោគិនោ;

បុនប្បុនំ ជាតិជរូបគាមិ តេ [ជាតិជរូបគាហិនោ (សី.), ជាតិជរូបគា ហិ តេ (ស្យា. កំ.)],

តណ្ហាធិបន្នា អនុសោតគាមិនោ.

‘‘តស្មា ហិ ធីរោ ឥធុបដ្ឋិតស្សតី,

កាមេ ច បាបេ ច អសេវមានោ;

សហាបិ ទុក្ខេន ជហេយ្យ កាមេ,

បដិសោតគាមីតិ តមាហុ បុគ្គលំ.

‘‘យោ វេ កិលេសានិ បហាយ បញ្ច,

បរិបុណ្ណសេខោ អបរិហានធម្មោ;

ចេតោវសិប្បត្តោ សមាហិតិន្ទ្រិយោ,

ស វេ ឋិតត្តោតិ នរោ បវុច្ចតិ.

‘‘បរោបរា យស្ស សមេច្ច ធម្មា,

វិធូបិតា អត្ថគតា ន សន្តិ;

ស វេ មុនិ [ស វេទគូ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] វុសិតព្រហ្មចរិយោ,

លោកន្តគូ បារគតោតិ វុច្ចតី’’តិ. បញ្ចមំ;