២. អធិវុត្តិបទសុត្តំ

២២. អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ អាយស្មន្តំ អានន្ទំ ភគវា ឯតទវោច –

‘‘យេ តេ, អានន្ទ, ធម្មា តេសំ តេសំ អធិវុត្តិបទានំ [អធិមុត្តិបទានំ (ក.)] អភិញ្ញា សច្ឆិកិរិយាយ សំវត្តន្តិ, វិសារទោ អហំ, អានន្ទ, តត្ថ បដិជានាមិ. ‘តេសំ តេសំ តថា តថា ធម្មំ ទេសេតុំ យថា យថា បដិបន្នោ សន្តំ វា អត្ថីតិ ញស្សតិ, អសន្តំ វា នត្ថីតិ ញស្សតិ, ហីនំ វា ហីនន្តិ ញស្សតិ, បណីតំ វា បណីតន្តិ ញស្សតិ, សឧត្តរំ វា សឧត្តរន្តិ ញស្សតិ, អនុត្តរំ វា អនុត្តរន្តិ ញស្សតិ; យថា យថា វា បន តំ ញាតេយ្យំ វា ទដ្ឋេយ្យំ វា សច្ឆិករេយ្យំ វា, តថា តថា ញស្សតិ វា ទក្ខតិ វា សច្ឆិករិស្សតិ វា’តិ ឋានមេតំ វិជ្ជតិ. ឯតទានុត្តរិយំ, អានន្ទ, ញាណានំ យទិទំ តត្ថ តត្ថ យថាភូតញាណំ. ឯតស្មា ចាហំ, អានន្ទ, ញាណា អញ្ញំ ញាណំ ឧត្តរិតរំ វា បណីតតរំ វា នត្ថីតិ វទាមិ.

‘‘ទសយិមានិ, អានន្ទ, តថាគតស្ស តថាគតពលានិ, យេហិ ពលេហិ សមន្នាគតោ តថាគតោ អាសភំ ឋានំ បដិជានាតិ, បរិសាសុ សីហនាទំ នទតិ, ព្រហ្មចក្កំ បវត្តេតិ. កតមានិ ទស? ឥធានន្ទ, តថាគតោ ឋានញ្ច ឋានតោ អដ្ឋានញ្ច អដ្ឋានតោ យថាភូតំ បជានាតិ. យម្បានន្ទ, តថាគតោ ឋានញ្ច ឋានតោ អដ្ឋានញ្ច អដ្ឋានតោ យថាភូតំ បជានាតិ, ឥទម្បានន្ទ, តថាគតស្ស តថាគតពលំ ហោតិ, យំ ពលំ អាគម្ម តថាគតោ អាសភំ ឋានំ បដិជានាតិ, បរិសាសុ សីហនាទំ នទតិ, ព្រហ្មចក្កំ បវត្តេតិ.

‘‘បុន ចបរំ, អានន្ទ, តថាគតោ អតីតានាគតបច្ចុប្បន្នានំ កម្មសមាទានានំ ឋានសោ ហេតុសោ វិបាកំ យថាភូតំ បជានាតិ. យម្បានន្ទ…បេ… ឥទម្បានន្ទ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, អានន្ទ, តថាគតោ សព្ពត្ថគាមិនិំ បដិបទំ យថាភូតំ បជានាតិ. យម្បានន្ទ…បេ… ឥទម្បានន្ទ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, អានន្ទ, តថាគតោ អនេកធាតុំ នានាធាតុំ លោកំ យថាភូតំ បជានាតិ. យម្បានន្ទ …បេ… ឥទម្បានន្ទ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, អានន្ទ, តថាគតោ សត្តានំ នានាធិមុត្តិកតំ យថាភូតំ បជានាតិ. យម្បានន្ទ…បេ… ឥទម្បានន្ទ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, អានន្ទ, តថាគតោ បរសត្តានំ បរបុគ្គលានំ ឥន្ទ្រិយបរោបរិយត្តំ យថាភូតំ បជានាតិ. យម្បានន្ទ…បេ… ឥទម្បានន្ទ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, អានន្ទ, តថាគតោ ឈានវិមោក្ខសមាធិសមាបត្តីនំ សំកិលេសំ វោទានំ វុដ្ឋានំ យថាភូតំ បជានាតិ. យម្បានន្ទ…បេ… ឥទម្បានន្ទ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, អានន្ទ, តថាគតោ អនេកវិហិតំ បុព្ពេនិវាសំ អនុស្សរតិ, សេយ្យថិទំ – ឯកម្បិ ជាតិំ ទ្វេបិ ជាតិយោ…បេ… ឥតិ សាការំ សឧទ្ទេសំ អនេកវិហិតំ បុព្ពេនិវាសំ អនុស្សរតិ. យម្បានន្ទ…បេ… ឥទម្បានន្ទ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, អានន្ទ, តថាគតោ ទិព្ពេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន…បេ… យថាកម្មូបគេ សត្តេ បជានាតិ. យម្បានន្ទ…បេ… ឥទម្បានន្ទ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, អានន្ទ, តថាគតោ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. យម្បានន្ទ, តថាគតោ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ…បេ… សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. ឥទម្បានន្ទ, តថាគតស្ស តថាគតពលំ ហោតិ, យំ ពលំ អាគម្ម តថាគតោ អាសភំ ឋានំ បដិជានាតិ, បរិសាសុ សីហនាទំ នទតិ, ព្រហ្មចក្កំ បវត្តេតិ.

‘‘ឥមានិ ខោ, អានន្ទ, ទស តថាគតស្ស តថាគតពលានិ, យេហិ ពលេហិ សមន្នាគតោ តថាគតោ អាសភំ ឋានំ បដិជានាតិ, បរិសាសុ សីហនាទំ នទតិ, ព្រហ្មចក្កំ បវត្តេតី’’តិ. ទុតិយំ.