੧. ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕਅਨੁਯੋਗੋ

੩੬੦. ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇ ਚੋਦਕੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਯਂ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਚੋਦੇਸਿ, ਕਿਮ੍ਹਿ ਨਂ ਚੋਦੇਸਿ, ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਚੋਦੇਸਿ, ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਚੋਦੇਸਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਚੋਦੇਸੀ’’ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਚੋਦੇਮਿ, ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਚੋਦੇਮਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਚੋਦੇਮੀ’’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਜਾਨਾਸਿ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਂ, ਜਾਨਾਸਿ ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਂ, ਜਾਨਾਸਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਂ, ਜਾਨਾਮਿ ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਂ, ਜਾਨਾਮਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਕਤਮਾ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿ? ਕਤਮਾ ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿ? ਕਤਮਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ, ਤੇਰਸ ਚ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ – ਅਯਂ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਂ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ, ਅਯਂ ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ – ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਯਂ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਚੋਦੇਸਿ, ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਸਿ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਸਿ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ ਚੋਦੇਸੀ’’ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਮਿ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਮਿ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ ਚੋਦੇਮੀ’’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਯਂ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਚੋਦੇਸਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਕਦਾ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਕਤ੍ਥ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ… ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ… ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਂ… ਦੁਕ੍ਕਟਂ… ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਕਤ੍ਥ ਚ ਤ੍ਵਂ ਅਹੋਸਿ, ਕਤ੍ਥ ਚਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਕਿਞ੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਕਰੋਸਿ, ਕਿਂ ਚਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਚੋਦੇਮਿ, ਅਪਿ ਚ ਸੁਤੇਨ ਚੋਦੇਮੀ’’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਯਂ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਤੇਨ ਚੋਦੇਸਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਸੁਤਂ, ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸੁਤਂ, ਕਦਾ ਤੇ ਸੁਤਂ, ਕਤ੍ਥ ਤੇ ਸੁਤਂ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸੁਤਂ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ… ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ… ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ… ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਂ… ਦੁਕ੍ਕਟਂ… ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸੁਤਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸੁਤਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸੁਤਂ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਸੁਤਂ, ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਸੁਤਂ, ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਸੁਤਂ, ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਸੁਤਂ, ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਸੁਤਂ, ਰਾਜੂਨਂ ਸੁਤਂ, ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਤਂ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸੁਤਂ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਾਨਂ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਤੇਨ ਚੋਦੇਮਿ, ਅਪਿ ਚ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਚੋਦੇਮੀ’’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਯਂ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਚੋਦੇਸਿ, ਕਿਂ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਕਿਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਕਦਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਕਤ੍ਥ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ… ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ… ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਂ… ਦੁਕ੍ਕਟਂ… ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਰਾਜੂਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸਿ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਾਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਸੀ’’ਤਿ?

੩੬੧. ਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਸਮੇਤਿ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਤੇ ਦਿਟ੍ਠਂ;

ਦਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨ ਉਪੇਤਿ ਅਸੁਦ੍ਧਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤੋ;

ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਤੇਨੁਪੋਸਥੋ.

ਸੁਤਂ ਸੁਤੇਨ ਸਮੇਤਿ ਸੁਤੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਤੇ ਸੁਤਂ;

ਸੁਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨ ਉਪੇਤਿ ਅਸੁਦ੍ਧਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤੋ;

ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਤੇਨੁਪੋਸਥੋ.

ਮੁਤਂ ਮੁਤੇਨ ਸਮੇਤਿ ਮੁਤੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਤੇ ਮੁਤਂ;

ਮੁਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨ ਉਪੇਤਿ ਅਸੁਦ੍ਧਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤੋ;

ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਤੇਨੁਪੋਸਥੋ.

੩੬੨. ਚੋਦਨਾਯ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ? ਚੋਦਨਾਯ ਓਕਾਸਕਮ੍ਮਂ ਆਦਿ, ਕਿਰਿਯਾ ਮਜ੍ਝੇ, ਸਮਥੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਚੋਦਨਾਯ ਕਤਿ ਮੂਲਾਨਿ, ਕਤਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ, ਕਤਿ ਭੂਮਿਯੋ, ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਚੋਦੇਤਿ? ਚੋਦਨਾਯ ਦ੍ਵੇ ਮੂਲਾਨਿ, ਤੀਣਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ, ਪਞ੍ਚ ਭੂਮਿਯੋ, ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਚੋਦੇਤਿ. ਚੋਦਨਾਯ ਕਤਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਮੂਲਾਨਿ? ਸਮੂਲਿਕਾ ਵਾ ਅਮੂਲਿਕਾ ਵਾ – ਚੋਦਨਾਯ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਮੂਲਾਨਿ. ਚੋਦਨਾਯ ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ? ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਸੁਤੇਨ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ – ਚੋਦਨਾਯ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਚੋਦਨਾ ਕਤਮਾ ਪਞ੍ਚ ਭੂਮਿਯੋ? ਕਾਲੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਨੋ ਅਕਾਲੇਨ, ਭੂਤੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਨੋ ਅਭੂਤੇਨ, ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਨੋ ਫਰੁਸੇਨ, ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਨੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ, ਮੇਤ੍ਤਾਚਿਤ੍ਤੋ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਨੋ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋਤਿ – ਚੋਦਨਾਯ ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਭੂਮਿਯੋ.

ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਚੋਦੇਤਿ? ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਚੋਦੇਤਿ.