੧. ਪਠਮਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
ਇਮੇ ਖੋ ਪਨਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਾ
ਧਮ੍ਮਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.
੫੫੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨਕਾਲੇ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਹਨ੍ਦਾਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਸਾ ਉਪਕਟ੍ਠੇ ਕਾਲੇ ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤੁਂ, ਛਿਨ੍ਨਭਤ੍ਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸਂ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨਕਾਲੇ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਹਨ੍ਦਾਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਸਾ ਉਪਕਟ੍ਠੇ ਕਾਲੇ ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤੁਂ, ਛਿਨ੍ਨਭਤ੍ਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦਿਵਸੇ ਰਥਿਕਾਯ ਪਵੇਧੇਨ੍ਤੀ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਰਥੇਨ ਪਟਿਪਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਪੇਹਾਯ੍ਯੇ’’ਤਿ. ਸਾ ਵੋਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਪਤਿ. ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਖਮਾਪੇਸਿ – ‘‘ਖਮਾਹਾਯ੍ਯੇ, ਮਯਾਸਿ ਪਾਤਿਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਹਂ, ਗਹਪਤਿ, ਤਯਾ ਪਾਤਿਤਾ. ਅਪਿਚ, ਅਹਮੇਵ ਦੁਬ੍ਬਲਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਦੁਬ੍ਬਲਾ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਘਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਦਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਆਮਿਸਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਕਿਚ੍ਛਲਾਭੋ ਮਾਤੁਗਾਮੋ’’ਤਿ!
ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਆਮਿਸਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ …ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਆਮਿਸਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਞਾਤਿਕਾ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਕੋ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਪਤਿਰੂਪਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਸਨ੍ਤਂ ਵਾ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਆਮਿਸਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੫੫੩. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾਯ ਹਤ੍ਥਤੋ ਖਾਦਨੀਯਂ ਵਾ ਭੋਜਨੀਯਂ ਵਾ ਸਹਤ੍ਥਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦੇਯ੍ਯ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਟਿਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ – ‘ਗਾਰਯ੍ਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂ ਅਸਪ੍ਪਾਯਂ ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਂ, ਤਂ ਪਟਿਦੇਸੇਮੀ’’’ਤਿ.
੫੫੪. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾ ਨਾਮ ਮਾਤਿਤੋ ਵਾ. ਪਿਤਿਤੋ ਵਾ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾ.
ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨਾਮ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ.
ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਨਾਮ ਰਥਿਕਾ ਬ੍ਯੂਹਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਘਰਂ.
ਖਾਦਨੀਯਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚ ਭੋਜਨਾਨਿ – ਯਾਮਕਾਲਿਕਂ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਂ ਯਾਵਜੀਵਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਨਾਮ.
ਭੋਜਨੀਯਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚ ਭੋਜਨਾਨਿ – ਓਦਨੋ, ਕੁਮ੍ਮਾਸੋ, ਸਤ੍ਤੁ, ਮਚ੍ਛੋ, ਮਂਸਂ. ‘‘ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਿ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਸ੍ਸ.
੫੫੫. ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾਯ ਹਤ੍ਥਤੋ ਖਾਦਨੀਯਂ ਵਾ ਭੋਜਨੀਯਂ ਵਾ ਸਹਤ੍ਥਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਤਿ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਵੇਮਤਿਕੋ ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾਯ ਹਤ੍ਥਤੋ ਖਾਦਨੀਯਂ ਵਾ ਭੋਜਨੀਯਂ ਵਾ ਸਹਤ੍ਥਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਤਿ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਞਾਤਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾਯ ਹਤ੍ਥਤੋ ਖਾਦਨੀਯਂ ਵਾ ਭੋਜਨੀਯਂ ਵਾ ਸਹਤ੍ਥਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਤਿ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਸ੍ਸ.
ਯਾਮਕਾਲਿਕਂ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਂ ਯਾਵਜੀਵਿਕਂ ਆਹਾਰਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਹਤ੍ਥਤੋ ਖਾਦਨੀਯਂ ਵਾ ਭੋਜਨੀਯਂ ਵਾ – ‘‘ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਿ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਾਤਿਕਾਯ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਾਤਿਕਾਯ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਾਤਿਕਾਯ ਞਾਤਿਕਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੫੫੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਞਾਤਿਕਾਯ, ਦਾਪੇਤਿ ਨ ਦੇਤਿ, ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਰਾਮੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਸੇਯ੍ਯਾਯ, ਪਟਿਕ੍ਕਮਨੇ, ਗਾਮਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਯਾਮਕਾਲਿਕਂ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਂ ਯਾਵਜੀਵਿਕਂ ‘‘ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਾ’’ਤਿ ਦੇਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ, ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਪਠਮਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.