੨. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੧੫੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯੋ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਅਜ੍ਜ ਓਵਾਦੋ ਇਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਞ੍ਞੇਵ ਦਾਨਿ ਉਦਾਨਂ ਅਯ੍ਯੋ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਣਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਮਗ੍ਗਾਤ੍ਥ, ਭਗਿਨਿਯੋ’’ਤਿ? ‘‘ਸਮਗ੍ਗਾਮ੍ਹਾਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਭਗਿਨਿਯੋ, ਅਟ੍ਠ ਗਰੁਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਾਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਸੋ, ਭਗਿਨਿਯੋ, ਓਵਾਦੋ’’ਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਭਾਸਿ –

[ਉਦਾ. ੩੭] ‘‘ਅਧਿਚੇਤਸੋ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤੋ, ਮੁਨਿਨੋ ਮੋਨਪਥੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਤੋ;

ਸੋਕਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਨੋ, ਉਪਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦਾ ਸਤੀਮਤੋ’’ਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਨਨੁ ਅਵੋਚੁਮ੍ਹਾ – ਨ ਦਾਨਿ ਅਜ੍ਜ ਓਵਾਦੋ ਇਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਞ੍ਞੇਵ ਦਾਨਿ ਉਦਾਨਂ ਅਯ੍ਯੋ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਣਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਇਮਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ ਨਿਸੀਦਤਿਪਿ ਸੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਧੂਮਾਯਤਿਪਿ ਪਜ੍ਜਲਤਿਪਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿਪਿ, ਤਞ੍ਚੇਵ [ਤਞ੍ਞੇਵ (ਇਤਿਪਿ)] ਉਦਾਨਂ ਭਣਤਿ ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਬਹੁਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ ਭੋ, ਨ ਵਤ ਨੋ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਓਵਾਦੋ ਏਵਂ ਇਦ੍ਧੋ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ ਯਥਾ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਯਾਵ ਸਮਨ੍ਧਕਾਰਾ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ – ਗਚ੍ਛਥ ਭਗਿਨਿਯੋਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਥਕਿਤੇ ਬਹਿਨਗਰੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨਿਯੋ ਇਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ; ਆਰਾਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕ, ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕ, ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੧੫੪. ‘‘ਸਮ੍ਮਤੋਪਿ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੫੫. ਸਮ੍ਮਤੋ ਨਾਮ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮ੍ਮਤੋ.

ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇਤਿ ਓਗ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨਾਮ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ.

ਓਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਵਾ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਓਵਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੧੫੬. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਞ੍ਞੀ ਓਵਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਓਵਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਅਨਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਞ੍ਞੀ ਓਵਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਓਵਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਅਨਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੧੫੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਦੇਨ੍ਤੋ, ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਂ ਦੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਓਸਾਰੇਹਿ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ, ਓਸਾਰੇਤਿ, ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਕਥੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਭਣਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸੁਣਨ੍ਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦੁਤਿਯਂ.