੧੭. ਪਣਾਮਿਤਕਥਾ

੬੮. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਸੁ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਸੁ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਸੁ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਸੁ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਿ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਨੇਵ ਸਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਪਣਾਮੇਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਪਣਾਮੇਮਿ ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਮਾਯਿਧ ਪਟਿਕ੍ਕਮੀ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਨੀਹਰ ਤੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਨਾਹਂ ਤਯਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਾ, ਕਾਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਪਣਾਮਿਤੋ ਹੋਤਿ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ; ਨ ਕਾਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਨ ਵਾਚਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਨ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਨ ਪਣਾਮਿਤੋ ਹੋਤਿ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਪਣਾਮਿਤਾ ਨ ਖਮਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖਮਾਪੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਨੇਵ ਖਮਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਣਾਮਿਤੇਨ ਨ ਖਮਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਨ ਖਮਾਪੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾ ਖਮਾਪਿਯਮਾਨਾ ਨ ਖਮਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖਮਿਤੁਨ੍ਤਿ. ਨੇਵ ਖਮਨ੍ਤਿ. ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿਪਿ ਵਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤਿਪਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਸੁਪਿ ਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖਮਾਪਿਯਮਾਨੇਨ ਨ ਖਮਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਨ ਖਮੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾ ਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਪਣਾਮੇਨ੍ਤਿ, ਅਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਨ ਪਣਾਮੇਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਪਣਾਮੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਨ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਨ ਪਣਾਮੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ. ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਿ ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤੋ ਪਸਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਹਿਰੀ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤੋ ਗਾਰਵੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਨ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ. ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਂ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤੋ ਪਸਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਹਿਰੀ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤੋ ਗਾਰਵੋ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਨ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਅਲਂ ਪਣਾਮੇਤੁਂ. ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਿ ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤੋ ਪਸਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਹਿਰੀ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਗਾਰਵੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਅਲਂ ਪਣਾਮੇਤੁਂ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਨਾਲਂ ਪਣਾਮੇਤੁਂ. ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਂ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤੋ ਪਸਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਹਿਰੀ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤੋ ਗਾਰਵੋ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਨਾਲਂ ਪਣਾਮੇਤੁਂ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਅਪ੍ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਸਾਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਅਨਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਿ ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤੋ ਪਸਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਹਿਰੀ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤੋ ਗਾਰਵੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਅਪ੍ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਸਾਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਅਨਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਸਾਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਅਨਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਂ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤੋ ਪਸਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਹਿਰੀ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤੋ ਗਾਰਵੋ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਸਾਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਅਨਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੬੯. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਇਚ੍ਛਿਂਸੁ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਂ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਕਿਸੋ ਅਹੋਸਿ ਲੂਖੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੁਪ੍ਪਣ੍ਡੁਕਜਾਤੋ ਧਮਨਿਸਨ੍ਥਤਗਤ੍ਤੋ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕਿਸਂ ਲੂਖਂ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਂ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੁਪ੍ਪਣ੍ਡੁਕਜਾਤਂ ਧਮਨਿਸਨ੍ਥਤਗਤ੍ਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਿਸੋ ਲੂਖੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੁਪ੍ਪਣ੍ਡੁਕਜਾਤੋ ਧਮਨਿਸਨ੍ਥਤਗਤ੍ਤੋ’’ਤਿ? ਏਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਇਚ੍ਛਿਂਸੁ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਂ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਕਿਸੋ ਲੂਖੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੁਪ੍ਪਣ੍ਡੁਕਜਾਤੋ ਧਮਨਿਸਨ੍ਥਤਗਤ੍ਤੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਧਿਕਾਰਂ ਸਰਸੀ’’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਧਿਕਾਰਂ ਸਰਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਧਿਕਾਰਂ ਸਰਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਰਾਜਗਹੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਟਚ੍ਛੁਭਿਕ੍ਖਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਇਮਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਧਿਕਾਰਂ ਸਰਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਕਤਞ੍ਞੁਨੋ ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ ਕਤਵੇਦਿਨੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਥਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਮਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਮੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ਯਾ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਤੀਹਿ ਸਰਣਗਮਨੇਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਤਂ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ [ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)]. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੭੦. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ – ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ – ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

੭੧. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਮਨਨ੍ਤਰਾ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਮਾਵੁਸੋ, ਏਵਰੂਪਂ ਅਕਾਸਿ, ਨੇਤਂ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਨੇਵਾਹਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਯਾਚਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਥ ਮਨ੍ਤਿ. ਕਿਸ੍ਸ ਮਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਯਾਚਿਤਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯਾਚਿਤੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਚਿਤੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੇਨ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਸਙ੍ਘਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਯਾਚਾਮਿ, ਉਲ੍ਲੁਮ੍ਪਤੁ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੭੨. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਯਾਚਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਯਾਚਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ….

੭੩. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਗਹੇ ਪਣੀਤਾਨਂ ਭਤ੍ਤਾਨਂ ਭਤ੍ਤਪਟਿਪਾਟਿ ਅਟ੍ਠਿਤਾ [ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਾ (ਕ.)] ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਖੋ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਖਸੀਲਾ ਸੁਖਸਮਾਚਾਰਾ, ਸੁਭੋਜਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਤੇਸੁ ਸਯਨੇਸੁ ਸਯਨ੍ਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਮਣੇਸੁ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸੁਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਭਤ੍ਤਪਟਿਪਾਟਿ ਖੀਯਿਤ੍ਥ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਏਹਿ ਦਾਨਿ, ਆਵੁਸੋ, ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਨਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਂਕਾਰਣਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਸਚੇ ਮੇ ਦਸ੍ਸਥ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨੋ ਚੇ ਮੇ ਦਸ੍ਸਥ ਵਿਬ੍ਭਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਉਦਰਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਉਦਰਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਉਦਰਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਉਦਰਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਸਿ. ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ’’…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਿਸ੍ਸਯੇ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੁਂ – ਪਿਣ੍ਡਿਯਾਲੋਪਭੋਜਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਯਾਵਜੀਵਂ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਕਰਣੀਯੋ; ਅਤਿਰੇਕਲਾਭੋ – ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਂ, ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤਂ, ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ, ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ, ਪਕ੍ਖਿਕਂ, ਉਪੋਸਥਿਕਂ, ਪਾਟਿਪਦਿਕਂ. ਪਂਸੁਕੂਲਚੀਵਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਯਾਵਜੀਵਂ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਕਰਣੀਯੋ; ਅਤਿਰੇਕਲਾਭੋ – ਖੋਮਂ, ਕਪ੍ਪਾਸਿਕਂ, ਕੋਸੇਯ੍ਯਂ, ਕਮ੍ਬਲਂ, ਸਾਣਂ, ਭਙ੍ਗਂ. ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਸੇਨਾਸਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਯਾਵਜੀਵਂ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਕਰਣੀਯੋ; ਅਤਿਰੇਕਲਾਭੋ – ਵਿਹਾਰੋ, ਅਡ੍ਢਯੋਗੋ, ਪਾਸਾਦੋ, ਹਮ੍ਮਿਯਂ, ਗੁਹਾ. ਪੂਤਿਮੁਤ੍ਤਭੇਸਜ੍ਜਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਯਾਵਜੀਵਂ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਕਰਣੀਯੋ; ਅਤਿਰੇਕਲਾਭੋ – ਸਪ੍ਪਿ, ਨਵਨੀਤਂ, ਤੇਲਂ, ਮਧੁ, ਫਾਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਣਾਮਿਤਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਉਪਜ੍ਝਾਯਵਤ੍ਤਭਾਣਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.

ਪਞ੍ਚਮਭਾਣਵਾਰੋ