੧. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਵਗ੍ਗੋ

੧. ਵਾਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੬. ਨ ਏਤੇ ਵਾਤਾਤਿ ਯੇ ਇਮੇ ਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਦਿਭਞ੍ਜਨਕਰਾ, ਏਤੇ ਸਤ੍ਤਕਾਯਤ੍ਤਾ ਵਾਤਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਾਤੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨ ਸਤ੍ਤਸੁ ਕਾਯੇਸੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਕਾਯਮਾਹ. ਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਦਿਭਞ੍ਜਨਕੋ ਏਸੋ ਵਾਤਲੇਸੋ ਨਾਮ, ਵਾਤਸਦਿਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸਿਕਤ੍ਥਮ੍ਭੋ ਵਿਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਂ ਵਿਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂਵਾਪਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਵਾਯੁ ਕਾਯਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਤਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਠਿਤੋ ‘‘ਮਾ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ ਪਰੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਨ ਵਾਤਾ ਵਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਬਾਧਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਨਦਿਯੋ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿਆਦੀਸੁ. ਉਦਕਂ ਪਨਾਤਿ ਦੁਤਿਯਂ ਕਾਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਗਬ੍ਭੋ ਪਨ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ ਕੂਟਟ੍ਠਾਦਿਭਾਵੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਨੇਵ ਤੇ ਉਦੇਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਵਾਤਾ, ਏਵਂ ਤਿਟ੍ਠਨਤੋ ਲੋਕਸ੍ਸ ਪਨ ਤਥਾ ਮਤਿਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਵਾਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨-੪. ਏਤਂਮਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੭-੨੦੯. ਦਿਟ੍ਠਂ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਤੋ. ਸੁਤਂ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ ਸੋਤੇਨ ਸੋਤਬ੍ਬਤੋ. ਮੁਤਂ ਗਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਿ ਤਿਵਿਧਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਗਾਹੀਹਿ ਘਾਨਾਦੀਹਿ ਪਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਸਤ੍ਤਾਯਤਨਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਨਾਮ ਕੇਵਲਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਗਵੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਯੇਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਿਟ੍ਠਂ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਸਞ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਮਨਸਾ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ. ‘‘ਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦਦ੍ਵਯੇ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਤ੍ਤਪਰਿਯੇਸਿਤਪਦਾਨਿ, ਤਤੋ ਮਨਸਾ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਞ੍ਚ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਪਰਿਯੇਸਨਾਯ ਪਰਿਗ੍ਗਾਹਭਾਵਤੋ. ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ ਨਾਮ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਮੇਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨੁਵਿਚਰਿਤਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਪਠਮਵਿਕਪ੍ਪੇ ਸਙ੍ਕਰੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾਦਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਮਨਸਾ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਨਾਮ ਨ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ.

ਏਤਂਮਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਨਤ੍ਥਿਦਿਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੦. ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸੀਸੇਨ ਦਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਫਲਾਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਪਨ ਅਨ੍ਨਾਦਿਵਤ੍ਥੁਂ ਕਥਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਯਿਟ੍ਠਂ ਹੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਮਹਾਯਾਗੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ ਮਹਾਦਾਨਂ. ਪਹੇਣਕਸਕ੍ਕਾਰੋਤਿ ਪਾਹੁਨਕਾਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਸਕ੍ਕਾਰੋ. ਫਲਨ੍ਤਿ ਆਨਿਸਂਸਫਲਂ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਞ੍ਚ. ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਸਦਿਸਫਲਂ. ਪਰਲੋਕੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਰਲੋਕੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬੋ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਧਲੋਕੇ ਠਿਤਸ੍ਸਪਿ ਪਰਲੋਕੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਇਧਲੋਕੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬੋ ਪਰਲੋਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਭਵੇ ਯੋਨਿਆਦੀਸੁ ਚ ਠਿਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਿਰੁਦਯਵਿਨਾਸਵਸੇਨ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਫਲਾਭਾਵਵਸੇਨਾਤਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤੀਨਂ ਫਲਸ੍ਸ ਅਭਾਵਵਸੇਨ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਨ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ, ਨਾਪਿ ਤੇਸੁ ਇਦਾਨਿ ਕਰਿਯਮਾਨਸਕ੍ਕਾਰਾਸਕ੍ਕਾਰਾਨਂ ਅਭਾਵਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਲੋਕਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤ੍ਤਾ. ਪੁਬ੍ਬੁਲ਼ਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਨਾਮ ਕੇਵਲੋ, ਨ ਭਵਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਆਗਮਨਪੁਬ੍ਬਕੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸਮਣੇਨ ਨਾਮ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਞਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਆਹੋਪੁਰਿਸਿਕਾ ਨਾਮ ਸਿਯਾ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਪਰੋ ਪਰਸ੍ਸ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਪਾਦਨਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਏਵ ਨ ਸਿਯਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ…ਪੇ… ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਭੂਤੇਸੁ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਭਾਜਨਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਮਯਂ, ਏਵਮਯਂ ਚਤੂਹਿ ਮਹਾਭੂਤੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਮਯੋ’’ਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾ ਪਥਵੀਧਾਤੂਤਿ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਗਤਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁ. ਬਾਹਿਰਂ ਪਥਵੀਧਾਤੁਨ੍ਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਮਹਾਪਥਵਿਂ. ਅਨੁਯਾਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਭਾਵੇਨ ਯਾਤਿ ਉਪੇਤਿ. ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਬਾਹਿਰਪਥਵੀਕਾਯਤੋ ਤਦੇਕਦੇਸਭੂਤਾ ਪਥਵੀ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਸਣ੍ਠਿਤਾ ਇਦਾਨਿ ਘਟਾਦਿਪਥਵੀ ਵਿਯ ਤਮੇਵ ਬਾਹਿਰਪਥਵੀਕਾਯਂ ਉਪੇਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਸਤਂ ਏਕੀਭਾਵਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਪਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਜ੍ਜੁਨ੍ਨੇਨ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਤੋ ਗਹਿਤਆਪੋ ਵਿਯ ਵਸ੍ਸੋਦਕਭਾਵੇਨ ਪੁਨਪਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ, ਸੂਰਿਯਰਂਸਿਤੋ ਗਹਿਤਇਨ੍ਦਗ੍ਗਿਸਙ੍ਖਾਤਤੇਜੋ ਵਿਯ ਪੁਨਪਿ ਸੂਰਿਯਰਂਸਿਂ, ਮਹਾਵਾਯੁਖਨ੍ਧਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤਮਹਾਵਾਯੋ ਵਿਯ ਤਮੇਵ ਵਾਯੁਖਨ੍ਧਂ ਉਪੇਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਸਯਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਪਚ੍ਛਿਸਦਿਸਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਦਸ੍ਸਨਂ. ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਵਿਸਯਭਾਵਾ ਵਿਸਯਾਪੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਵਿਸਯਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਹਿ ਵਿਸਯਾ ਗਹਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਗੁਣਾਗੁਣਪਦਾਨੀਤਿ ਗੁਣਦੋਸਕੋਟ੍ਠਾਸਾ. ਸਰੀਰਮੇਵ ਪਦਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਸਰੀਰੇਨ ਤਂਤਂਕਿਰਿਯਾਯ ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਦਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਦਤ੍ਤੂ, ਮੂਲ਼੍ਹਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਤੇਹਿ ਦਤ੍ਤੂਹਿ ਬਾਲਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ.

ਨਤ੍ਥਿਦਿਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਕਰੋਤੋਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੧. ਸਹਤ੍ਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਹਤ੍ਥੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਥਾਵਰਾਦਯੋਪਿ ਇਧ ਸਹਤ੍ਥਕਰਣੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਹਤ੍ਥਾਦੀਨੀਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਦਕਣ੍ਣਨਾਸਾਦੀਨਿ. ਪਚਨਂ ਦਹਨਂ ਵਿਬਾਧਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਣ੍ਡੇਨ ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਂ ‘‘ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਧ ਪਨ ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨਿਯਂ ਵਿਯ ਤਜ੍ਜਨਂ ਪਰਿਭਾਸਨਂ ਦਣ੍ਡੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਣ੍ਡੇਨ ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤਸ੍ਸ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋਕਂ ਸਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਸੋਕਕਾਰਣਂ ਸਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਸੋਕਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨਕਰੇਹਿ. ਸਯਮ੍ਪਿ ਫਨ੍ਦਤੋਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਵਿਬਾਧਨਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਸਯਮ੍ਪਿ ਫਨ੍ਦਤੋ. ਅਤਿਪਾਤਯਤੋਤਿ ਪਦਂ ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤੁਅਤ੍ਥੇ ਹੇਤੁਕਤ੍ਤੁਅਤ੍ਥੇ ਚ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਹਨਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਹਨਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪੀ’’ਤਿ. ਕਾਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਕਾਰਾਪਨਵਸੇਨ.

ਘਰਸ੍ਸ ਭਿਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਸਨ੍ਧਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਵ ਘਰਸਨ੍ਧਿ. ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰਵਸੇਸੋ ਲੋਪੋ ਨਿਲ੍ਲੋਪੋ. ਏਕਾਗਾਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਲੋਪੋ ਏਕਾਗਾਰਿਕੋ. ਪਰਿਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਨ੍ਥੇ ਹਨਨਂ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਪਾਪਂ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਸਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਸਤ੍ਤਾ ਪਾਪੇ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤ੍ਤਾ ਪਨ ਕਰੋਮਾਤਿ ਏਵਂਸਞ੍ਞਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਂਸਾਦਿਕਿਰਿਯਾ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਫੁਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਤ੍ਤਾ, ਸਰੀਰਂ ਪਨ ਅਚੇਤਨਂ ਕਟ੍ਠਕਲਿਙ੍ਗਰੂਪਮਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਕੋਪਿਤੇਪਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਪਨ੍ਤਿ. ਖੁਰਨੇਮਿਨਾਤਿ ਨਿਸਿਤਖੁਰਮਯਨੇਮਿਨਾ, ਖੁਰਸਦਿਸਨੇਮਿਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਗਙ੍ਗਾਯ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਦਿਸਾ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਦੇਸੋ, ਉਤ੍ਤਰਦਿਸਾ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਞ੍ਚੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਤੀਰੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਹਾਯਾਗਨ੍ਤਿ ਮਹਾਵਿਜਿਤਯਞ੍ਞਸਦਿਸਂ ਮਹਾਯਾਗਂ. ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮੇਨ ਚ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਦਮਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਸੀਲਸ੍ਸ ਚ ਵਾਚਕੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮਨਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਭੂਤੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮੇਨਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੀਲਸਂਯਮੇਨਾਤਿ ਸੀਲਸਂਵਰੇਨ. ਸਚ੍ਚਵਚਨੇਨਾਤਿ ਸਚ੍ਚਵਾਚਾਯ. ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਸੁਂ ਵਚਨਂ ਲੋਕੇ ਗਰੁਤਰਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਮਤਭਾਵਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਗਰੁ, ਏਵਂ ਪੁਞ੍ਞਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਚ੍ਚਵਾਚਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਤੀਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਇਤਿਵੁ. ੨੫). ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਯੋ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਫਲਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਥਾਤਿ ‘‘ਕਰੋਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਕਿਰਿਯਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ.

ਕਰੋਤੋਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਹੇਤੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੨. ਉਭਯੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਧਵਚਨੇਨ. ਸਂਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲਿਸਨਸ੍ਸ ਮਲੀਨਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵੋਦਾਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਬਲਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਵਹਂ ਬਲਂ ਨਾਮ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਮ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ, ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਮ੍ਪਿ ਚਾਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੇਵ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਾਨੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰਿਯਾਯ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਟ੍ਠੇਨ ਬਲਂ, ਸੂਰਵੀਰਭਾਵਾਵਹਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਂ, ਤਮੇਵ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹਭਾਵਤੋ ਪੋਰਿਸਂ ਧੁਰਂ ਵਹਨ੍ਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਤੋ ਪੁਰਿਸਥਾਮੋ, ਪਰਂ ਪਰਂ ਠਾਨਂ ਅਕ੍ਕਮਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਰਿਸਪਰਕ੍ਕਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਤ੍ਵਯੋਗਤੋ, ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਵਾ ਸਤ੍ਤਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾ, ਪਾਣਨਤੋ ਅਸ੍ਸਾਸਨਪਸ੍ਸਾਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਣਾ, ਤੇ ਪਨ ਸੋ ਏਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਵਦਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਣ੍ਡਕੋਸਾਦੀਸੁ ਭਵਨਤੋ ਭੂਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਣ੍ਡ…ਪੇ… ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਜੀਵਨਤੋ ਪਾਣਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਵਡ੍ਢਨਤੋ ਜੀਵਾਤਿ ਸਾਲਿਯਵਾਦਿਕੇ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਂ ਸਂਕਿਲੇਸਵਿਸੁਦ੍ਧੀਸੁ ਵਸੋਤਿ ਅਵਸਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਤੇਸਂ ਬਲਂ ਵੀਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਬਲਾ ਅਵੀਰਿਯਾ. ਨਿਯਤਤਾਤਿ ਅਚ੍ਛੇਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਾਵੁਤਾਭੇਜ੍ਜਮਣਿਨੋ ਵਿਯ ਨਿਯਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਗਤਿਜਾਤਿਬਨ੍ਧਾਪਵਗ੍ਗਵਸੇਨ ਨਿਯਮੋ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਅਭਿਜਾਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਗਤੀਸੁ ਉਪਗਮਨਂ. ਸਮਵਾਯੇਨ ਸਮਾਗਮੋ ਸਙ੍ਗਤਿ. ਸਭਾਵੋਯੇਵਾਤਿ ਯਥਾ ਕਣ੍ਟਕਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਤਾ, ਕਪਿਤ੍ਥਫਲਾਨਂ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਤਾ, ਮਿਗਪਕ੍ਖੀਨਂ ਵਿਚਿਤ੍ਤਾਕਾਰਤਾ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਲੋਕਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਵਿਨਾ ਤਥਾ ਤਥਾ ਪਰਿਣਾਮੋ, ਅਯਂ ਸਭਾਵੋ ਏਵ ਅਕਿਤ੍ਤਿਮੋ ਏਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਛਲ਼ਭਿਜਾਤਿਯੋ ਪਰਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੀਯਨ੍ਤਿ. ਸੁਖਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਭੂਭਿਂ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਉਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਭੂਮਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਹੇਤੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮-੧੦. ਮਹਾਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੩-੨੧੫. ਅਕਤਾਤਿ ਸਮੇਨ ਵਾ ਵਿਸਮੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਹੇਤੁਨਾ ਨ ਕਤਾ ਏਵ. ਕੇਨਚਿ ਕਤਂ ਕਰਣਂ ਵਿਧਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਕਤਵਿਧਾਨਾ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਨੇਸਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦ੍ਧਿਯਾਪਿ ਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਇਦ੍ਧਿਮਤੋ ਦੇਵਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾਪਿ ਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ. ਅਨਿਮ੍ਮਿਤਾਤਿ ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨਿਮ੍ਮਾਪਕਾ. ਅਜਨਕਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਥਵੀਕਾਯਾਦੀਨਂ ਰੂਪਾਦਿਜਨਕਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਰੂਪਸਦ੍ਦਾਦਯੋ ਹਿ ਪਥਵੀਕਾਯਾਦੀਹਿ ਅਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿ. ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਂ ਕੇਨਚਿ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਚ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ, ਏਵਮੇਤੇਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੂਟਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. ਯਮਿਦਂ ‘‘ਬੀਜਾਦਿਤੋ ਅਙ੍ਕੁਰਾਦਿ ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਨਾਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਯਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਠਿਤਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਭਾਵੇਨ ਠਿਤਾ. ਨ ਚਲਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਿਕਾਰਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਵਿਕਾਰਾਭਾਵੇਨ ਹਿ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਾਯਾਨਂ ਏਸਿਕਟ੍ਠਾਯਿਟ੍ਠਿਤਤਾ. ਅਨਿਞ੍ਜਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਤਿਯਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਵਿਪਰਿਣਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਨੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਨ੍ਤਿ. ਸਤਿ ਹਿ ਵਿਕਾਰਂ ਆਪਾਦੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਬ੍ਯਾਬਾਧਕਤਾਪਿ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਕਤਾਤਿ ਤਦਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਨਾਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਥਵੀ ਏਵ ਕਾਯੇਕਦੇਸਤ੍ਤਾ ਪਥਵਿਕਾਯੋ. ਜੀਵਸਤ੍ਤਮਾਨਂ ਕਾਯਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਾਭਾਵਤੋ ਨ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਤਾ, ਨ ਘਾਟੇਤਬ੍ਬਤਾ ਚਾਤਿ ਨੇਵ ਕੋਚਿ ਹਨ੍ਤਾ ਘਾਤੇਤਾ ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਨ੍ਤ੍ਵੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਕੋਚਿ ਹਨ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਥਂ ਸਤ੍ਥਪ੍ਪਹਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਮੁਗ੍ਗਰਾਸਿਆਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਕੇਵਲਂ ਸਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਘਾਤਨਾਦਿ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਕਾਯਾਨਂ ਅਵਿਕੋਪਨੀਯਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਪਮੁਖਯੋਨੀਨਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਦੀਸੁ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਿਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਿਵਸੇਨ ਪਧਾਨਯੋਨੀਨਂ. ਸਟ੍ਠਿਸਤਾਨਿ ਛਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਚ ਕਮ੍ਮੁਨੋ ਸਤਾਨੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਂ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਸਤਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਕੇਵਲਂ ਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤੇਨ ਨਿਰਤ੍ਥਕਦਿਟ੍ਠਿਂ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤਕੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਸ੍ਮਾ ਤਕ੍ਕਿਕਾ ਨਿਰਙ੍ਕੁਸਤਾਯ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਸ੍ਸ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਸਾਰਤੋ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਤਥੇਵ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਤਕ੍ਕਦਿਟ੍ਠਿਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੂਸੁ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਵਿਚਾਰਣਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕੇਚੀਤਿ ਉਤ੍ਤਰਵਿਹਾਰਵਾਸਿਨੋ. ਤੇ ਹਿ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਾ, ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ‘ਪਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧੀਤਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਭਾਵਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਿ. ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਅਨੋਲ਼ਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਉਪਡ੍ਢਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ‘‘ਦ੍ਵਟ੍ਠਿਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਕਪ੍ਪੇ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਟ੍ਠਾਯਿਸਞ੍ਞਿਤੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪੇ.

ਉਰਬ੍ਭੇ ਹਨਨ੍ਤੀਤਿ ਓਰਬ੍ਭਿਕਾ. ਏਵਂ ਸੂਕਰਿਕਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਲੁਦ੍ਦਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਾਗਵਿਕਨੇਸਾਦਾਦਯੋ, ਤੇ ਪਾਪਕਮ੍ਮਪਸੁਤਤਾਯ ਕਣ੍ਹਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਤੇ ਕਿਰ ‘‘ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕਣ੍ਟਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪਣੀਤਪਣੀਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹੋ. ਞਾਯਲਦ੍ਧੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਆਜੀਵਕਸਮਯਸ੍ਸ ਵਿਲੋਮਗਾਹਿਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕਣ੍ਟਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਪਰੇ. ਏਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਯੇ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਕਣ੍ਟਕੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਣ੍ਟਕਵੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਠਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨਨਹਾਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਾਦਿਵਤਸਮਾਯੋਗੇਨ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ. ਅਚੇਲਕਸਾਵਕਾਤਿ ਆਜੀਵਕਸਾਵਕੇ ਵਦਤਿ. ਤੇ ਕਿਰ ਆਜੀਵਕਸਮਯੇ ਆਜੀਵਕਲਦ੍ਧਿਯਾ ਦਲ਼੍ਹਗਾਹਿਤਾਯ ਨਿਗਣ੍ਠੇਹਿਪਿ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ. ਨਨ੍ਦਾਦਯੋ ਕਿਰ ਤਥਾਰੂਪਂ ਆਜੀਵਕਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਉਕ੍ਕਂਸਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਗਣ੍ਠੇਹਿ ਆਜੀਵਕਸਾਵਕੇਹਿ ਚ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਰਮਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਅਯਂ ਤੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿ.

ਪੁਰਿਸਭੂਮਿਯੋਤਿ ਪਧਾਨਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਇਤ੍ਥੀਨਮ੍ਪੇਤਾ ਭੂਮਿਯੋ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇਵ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਪਨ੍ਨਕੋਤਿਆਦਿ ਤੇਸਂ ਪਾਲ਼ਿ ਏਵ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ੍ਨਕੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਵਿਚਰਣਕੋ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੋ. ਜਿਨੋਤਿ ਜਿਣ੍ਣੋ ਜਰਾਵਸੇਨ ਹੀਨਧਾਤੁਕੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਸੋ ਕਿਰ ਤਥਾਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨ ਕਥੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾ’’ਤਿ. ਨਿਟ੍ਠੁਹਨਾਦਿਵਿਪ੍ਪਕਾਰੇ ਕੇਨਚਿ ਕਤੇਪਿ ਖਮਨਵਸੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਦਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਲਾਭਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੋ ਨ ਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੯੪) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਅਲਾਭਹੇਤੁਸਮਾਯੋਗੇਨ ਅਲਾਭਿਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਪਰੇਤਤਾਯ ਸਯਨਪਰਾਯਣਂ ਸਮਣਂ ਪਨ੍ਨਭੂਮੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਆਜੀਵਵੁਤ੍ਤਿਸਤਾਨੀਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਜੀਵਭੂਤਾਨਿ ਜੀਵਿਕਾਵੁਤ੍ਤਿਸਤਾਨਿ. ਪਸੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਏਲ਼ਕਜਾਤਿ ਗਹਿਤਾ, ਮਿਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਰੁਰੁਗਵਯਾਦਿਸਬ੍ਬਮਿਗਜਾਤਿ. ਬਹੂ ਦੇਵਾਤਿ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾਦਿਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਭੇਦਵਸੇਨ ਬਹੂ ਦੇਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚੇ ਅਨ੍ਤਰਭੇਦਾ ਮਹਾਸਮਯਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੩੧ ਆਦਯੋ) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤਾਤਿ ਦੀਪਦੇਸਕੁਲਵਂਸਾਜੀਵਾਦਿਵਿਭਾਗੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤਭੇਦਾ. ਪਿਸਾਚਾ ਏਵ ਪੇਸਾਚਾ, ਤੇ ਮਹਨ੍ਤਮਹਨ੍ਤਾ ਅਜਗਰਪੇਤਾਦਯੋ. ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਦਹਮਨ੍ਦਾਕਿਨਿਯੋ ਕੁਲ਼ੀਰਮੁਚਲਿਨ੍ਦਨਾਮੇਨ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਪਵੁਟਾਤਿ ਸਬ੍ਬਗਣ੍ਠਿਕਾ. ਪਣ੍ਡਿਤੋਪਿ…ਪੇ… ਉਦ੍ਧਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਰਣਕਾਲਸ੍ਸ ਨਿਯਤਭਾਵਤੋ.

ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਸਂਸਰਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੀਲਾਦਿਨਾ ਪਰਿਪਾਚੇਤਿ ਨਾਮ ਸੀਘਂਯੇਵ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸ੍ਸ ਫੁਸ੍ਸ ਪਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇ ਪਰਿਪਕ੍ਕਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ. ਸੁਤ੍ਤਗੁਲ਼ੇਤਿ ਸੁਤ੍ਤਵਟ੍ਟਿਯਂ. ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਮਾਨਮੇਵ ਪਲੇਤੀਤਿ ਉਪਮਾਯ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਖੀਯਤੇਵ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੂਪਤ੍ਤਾ. ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਮਾਨਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਗੁਲ਼ਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸੁਤ੍ਤਪਮਾਣੇਨ, ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਅਸਤਿ ਕੁਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੁਤ੍ਤਗੁਲ਼ਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸੁਤ੍ਤੇ ਖੀਣੇ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਾਲਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਮਾਨੋ ਬਾਲੋ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਚ ਪਲੇਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਤਿ ਸਂਸਾਰਂ.

ਮਹਾਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੧-੧੮. ਅਨ੍ਤਵਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੬-੨੨੩. ਏਕਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕਪਸ੍ਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਗਾਹੇਨਾਤਿ ਲਾਭੀ ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣੇਨ. ਤਕ੍ਕੇਨਾਤਿ ਨ ਲਾਭੀ ਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤੇਨ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਬ੍ਬਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਏਕਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਏਕਮੇਵ ਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਾਨੀਤਿ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਏਕਂ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਗਮਨਂ.

ਅਨ੍ਤਵਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.