੫. ਆਦਿਤ੍ਤਵਗ੍ਗੋ

੧. ਆਦਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੧. ਸੀਸਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਪਦੇਸੋ, ਦੇਸਨਾਯ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਸੁ ਕਸ੍ਸਚਿਦੇਵ ਸੀਸਭਾਗੇਨ ਅਪਦਿਸਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਰਾਗਾਦੀਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਾਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਪਰੇਸਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨੇਨ. ਤਂ ਪਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਂ ਚੇਤਨਾਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਾਨਚੇਤਨਾਯਾ’’ਤਿ ਦਾਨਪੁਞ੍ਞਚੇਤਨਾਤਿ ਦਾਨਮਯਾ ਪੁਞ੍ਞਚੇਤਨਾ ਦਾਯਕਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ ਤਂਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਨੀਹਤਭਣ੍ਡਕਨ੍ਤਿ ਆਦਿਤ੍ਤਗੇਹਤੋ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਾਮਿਤਂ ਭਣ੍ਡਕਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ. ਅਦਿਨ੍ਨੇਤਿ ਦਾਨਮੁਖੇ ਅਨਿਯੁਞ੍ਜਿਤੇ ਭੋਗੇ. ‘‘ਅਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਰਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਮਮਾਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਾ, ਭੋਗਾ. ਤੇਪਿ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਵਿਨਾਸਂ ਅਨੁਪਗਤਾ ਮਰਣੇਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚੋਰਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਅਵਿਨਟ੍ਠਭੋਗੇ’’ਤਿ. ਸੋਭਨਾ ਅਗ੍ਗਭੂਤਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਗ੍ਗੋ, ਤਂ ਸਗ੍ਗਂ.

ਆਦਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਕਿਂਦਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੨. ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਅਭੁਤ੍ਵਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਉਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਉਟ੍ਠਾਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ, ਪਗੇਵ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵਤੋ. ਦੁਬ੍ਬਲੋਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਭੁਞ੍ਜਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਸਰੀਰੇ ਬਲਵਤਂ ਆਹ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਨਦੋ ਦਾਯਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਸ੍ਸ ਬਲਦੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਆਯਤਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰੇ ਬਲਦੋ ਅਵਿਨਾਸਵਸੇਨ ਬਲਸ੍ਸ ਰਕ੍ਖਕੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਬਲਂ ਖੋ ਪਨ ਦਤ੍ਵਾ ਬਲਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੩੭) ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੁਰੂਪੋਪੀਤਿ ਅਭਿਰੂਪੋਪਿ. ਵਿਰੂਪੋ ਹੋਤੀਤਿ ਬੀਭਚ੍ਛਰੂਪੋ ਕੋਪੀਨਸ੍ਸ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਇਦਞ੍ਚ ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਾਹਨਾਤਿ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਛਤ੍ਤਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਯਾਨਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾਨਦੋ ਸੁਖਦੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਦੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੇ ਸਹਕਾਰੀਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਦੀਪਸ੍ਸ.

‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਬਲਾਦੀਨਂ ਦਾਯਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਗਾਮੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਵਸੇਨ ਪਤਿਸ੍ਸਯਿਤਬ੍ਬਤੋ ਪਤਿਸ੍ਸਯੋ, ਵਿਹਾਰੋ. ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ ਪਰਿਸ੍ਸਮਸ੍ਸ ਵਿਨੋਦਿਤਤ੍ਤਾ. ਬਹਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਤਿਸ੍ਸਯਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਵਿਵਟਙ੍ਗਣੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਝਾਯਤੀਤਿ ਝਾਯਨ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਲਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੀਤੁਣ੍ਹਾਦਿਵਿਰੋਧਿਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਸਸਨ੍ਤਾਨੇ ਵਿਸਭਾਗਸਨ੍ਤਤਿ, ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸਭਾਗਸਨ੍ਤਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੁਖਂ ਨਾਮ ਦੁਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਪਰਿਹਾਰਤੋ ਸੁਖਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਤਦੁਭਯਂ ਪਤਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਲਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਬਹਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਦੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਧਮ੍ਮਪੀਤਿਸੁਖਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੀਤਿਸੁਖਂ. ਉਪਸਮਸੁਖਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵੂਪਸਮੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸੁਖਂ. ਨਿਵਾਤਂ ਪਿਹਿਤਵਾਤਪਾਨਂ ਪਤਿਸ੍ਸਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੂਪੇ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦੀਨਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਯਿਦਂ ਬਹਿਸਮਾਪਨ੍ਨਪਰਿਸ੍ਸਮਦੋਸੇਨ, ਨ ਚ ਪਤਿਸ੍ਸਯਦੋਸੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੁਹੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਨ ਮਰਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਮਰਣਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮਾਦਯੋ. ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਧਮ੍ਮੂਪਦੇਸੋ, ਤਂ ਦੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸਾਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਯਿਦਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਸਨਂ ਕਥਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਂ ਕਥੇਤੀਤਿ ਅਵਿਵਟਪਾਠਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਧੀਤਿਨੋ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਂ ਵਾਚੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਅਯਂ ਤਾਵ ਗਨ੍ਥਧੁਰੋ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਾਸਧੁਰੇ ਪਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਉਭਯੇਸਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਦਾਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਆਮਿਸਦਾਨਂ ਅਭਯਦਾਨਂ. ਧਮ੍ਮਦਾਨਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ. ਧਮ੍ਮਰਤੀਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਰਤਿ. ਧਮ੍ਮਰਸੋਤਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ.

ਕਿਂਦਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਅਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੩. ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਿਹੇਨ੍ਤਿ. ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪਗਮਨਂ ਲੋਕੇ ਪਾਕਟਤਰਂ ਅਹੋਸਿ, ਤੇ ਉਦਾਹਰਣਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਗਹਪਤਿਸੀਵਲਿਤ੍ਥੇਰਾਦਿਕੇ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਨਸਞ੍ਞਿਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਦਾਯਕੇ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਏਕਵਸੇਨ ‘‘ਦਾਯਕਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਕੋ ਨਾਮ ਸੋ ਯਕ੍ਖੋ, ਯਂ ਅਨ੍ਨਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ? ਤਤ੍ਥ ਯਕ੍ਖੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ. ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾ ਚ ਨਾਮ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਥੁਅਤ੍ਥਵਿਸਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯੇ ਨਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ. ਤਮੇਵ ਅਨ੍ਨਂ ਭਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ, ਤੇ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਾਯਕਂ ਅਪਰਿਚ੍ਚਜਨਮੇਵ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤਿ ਚਕ੍ਕਂ ਵਿਯ ਕੁਬ੍ਬਰਂ.

ਅਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਏਕਮੂਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੪. ਪਤਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਏਕਂ ਮੂਲਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਮੂਲਾ. ਤਂ ਏਕਮੂਲਂ. ਯਥਾ ਸਂਯੋਜਨੀਯੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਭਿਭਵਵਸੇਨ ਅਨਵਬੋਧੋਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਮੂਲਂ, ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਮੂਲਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਨਯੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸਹਜਾਤਵਸੇਨ ਚਾਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮੂਲਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋਯੇਵ. ਇਧ ਪਨ ਇਮਿਸ੍ਸਂ ਗਾਥਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ‘‘ਏਕਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾ ਤਣ੍ਹਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਭਵਤਣ੍ਹਾ, ਸਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਆਵਟ੍ਟਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ, ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਰਾਵਟ੍ਟਂ. ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾਤਿ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾਪਿ, ਪਗੇਵ ਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਂ ਆਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਬਲਵਭਾਵੇਨ ਮਲੀਨਤਾ ਸਿਯਾ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾਵ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਪਤ੍ਥਰਣਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਵਿਤ੍ਥਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਮਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਸੁ ਸਾ ਪਤ੍ਥਰਤੀ’’ਤਿ. ਸਮੁਦ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮੁਦ੍ਦੋ. ਉਤ੍ਤਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਪਤਾਯ ਅਲਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤੋਤਿ ਪਾਤਾਲੋ, ਅਯਂ ਪਨ ਪਾਤਾਲੋ ਵਿਯਾਤਿ ਪਾਤਾਲੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਗਾਧਗਮ੍ਭੀਰਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਕਮੂਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਅਨੋਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੫. ਅਨੋਮਨਾਮਨ੍ਤਿ ਅਨੂਨਨਾਮਂ. ਗੁਣਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਏਵ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਨਾਮਾਨਿ. ਗੁਣਾਨਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਅਨੂਨਨਾਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਪਿਚ ਤਥਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ, ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋਤਿਆਦੀਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਅਨੋਮਨਾਮਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਵਿਸਯਤ੍ਤਾ, ਭਗਵਤੋ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿਆਦੀਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਅਨੋਮਨਾਮਾਨਿ ਨਾਮ ਮਹਾਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਅਨੂਨਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵੇਕਲ੍ਲਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਰਾਦਯੋਤਿ ਖਨ੍ਧਵਿਸੇਸਾਦਿਕੇ. ਞਾਣੇਨ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਰਣੀਯਟ੍ਠੇਨ ਅਤ੍ਥੇ. ਅਨ੍ਵਯਪਞ੍ਞਾਧਿਗਮਾਯਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭਾਯ. ਪਟਿਪਦਨ੍ਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਟਿਪਦਂ. ਕਿਲੇਸਕਾਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਲ੍ਲੀਯਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਾ ਏਵ ਆਲਯੋ. ਅਤੀਤਕਾਲੇਯੇਵ ਕਮਨਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਮਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਏਤਰਹਿ ਤਦਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤੀਤਂ ਪਨ ਉਪਾਦਾਯ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾਦਿਨਾ ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ.

ਅਨੋਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਅਚ੍ਛਰਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੬. ‘‘ਅਚ੍ਛਰਾਗਣਸਙ੍ਘੁਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੇਨ ਯੇਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਗਾਯਿਤਾ, ਸੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾਯ ਵਿਨਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਤਂ ਆਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਕਿਰ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਸਨੇਤਿ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ. ਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ. ਅਤ੍ਥਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯ ਅਪ੍ਪਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਚ ਸਲ੍ਲਹੁਕਵੁਤ੍ਤਿਕੋ. ਸਯਨਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋਤਿ ਦਿਵਸਂ ਪੁਰਿਮਯਾਮਞ੍ਚ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਕਿਲਨ੍ਤਕਾਯਸ੍ਸ ਸਮਸ੍ਸਾਸਨਤ੍ਥਂ ਸੇਯ੍ਯਾਯ ਉਪਗਮਨਭਾਗੋ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ.

ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਤਿ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਤ੍ਥਕਵਾਤਾਤਿ ਤਿਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਥਕਾ ਵਿਯ ਕਨ੍ਤਨਕਾ ਵਾਤਾ. ਧੁਰਸ੍ਮਿਂਯੇਵਾਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰੇਨ ਯੁਦ੍ਧੇ ਏਵ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਵਾ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਮਨ੍ਦਤਾਯ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਤਾਯ ਆਸਵਕ੍ਖਯਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਉਪਰਿ ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਭਾਵੇਨ ਦਿਬ੍ਬਦੁਸ੍ਸੂਪਰਿ ਠਿਤਂ. ਤਥੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਤਾਹਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਯਥਾ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਤਥੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਟਿਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟਂ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨੇਨੇਵ ਸੀਲੇਨ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਤਾਪਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਮਂਸੁ ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਙ੍ਘੋਸਿਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਘੋਸਿਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਚ੍ਛਰਾਨਂ ਗੀਤਸਦ੍ਦਵਸੇਨ ਘੋਸਿਤਂ. ਪਿਸਾਚਗਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ ਅਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਤਾਯ. ਨਿਯਾਮਚਿਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇ ਨਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਤਾਯ. ਗਰੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਤਾਸਂ ਵਸੇ ਅਵਤ੍ਤਨਤੋ ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ. ਯਾਤ੍ਰਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤਿ ਯਾਤ੍ਰਾ. ਤਂ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤੋ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਥਂ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਅਤਿਸਲ੍ਲੇਖਤੇਵਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਲ੍ਲੇਖਿਤਵੁਤ੍ਤਿਕੋ. ਅਕਤਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸਾਤਿ ਭਾਵਨਮਨਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ. ਕਾਰਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਗਤੋਵਾਦਕਾਰਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਜ੍ਜਤੋ. ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਿਪਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਦੀਪਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਤਣ੍ਹਾਯ ਦੂਰੀਕਰਣੇਨ ਏਕਵਿਹਾਰਿਤਾਯ. ਏਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਏਵ ਅਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤੋ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗੋ ਪਨ ਕਤਪਰਿਚਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਾਯਵਙ੍ਕਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਭਯਂ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਧਿਗਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਭਯਨ੍ਤਿ ਅਭਯਂ ਨਾਮ. ਸਂਸਾਰਕਨ੍ਤਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਖੇਮਂ ਅਮਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਮਨੇ ਸੁਗਤਸਾਰਥਿਨਾ ਸੁਸਜ੍ਜਿਤਯਾਨਭਾਵਤੋ ਰਥੋ ਅਕੂਜਨੋਤਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਤਾਯ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੇਹਿ.

ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਮੇਵ ਅਵਿਨਾਭਾਵਾ. ਅਪਾਲਮ੍ਬੋਤਿ ਅਵਸ੍ਸਯੋ. ਪਰਿਵਾਰੋਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਤੋ. ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਧਮ੍ਮੋ ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ. ਸੋਧਿਤੇਸੁ ਵਜ੍ਝਮਾਨੇਸੁ. ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਟ੍ਟਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਭੂਮਿ ਨਾਮ, ਵਟ੍ਟਮਯਕਮ੍ਮਭਾਵਤੋ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਂ ਕਿਲੇਸਜਾਤਂ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਵਟ੍ਟਂ. ਪਰਿਜਾਨਮਾਨਾਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਜਾਨਮਾਨਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀ.

ਕਸ੍ਮਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਨਨੁ ਚ ਸਾ ਦੇਸਨਾ ਭਗਵਤਾ ਚਤੁਮਗ੍ਗਪ੍ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਚ੍ਛਰਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਵਨਰੋਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੭. ਕੇਸਨ੍ਤਿ ਸਾਮਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਕਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਬਹੁਵਚਨਵਸੇਨ ਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਹਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਕੇ ਜਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਕੇਸਦ੍ਦੋ ਸੀਹਵਿਲੋਕਨਨਯੇਨ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੇ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਾ, ਕੇ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ? ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ. ਫਲਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਆਰਾਮੋ. ਆਰਾਮੇ ਰੋਪੇਨ੍ਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਰਾਮਰੋਪਾ. ਵਨੀਯਤਿ ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਭਜੀਯਤੀਤਿ ਵਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਉਪਵਨਲਕ੍ਖਣਂ ਵਨਂ, ਤਂ ਆਰਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਤਪੋਵਨਲਕ੍ਖਣਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੀਮਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਿਸਮੇਤਿ ਉਦਕਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲੇਨ ਵਿਸਮੇ ਪਦੇਸੇ. ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਪਾ, ਤਂ ਪਪਂ. ਉਦਕਂ ਪੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਪਪਾ. ਤਲ਼ਾਕਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਮਾਤਿਕਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਞ੍ਹਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤਿ, ਨ ਪਨ ਯਥਾ ਕਤਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਸਯਮੇਵ ਪਵਡ੍ਢਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਾਮਰੋਪਨਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਪਿ ਸੀਲੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਤੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਕਤਸੀਲੇ ਠਤ੍ਵਾ ਚਿਣ੍ਣੇਨ ਤਦਞ੍ਞੇਨਪਿ ਕਾਯਵਾਚਸਿਕਸਂਵਰਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ. ਦਸ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਪਰਿਵਜ੍ਜਨਤੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਵਨਰੋਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਜੇਤਵਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੮. ਏਸਿਤਗੁਣਤ੍ਤਾ ਏਸਿਯਮਾਨਗੁਣਤ੍ਤਾ ਚ ਇਸੀ, ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਸੇਕ੍ਖਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਚ. ਇਸੀਨਂ ਸਙ੍ਘੋ ਇਸਿਸਙ੍ਘੋ. ਇਸਿਸਙ੍ਘੇਨ ਨਿਸੇਵਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਨਿਸੇਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਾਸਾਦਕੂਟਾਗਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਸਿਨਿਦ੍ਧਸਨ੍ਦਚ੍ਛਾਯਰੁਕ੍ਖਲਤਾਵਸੇਨ ਭੂਮਿਭਾਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਅਤਿਰਮਣੀਯਂ ਤਂ ਜੇਤਵਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤੋਸੇਤਿ, ਤਥਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਵਾਸਭਾਵੇਨਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਜੇਤਵਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਯਤ੍ਥ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਭੂਮਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੯੮; ਥੇਰਗਾ. ੯੯੧). ਅਪਚਯਗਾਮਿਚੇਤਨਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਆਵਹਤਿ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਚੇਤਨਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਵਿਦਿਤਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਵਿਜ੍ਜਾ. ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਸਤਿਸਮਾਧਯੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਵਿਜ੍ਜਾਪਿ ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਯਾ, ਏਵਂ ਸਮਾਧਿਪਿ ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਕੋ. ਸੀਲਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਉਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਪਕਾਰਭਾਵੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਏਵਂ ਵਾਯਾਮਸਤਿਯੋ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਾਯਾਮਸਤਿਸਮਾਧਯੋ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਹਿ ਇਧ ਸਮਾਧਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ‘‘ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੩; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੯੭; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੭੮) ਵਿਯ. ਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਜੀਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਜੀਵਾ. ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਏਵ ਹੇਤੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਮਗ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿ.

ਉਪਾਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮਞ੍ਚੇਵ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਞ੍ਚ. ‘‘ਅਰਿਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਸਉਪਨਿਸਂ ਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੩੬) ਹਿ ਵਚਨਤੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਯੋ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ. ਵਿਚਿਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੀਮਂਸੇਯ੍ਯ, ਭਾਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਹੇਤੁਕਾ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਧਮ੍ਮਂ ਵਿਚਿਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਵਿਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਤੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਿਯਮਾਨੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਾਯ ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀਯਤਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ ਪਹਾਨਪਟਿਵੇਧੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀਯਤਿ, ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਂ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਪਟਿਵੇਧੇਨ, ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ ਭਾਵਨਾਪਟਿਵੇਧੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀਯਤੀਤਿ ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਏਵ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਤੇਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਯਮਾਨੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਵਧਾਰਣਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਵਚਨਂ, ਅਵਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋਵਾ’’ਤਿ ਚ ਅਵਧਾਰਣਂ ਸਾਵਕੇਸੁ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵੁਕ੍ਕਂਸਭਾਵਤੋ. ਕਿਲੇਸਉਪਸਮੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸੋ ਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਯੋਪਿ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਤਾਵਪਰਮੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਤੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਞਾਣਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਵਧਾਰਣਮ੍ਪਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਨਾਨਤ੍ਤਾ ਤੀਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਹਿ ਪਾਰਙ੍ਗਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪਾਰਂ ਗਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਨ ਥੇਰੇਨ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਲਬ੍ਭਤਿ ਚੇ, ਏਵਮੇਵ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਜੇਤਵਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਮਚ੍ਛਰਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੯. ਮਚ੍ਛਰਿਨੋਤਿ ਮਚ੍ਛੇਰਵਨ੍ਤੋ ਮਚ੍ਛੇਰਸਮਙ੍ਗਿਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਚ੍ਛੇਰੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ. ਮਚ੍ਛੇਰਂ ਮਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਨ ਵਨ੍ਦਤੀਤਿ ਵਨ੍ਦਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਕੁਤੋ ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਮਧੁਰਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਇਦਂ ਤਾਵ ਮੁਦੁਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਨ ਹਦਯਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਕਿਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਾਦਾ ਰੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਨੁ ਤੁਯ੍ਹਂਯੇਵ ਆਗਤਗਮਨੇਸੁ ਪਾਦਾ ਰੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਿਨ੍ਤੇ ਇਮੇ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਾਮੀਚਿਮ੍ਪਿ ਨ ਕਰੋਤਿ ਕੁਤੋ ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਤਂਤਂਗਤਿਯੋ ਅਰਨ੍ਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਰਿਯਾ, ਸਤ੍ਤਾ. ਇਮੇ ਪਨ ਕੁਚ੍ਛਿਤਾ ਅਰਿਯਾਤਿ ਕਦਰਿਯਾ, ਥਦ੍ਧਮਚ੍ਛਰਿਨੋ. ਮਚ੍ਛਰਿਯਸਦਿਸਞ੍ਹਿ ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਸਬ੍ਬਹੀਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਭਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦਿਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਮੂਲਭੂਤਸ੍ਸ ਦਾਨਸ੍ਸ ਨਿਸੇਧਤੋ. ਇਤਿਆਦੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਘਾਤਕੋਤਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਾਨੁਯੋਗੇਨ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਨਾਸਕੋ.

ਪੁਞ੍ਞਪਾਪਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਰੇਤਬ੍ਬਤੋ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯੋ, ਪਰਲੋਕੋ. ਕਾਮਗੁਣਰਤੀਤਿ ਕਾਮਗੁਣਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ. ਖਿਡ੍ਡਾਤਿ ਕਾਯਿਕਖਿਡ੍ਡਾ ਵਾਚਸਿਕਖਿਡ੍ਡਾ ਚੇਤਸਿਕਖਿਡ੍ਡਾਤਿ ਏਵਂ ਤਿਵਿਧਾ. ਏਸ ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਚੋਲ਼ਾਦੀਨਂ ਕਿਚ੍ਛਲਾਭੋਤਿ ਏਸ ਏਵਰੂਪੋ ਵਿਪਾਕੋ. ਯਮਲੋਕਨ੍ਤਿ ਪਰਲੋਕਂ. ਉਪਪਜ੍ਜਰੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਰਯਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਯਾਚਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਅਰਿਯਯਾਚਨਾਯ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਰਿਯਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਏਸਾ ਅਰਿਯਾਨ ਯਾਚਨਾ’’ਤਿ (ਜਾ. ੧.੭.੫੯). ਯੇ ਸਂਵਿਭਜਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਵਦਞ੍ਞੂ ਨਾਮ ਞਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਰਣਤੋ. ਵਿਮਾਨਪ੍ਪਭਾਯਾਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਉਯ੍ਯਾਨਕਪ੍ਪਰੁਕ੍ਖਪ੍ਪਭਾਹਿ ਦੇਵਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥਾਭਰਣਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਹਿਪਿ ਸਗ੍ਗੇ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਪਕਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਪਾਯਲੋਕੇ ਵਿਯ ਅਪਾਕਟਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਸਮ੍ਭਤੇਸੂਤਿ ਸਯਂ ਸਮ੍ਭਤਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰੇਹੇਵ ਸਮ੍ਭਰਿਤੇਸੁ ਸੁਖੂਪਕਰਣੇਸੁ. ਤੇਨਾਹ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਵਸਵਤ੍ਤੀਵ ਮੋਦਰੇ’’ਤਿ, ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਭੋਗੇਸੁ ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਸੁਖਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਮੋਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਪਰਾਯੋਤਿ ਏਤੇ ਸਗ੍ਗਾਤਿ ਏਵਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਪਰਾਯੋ. ਉਭਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਕਟਸੁਕਟਕਮ੍ਮਕਾਰੀਨਂ. ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨਿਰਯਸਗ੍ਗਾਦਿਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਸੁ ਯੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਚਰਿਯਵਸੇਨ ਮਚ੍ਛਰੀਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤੋ ਦਾਰਾਦਿਭਰਣਤ੍ਥਂ ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਾਦੀਨਿ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਇਤਰੋ ਸੁਦ੍ਧਾਸਯੋ ਸਮਿਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਚਰਿਯਾਵਸੇਨ ਪੁਨਪਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਨ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇਪਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਸੁਗਤਿਯੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਮਚ੍ਛਰਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਘਟੀਕਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੦. ‘‘ਉਪਪਨ੍ਨਾਸੇ’’ਤਿ ਸੇ-ਕਾਰਾਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ‘‘ਉਪਪਨ੍ਨਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਉਪਗਤਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਅਵਿਹਾਨਤੋ ਅਵਿਹਾ, ਤੇਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਅਵਿਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵਾਤਿ ਪਠਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਏਵ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਸੇਕ੍ਖਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਸੇਕ੍ਖਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਨ ਅਵਿਹੂਪਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਗੇਵ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ. ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਪਹਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਫਲੇਨ ਹੇਤੁਦਸ੍ਸਨਮਿਦਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਨ੍ਤਿ ਇਧ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਦਿਵਿ ਭਵਂ ਦਿਬ੍ਬਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਭਾਵਸਞ੍ਞਿਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਂਯੋਜਨਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਂ ਯੋਗਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਦਿਬ੍ਬਯੋਗਂ ਉਪਚ੍ਚਗੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤ੍ਵਂ ਕੁਸਲਂ ਸਬ੍ਬਾਵਜ੍ਜਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਨਵਜ੍ਜਤਂ ਭਾਸਤੀਤਿ ਕੁਸਲੀ ਵਦੇਸਿ. ਅਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਭੇਦੋਪਚਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਮ੍ਭੀਰਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਤੋ, ਨ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ. ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਮਰਾਗਤਾਯ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਾਮਵਿਸਯਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਨਿਰਾਮਿਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਨਾਮ ਅਨਾਗਾਮੀ. ਨਿਵਾਸਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤੋ ਸਮਾਨੋ ਏਕੋ ਗਾਮੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਗਾਮਵਾਸੀ’’ਤਿ.

ਘਟੀਕਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਆਦਿਤ੍ਤਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.