੩. ਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਥਾ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵਜਾਨਨਮੇਵ ‘‘ਇਦਂ ਰੂਪਂ, ਅਯਂ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ, ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਨ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਏਵਮਿਧ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚੇਤੇਤ੍ਵਾ ਏਕਤ੍ਤੇਨਾਪਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਭਾਵਾ ‘‘ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸੁਖੁਮਅਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਲਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਤ੍ਥ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋ ਵਿਯੋਜੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵੋਰੋਪੇਤੁਂ, ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਸਕ੍ਕਾ. ਕਥਂ? ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਉਪਕ੍ਕਮੇ ਕਤੇ ਲਦ੍ਧੂਪਕ੍ਕਮਂ ਜੀਵਿਤਦਸਕਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਂ ਦੁਬ੍ਬਲਸ੍ਸ ਪਰਿਹੀਨਵੇਗਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਯਥਾ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਜਵਨਵਾਰੇ ਜਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਂ ਅਪਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਏਵਂ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਵੋਰੋਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਯੋਜੇਤਿ.

‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਪਨਤ੍ਥਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਆਵਿਭਾਵਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਾਣੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਹਿਤਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਪਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਯੋਗੋ, ਕੋ ਸੋ? ਸਰੀਰੇ ਸਤ੍ਥਾਦੀਨਂ ਗਮਨਂ ਪਹਰਣਨ੍ਤਿ ਕਾਯਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਹਿਤਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਪਰਸਰੀਰੇ ਸਤ੍ਥਪਾਤਨਂ. ਦੂਰੇ ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਦੂਰੇ ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੁ, ਸਮੀਪੇ ਵਾ. ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੁਤ੍ਤੇਨ ਪਹਾਰੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਪ੍ਪਯੋਗੇ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਮਰਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਹਾਜਨਸਮੂਹੇ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਯਸ੍ਸੂਪਰਿ ਸਰੋ ਪਤਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਜੀਵਿਤਮਰਣਂ ਕਾਤੁਂ, ਨ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਜੀਵਿਤਮਰਣਂ. ਆਣਾਪਨਨ੍ਤਿ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਹਿਤਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸਾਧਨਂ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਸਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਨ ਸਾਵੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੪) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਣਤ੍ਤਿਨਿਯਾਮਕਾਤਿ ਆਣਤ੍ਤਿਕਪ੍ਪਯੋਗਸਾਧਿਕਾ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਅਵਿਰਜ੍ਝਿਤੇਸੁ ਏਵ ਆਣਤ੍ਤਿਪਯੋਗੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ.

ਰੂਪੂਪਹਾਰੋਤਿ ਏਤ੍ਥ –

‘‘ਮਮਾਲਾਭੇਨ ਏਸਿਤ੍ਥੀ, ਮਰਤੂ’’ਤਿ ਸਮੀਪਗੋ;

ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਸਚੇ ਯਾਤਿ, ਹੋਤਿ ਸੋ ਇਤ੍ਥਿਮਾਰਕੋ.

ਭਿਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ ਸਚੇ ਯਾਤਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਮਾਰਕੋ;

ਅਨਤ੍ਥਿਕੋ ਹਿ ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ, ਮਰਣੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ.

ਵਿਯੋਗੇਨ ਚ ਮੇ ਜਾਯਾ, ਜਨਨੀ ਚ ਨ ਜੀਵਤਿ;

ਇਤਿ ਜਾਨਂ ਵਿਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ, ਤਦਤ੍ਥਿਕੋ ਹੋਤਿ ਮਾਰਕੋ.

ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚੇ, ਯਾਤਿ ਜਾਨਂ ਨ ਮਾਰਕੋ;

ਅਨਤ੍ਥਿਕੋ ਹਿ ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ, ਮਰਣੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ.

ਹਾਰਕਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਭੇਦਤੋ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਏਕਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਤ੍ਥਞ੍ਚ ਤਂ ਹਾਰਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨ ਥਾਵਰਪ੍ਪਯੋਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਦੀਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ. ‘‘ਇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮਨੋ’’ਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾਪਿ ਇਤਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਨ ਤਾਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਪਨ ਆਗਤਂ ਇਤਿਸਦ੍ਦਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਮਰਣਸਞ੍ਞੀ ਮਰਣਚੇਤਨੋ ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਰਣਂਯੇਵ ਵਕ੍ਖਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਛਪ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ. ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਪ੍ਪਯੋਗੇਸੁ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਯ ਸਤ੍ਤਮਾਯ ਸਹ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਆਣਤ੍ਤਿਕੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਚੇਤਨਾਹਿ ਸਹ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤ ਸਦ੍ਦਾ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਕ੍ਖਰਭਾਵਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਤਕੇਹਿ ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਦਵਸਾਨਕ੍ਖਰਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾਯ ਸਤ੍ਤਮਚੇਤਨਾਯ ਸਹਜਾਤਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਆਣਤ੍ਤਿਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.