੨. ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬੭. ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਥਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਥਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਯਯੁਗਲ਼ਵਸੇਨ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਵਸੇਨ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ ਅਬ੍ਬੋਕਾਰਤੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯੇ ਕਥਿਤਾਨਿ. ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਨਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਗੋਤ੍ਰਭੁਨਾ ਵਿਵਟ੍ਟਿਤਮਾਨਸਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਮਾਨਞ੍ਹਿ ਤਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭੂਤਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇ ਚ ਤਮ੍ਹਿ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਭਾਵੇਨ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਚ ਗਤਿਭਾਵੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਖਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਰਾਗਾਦਯੋ ਖੇਪੇਤੀਤਿ ਤਂਸਚ੍ਛਿਕਰਣਾਭਾਵੇ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧਗਮਨਾਭਾਵਾ ‘‘ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਰਾਗਾਦਯੋ ਖੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਤ੍ਤਤੋ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਿ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੨੯੪-੨੯੫) ਵਿਯ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਹੇਵ ਨੀਤੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਕਂ ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਚੁਣ੍ਣਿਤਂ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਵਾ ਕਰਣਂ, ਚੁਣ੍ਣੀਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਬਹੁਮਾਨੇਨ ਵਦਤਿ. ਨ ਤ੍ਵਂ ਏਕਂ ਨਾਨਂ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਕਿਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਨ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਨੁ ਞਾਤੇਤਿ ‘‘ਯਦਿਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨ ਞਾਤਂ, ਅਧੁਨਾਪਿ ਞਾਤੇ ਨਨੁ ਸਾਧੁ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਨਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਨਿਬਨ੍ਧਤਿ. ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਕ੍ਖਰਤ੍ਥਮਤ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਲੀਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਖਯੋ ਨਾਮ ਅਭਾਵਮਤ੍ਤੋ, ਨ ਚ ਅਭਾਵਸ੍ਸ ਬਹੁਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ ਨਾਮ ਰਾਗਸ੍ਸੇਵ ਖਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ ਦੋਸਾਦੀਨਂ ਖਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਦੋਸਕ੍ਖਯਾਦਯੋ ਚ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਖਯਾ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਆਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਬਹੁਨਿਬ੍ਬਾਨਤਾ ਆਪਨ੍ਨਾ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸੇਸੋ ਚ ਨਾਮ ਨਿਸ੍ਸਭਾਵਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਸਭਾਵਤਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ. ਨਵ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕਾ ‘‘ਤਣ੍ਹਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਰਿਯੇਸਨਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੦੩; ੩.੩੫੯; ਅ. ਨਿ. ੯.੨੩; ਵਿਭ. ੯੬੩) ਆਦਯੋ, ਤੇਸੁ ਪਰਿਯੇਸਨਾਦਯੋ ਚ ਪਰਿਯੇਸਨਾਦਿਕਰਕਿਲੇਸਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਦਿਯਡ੍ਢਕਿਲੇਸਸਹਸ੍ਸਂ ਨਿਦਾਨਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਓਲ਼ਾਰਿਕਤਾਯ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤਿਸੁਖੁਮਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਭਾਵਦੋਸਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਬੋਧੇਤਬ੍ਬੋ, ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਵਾ. ਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਮੇਥੁਨਂ. ਅਚ੍ਛਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨਨੁ ‘‘ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਨਾਸੋ ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ, ਅਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਾਪਵਤ੍ਤਿ ਹਿ ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਭਾਵੋਯੇਵਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਸੇਸੋ. ਸਵਿਸੇਸਂ ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੇਹਿਪਿ ਪਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਪਾਕਟਂ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਂ ਵਿਯ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਥੂਲਂ. ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਕਣ੍ਣੇ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਤੋਪਿ ਵਾ ਥੂਲਤ੍ਤਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਕਰਣੇਨ ਗੋਤ੍ਰਭੁਕ੍ਖਣੇ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਨਸ੍ਸ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਆਹ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਖੀਣੇਸੁਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਨੁ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਮਤ੍ਤੇਨ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਦਿਸਬ੍ਬਂ ਆਲਮ੍ਬੇਤਿ, ਨ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਮੇਵਾਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁਪਿ ਮਗ੍ਗੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਨ, ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਞਾਣਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਾ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ਆਲਮ੍ਬਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਗੋਤ੍ਰਭੁਨਾ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬੇਨ ਤਿਕਾਲਿਕਸਭਾਵਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਮਤ੍ਤਤਂ ਵਾ ਇਚ੍ਛਤੋ ਗੋਤ੍ਰਭੁਤੋ ਪੁਰੇਤਰਂ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੇਨ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਖੀਣੇਸੁਯੇਵ ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸੀ’’ਤਿ. ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਾਰਮ੍ਮਣਕਰਣੇ ਹਿ ਸਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁਤੋ ਪੁਰੇਤਰਚਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਆਲਮ੍ਬੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ.

ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਕਤਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਗ੍ਗੋਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਰਿਮਪੁਚ੍ਛਾਦ੍ਵਯਮੇਵ ਵਿਵਰਤਿ.

ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਕਦਾਚਿ ਹੋਤਿ, ਅਤੀਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਦੇਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਦੇਵ ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਕਦਾਚਿ ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਯੁਤ੍ਤੋ.

ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.