੨. ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ

੨੪੩. ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ. ਏਕੇਕਚਿਤ੍ਤਾਵਰੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯੇ ਵਿਯ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਅਵਰੁਦ੍ਧਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਅਸਹਜਾਤਾਨਞ੍ਚ ‘‘ਅਸਹਜਾਤਾਨਂ, ਸਹਜਾਤਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਠਮਪਦੇ ਏਕਸੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਅਸਹਜਾਤਾਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੨੨੫) ਚ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਅਸਹਜਾਤਾ, ਸਹਜਾਤਾ ਚ. ‘‘ਏਕੇਕੇਨ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਰਾਤਨੋ ਪਾਠੋ, ਏਤਰਹਿ ਪਨ ‘‘ਏਕੇਕੇਨ ਚਤੁਕ੍ਕੇਨ’’ ਇਚ੍ਚੇਵ ਬਹੂਸੁ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਪਾਠੋ. ਨਯਚਤੁਕ੍ਕਵਾਰਾਤਿ ਨਯੇਸੁ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਂ ਵਾਰਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਨਵਸੁ ਨਯੇਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਪਚ੍ਚਯਚਤੁਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਂ ‘‘ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਿਸੇਸਭਿਨ੍ਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਸੇਸੇਨ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਾ. ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾਰਚਤੁਕ੍ਕਾਨਂ ਵਾਰਸੋਲ਼ਸਕਸ੍ਸ ਨਯਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੧. ਪਚ੍ਚਯਚਤੁਕ੍ਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਅਙ੍ਗਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਙ੍ਗਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਭਾਵਤੋ. ਤੀਸੁ ਪਕਾਰੇਸੂਤਿ ‘‘ਪਠਮੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੪੩) ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਤੀਸੁਪਿ ਪਕਾਰੇਸੁ. ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਾਦੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਾਮਂ, ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਯੋਨਿਵਿਸੇਸੋ, ਆਯਤਨਾਨਂ ਅਪਾਰਿਪੂਰਿਪਾਰਿਪੂਰਿਭਵਵਿਸੇਸੋ ਚ ਗਹਿਤੋ. ਤੇ ਹਿ ਦੁਤਿਯਵਾਰਾਦੀਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਕਰਾ. ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਯਦਿਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ‘‘ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਥਾਪਿ ਸਹਜਾਤਾਦਿਨਾਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਨਾਮਮਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾਪਿ ਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਨਾਨਾਨਯਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਨੁਮਿਤਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ, ਅਨਵਸੇਸਨਾਮਪਚ੍ਚਯਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਚ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਯੇਹਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਆਕਾਰੇਹਿ ਯੇਹਿ ਲਿਙ੍ਗੇਹਿ ਯੇਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਯੇਹਿ ਉਦ੍ਦੇਸੇਹਿ ਨਾਮਕਾਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਤੇਸੁ ਆਕਾਰੇਸੁ…ਪੇ… ਉਦ੍ਦੇਸੇਸੁ ਅਸਤਿ ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਰੂਪਕਾਯੇ ਅਧਿਵਚਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੧੪) ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਤਾਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਮਹਾਨਿਦਾਨਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੭) ‘‘ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ.

ਵਾਰਚਤੁਕ੍ਕੇ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸੋਕਾਦਯੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰਦ੍ਵਯੇ ਰੂਪਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਾਰਤ੍ਤਯੇ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਸਬ੍ਬ…ਪੇ… ਰਣਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਸਬ੍ਬਭਵਸਾਧਾਰਣਤੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਸਬ੍ਬਭਵਸਾਧਾਰਣਤੋ. ਸਮਾਨਂ ਫਲਂ ਸਮਾਨੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ, ਉਪਕਾਰਕਤੋ ਚ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਰਣਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ. ਅਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ.

ਗਤਿਸੂਚਕੋਤਿ ਹਿ-ਸਦ੍ਦਂ ਲੋਕੇ ਗਤਿਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਟਿਸੇਧਦੀਪਕੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਸੇਧਾ ਪਕਤਿਂ ਞਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਗਤਤਾਨਿਵਾਰਣਵਸੇਨ ਗਤਿ ਏਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਤਿਧਾ ਚਤੁਧਾ ਪਞ੍ਚਧਾ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਦਯੋ ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਤਿਧਾ, ਫਸ੍ਸਚੇਤਨਾਦਯੋ ਤੇਸਞ੍ਚੇਵ ਆਹਾਰਾਦੀਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਚਤੁਧਾ, ਵੇਦਨਾਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋ ਤੇਸਞ੍ਚੇਵ ਝਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਧਾ. ਯਥਾ ਸਮਾਧਿ, ਏਵਂ ਵੀਰਿਯਮ੍ਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਅਧਿਪਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਛਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਵਚਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਤੁਕ੍ਕੇ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਂ ਧੁਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੋ. ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਵਾਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਯਥਾਸਕੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਤੋ’’ਤਿ ਚ ਪਾਠੋ. ‘‘ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨੇਵ ਪਠਮਚਤੁਕ੍ਕੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਚ ਤਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਚ ‘‘ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤੀਤਿਆਦਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਚ੍ਚਯਵਚਨਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਵਚਨਮੇਵ ਚ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ. ਅਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ…ਪੇ… ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਹਜਾਤਸੂਚਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਚਨਤੋ ਅਸਿਦ੍ਧਿਮਾਹ, ‘‘ਸਹਜਾਤਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਅਸਮ੍ਭਵੇ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯ ਵਚਨਤੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸਾਧਨਾਤਿ.

ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ. ਅਤੀਤਦ੍ਧਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਾਗਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਦ੍ਧਤ੍ਤਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਤਂਦੇਸਨਾਪਰਿਗ੍ਗਹਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਮਹਾਨਿਦਾਨਦੇਸਨਾਪਰਿਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ. ਸੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਦੇਸਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਭਾਸਿਤਾ ਦੇਸਨਾ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਸਂਸਨ੍ਦਤੀਤਿ.

ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਤਤਿਯਵਾਰਸ੍ਸ.

ਅਪਰਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ, ਅਪਰਿਕਿਲਿਟ੍ਠੁਪਪਤ੍ਤਿਤਾਯ, ਅਸੁਚਿਅਮਕ੍ਖਿਤਤਾਯ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਾਨਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਤਥਾ ਉਪਪਜ੍ਜਨਤੋ ਚ ਓਪਪਾਤਿਕਯੋਨਿਯਾ ਪਧਾਨਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਙ੍ਗਹਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਓਪਪਾਤਿਕਯੋਨਿਯਾ ਏਵ ਸਂਸੇਦਜਯੋਨਿਯਾ ਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਉਦਾਹਰਣਵਸੇਨ. ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾਪਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸਤਿਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵੇ ਸੋ ਪਨ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨ ਸਾਤਿਸਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਕੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਾਨਂ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਂ. ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮ…ਪੇ… ਸਦਾ ਸਮ੍ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਵਿਯ ਇਤਰਯੋਨਿਕਾਨਂ ਕਮੇਨ ਆਯਤਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਚਾਹ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦੀਪਨਤੋ’’ਤਿ.

ਪਚ੍ਚਯਚਤੁਕ੍ਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਹੇਤੁਚਤੁਕ੍ਕਵਣ੍ਣਨਾ

੨੪੪. ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਭਾਵਾਭਾਵਤੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਜਾਤਿਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਭਵਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ, ਤਂ ਜਾਤਿਯਾ ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋ ਸਿਯਾ ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਨਿਯਮਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਭਵੋ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਜਾਤਿਕ੍ਖਣਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਭਵੇਤਿ ਭਵਪਦੇ, ਭਵੇ ਵਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬੇ. ਏਸ ਨਯੋ ਜਾਤਿਆਦੀਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ‘‘ਯਥਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ, ਨਿਯਮਾਭਾਵਤੋ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਹੇਤੂਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਿਭਾਵਵਿਭਾਵਨੇਨ ਅਕਾਰਣਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਅਯਾਵਭਾਵਿਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਤਿਆਦਿ ਮਗ੍ਗਸੋਧਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਰਂ ਸਯਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਸੋ ਖਣੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਙ੍ਖਣਿਕੋ, ਨ ਤਙ੍ਖਣਿਕੋ ਅਤਙ੍ਖਣਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਭਾਵਾ, ਅਯਾਵਭਾਵਿਕਸਬ੍ਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਹੇਤੂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਏਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇ ਸਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨ ਹਿ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਜਾਤਿਆਦੀਨਂ ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੋ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਅਸਭਾਵਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਪਨ ਅਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਂ ਜਾਤਿਆਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਪਚ੍ਚਯਤਾ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਯਮਾਨਾਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ. ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਪਦੇਸੋਤਿ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਪਦੇਸੋ. ਕੋ ਪਨ ਸੋਤਿ? ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮਂ, ਨਾਮਰੂਪਞ੍ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਚ ਜਰਾਮਰਣਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਯੋ ਭਵੋ ਜਾਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਭਵਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿਪਿ ਜਾਤਿਆਦੀਨਿ ਜਾਤਿਯਾ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਏਵ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਸਙ੍ਕਾ ਏਵ ਨੇਸਂ ਤਸ੍ਸਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨੇਵ ਠਪੇਤਬ੍ਬਗਹੇਤਬ੍ਬਵਿਸੇਸੇ ਸਤੀਤਿ ਸਾਸਙ੍ਕਂ ਵਦਤਿ.

ਹੇਤੁਚਤੁਕ੍ਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਚਤੁਕ੍ਕਵਣ੍ਣਨਾ

੨੪੬. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਿਨੋ. ਵਿਸੁਂ ਠਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਭਵੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ. ਸਪ੍ਪਦੇਸਮੇਵ ਗਹਿਤਂ ਇਧ ਵੇਦਨਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਸ੍ਸੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ ਚ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂਯੇਵ ਨਾਮਂ ਗਹਿਤਂ, ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਨਿਯਮਾਭਾਵੋ ਵਿਯ ਭਵੇ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਨਿਯਮਾਭਾਵੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ.

ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞ…ਪੇ… ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਥਾ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਆਗਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਕ੍ਖਾਯਤਨੁਪਚਯਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਉਪਰੂਪਰਿ ਚਿਤਾਨਿ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਿ, ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਵਾ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਾਨਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨੁਪਚਯਾਦੀਨਿ.

ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਚਤੁਕ੍ਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਮੂਲਕਨਯਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੪੭. ਯਦਿਪਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਗਤਵਿਸੇਸੋ, ਤਥਾਪਿ ਸਾਮਞ੍ਞਗ੍ਗਹਣੇਨ ਨਯਗਤੋ ਵਿਸੇਸੋ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਨਾਮਵਿਸੇਸਾਨਂ ਤਸ੍ਸਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਾਮਵਿਸੇਸਾਨਂ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਦੇਵ ਪਨ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤੋਪਿ ਜਾਤਿਆਦਿ ਭਵਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਭਵਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਧਾਪੀਤਿ ‘‘ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਇਧਾਪਿ. ਨ ਸਿਯਾਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨ ਸਿਯਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਾਮਞ੍ਞਚੋਦਿਤਂ ਵਿਸੇਸਚੋਦਿਤਮੇਵ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਸੋਤਿ ਭਵੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਸਭਾਵਾਸਭਾਵਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਣੇਨ.

ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸਪਿ ਭਵੇਕਦੇਸਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ…ਪੇ… ਅਗ੍ਗਹਿਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਭਵਸਦ੍ਦੋ…ਪੇ… ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਗਹਣਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਨਾਮਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਨਾਮਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰਵਸੇਸਬੋਧਕੋ’’ਤਿ. ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਏਕਂਸਤੋ ਕਾਰਣਂ ਮਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੇਨ ਭਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰਵਸੇਸਬੋਧਕੋ, ਨ ਨਾਮ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂਸਭਾਵਾ ਹਿ ਏਤਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਤਿ ਭਵਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰਵਸੇਸਬੋਧਕੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਸਯਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ. ਜਾਯਮਾਨਾਦਿਧਮ੍ਮਵਿਕਾਰਭਾਵਤੋ ਜਾਯਮਾਨਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਜਾਤਿਆਦਯੋ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਪਨ ਜਾਤਿਆਦਿਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਜਾਯਮਾਨਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਜਾਤਿਆਦੀਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਮਾਹ ‘‘ਜਾਯਮਾਨਾਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਜਾਤਿਆਦਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਅਸਮ੍ਭਵੇਨੇਵ.

ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਅਕੁਸਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੨੪੮-੯. ਤਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ. ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਸ੍ਸ. ਤਣ੍ਹਾਗਹਣੇਨਾਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਾਮੇ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਪਿ ਨਾਮੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਨਾਮਸ੍ਸ ਯਥਾਰਹਂ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਂ, ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਪਨ ਭਵਸਙ੍ਗਹੋਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ‘‘ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੇਵ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਾਮੇ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਾ’’ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ, ਦਿਟ੍ਠਿ. ਭਵਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਤਿ ਦੁਵਿਧਸ੍ਸਪਿ ਭਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤਾ. ਉਭਯੇਨਪਿ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਭਵਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਠਪੇਤਬ੍ਬਤਂਯੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਏਕਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ‘‘ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਏਕੋ ਏਵਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਸੁਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋ ਭਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋ.

੨੫੨. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨਾਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਚ.

੨੫੪. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ. ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੋ. ਵਤ੍ਥੁਸਙ੍ਖਾਤਂ ਰੂਪਂ. ਪੁਰੇਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋ. ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋ. ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਾਦਯੋ ਗਹਿਤਾ.

੨੬੪. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

੨੮੦. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਬਲਵਕਿਲੇਸਭੂਤਾਯ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੮੦) ਪਦਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਟ੍ਠਾਨੇ’’ਤਿ ਪਦੇਨ. ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਣ੍ਡਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਿਭਙ੍ਗੇ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਅਕੁਸਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੩੦੬. ਸਬ੍ਯਾਪਾਰਾਨੀਤਿ ਸਉਸ੍ਸਾਹਾਨਿ, ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਹੀਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਹੀਨਾਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨਾ.

ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਦਤਿ, ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਪਨ ‘‘ਨ ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੩੦੬) ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਾਮਰੂਪਂ ਨ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਅਵਿਜ੍ਜਾਮੂਲਕਕੁਸਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩੪. ਕੁਸਲਫਲੇਤਿ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਸਾਦੁਰਸਵਿਸਰੁਕ੍ਖਬੀਜਸਦਿਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਯਦਿਪਿ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਹੇਤੁਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜਨਾ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਅਵਿਗਤਚਤੁਕ੍ਕਾਦੀਨਿ ਪਨ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਯਥਾਲਾਭਯੋਜਨਾਯ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ.

ਅਵਿਜ੍ਜਾਮੂਲਕਕੁਸਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਕੁਸਲਮੂਲਕਵਿਪਾਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੩੪੩. ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਵਿਪਾਕਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤਾ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਯਾਯਤਾ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੨੩), ਅਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੨੩), ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮੋ ਨੇਵਵਿਪਾਕਨਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੩.੧੦੩) ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਕੁਸਲਮੂਲਂ ਅਕੁਸਲਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਅਨ੍ਵਾਦੇਸੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ‘‘ਏਸਾ’’ਤਿ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਸਾਤਿ…ਪੇ… ਯੋਜੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਮਨਸਿਕਾਰੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਵਿਜ੍ਜਾਨਮ੍ਪਿ ਕਿਰਿਯਾਯ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਭੂਤਾਨਿਯੇਵ ਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਿਰਿਯਾਨਿ ਪਨ…ਪੇ… ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਨਵਾਦਿਭੇਦਾਨਨ੍ਤਿ ਨਵਅਟ੍ਠਸਤ੍ਤਛਾਤਿ ਏਵਂਪਭੇਦਾਨਂ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇ ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੇ ਚ ਆਗਤਾਨਂ ਯਥਾਲਾਭਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਂ. ‘‘ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਪਨ ਵਿਪਾਕੇ ਚਾ’’ਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇ ਚਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਸਲ…ਪੇ… ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਮੂਲਪਦੇਕਪਚ੍ਚਯਤਾਵਸੇਨਾਤਿ ਮੂਲਪਦਸ੍ਸ ਏਕਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਤਾਵਸੇਨ. ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਨਯਸ੍ਸਾਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾਮੂਲਕਸ੍ਸ, ਵਿਪਾਕੇਸੁ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਮੂਲਕਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਨਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਧਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਭੇਦੇਤਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਭੇਦੇਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਮੇਵ ‘‘ਤਂਤਂਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤਿ.

ਕੁਸਲਮੂਲਕਵਿਪਾਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.