੧੩. ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਵਿਭਙ੍ਗੋ
੧. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ
੬੪੨. ਦਿਸਾਦੇਸੋਧਿਨਾਤਿ ‘‘ਏਕਂ ਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਦਿਸੋਧਿਨਾ, ਵਿਹਾਰਗਾਮਨਿਗਮਨਗਰਜਨਪਦਰਜ੍ਜਾਦਿਦੇਸੋਧਿਨਾ ਚ. ਸਤ੍ਤੋਧਿਨਾਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ, ਸਬ੍ਬੇ ਪੁਰਿਸਾ, ਅਰਿਯਾ, ਅਨਰਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਸਤ੍ਤੋਧਿਨਾ. ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ, ਪਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਾ. ਅਨੁਵਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਕਂ. ਤਂ ਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੋ, ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਉਭਯਂ. ‘‘ਤਥਾ ਦੁਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦੀਸੁ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਦਿਸਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਇਤੀਤਿ ਅਯਂ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਕਾਰਤ੍ਥੇ, ਏਵਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਥਾ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ, ਦੁਤਿਯਂ, ਤਤਿਯਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਏਵਂ ਉਦ੍ਧਂ, ਅਧੋ, ਤਿਰਿਯਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾ…ਪੇ… ਤਂ ਦ੍ਵਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦ੍ਵਯਸ੍ਸ. ਫਰਣਨ੍ਤਰਾਦਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਫਰਣਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਫਰਣਨ੍ਤਰਂ, ਤਂ ਆਦਿ ਯਸ੍ਸ, ਤਂ ਫਰਣਨ੍ਤਰਾਦਿ. ਫਰਣਨ੍ਤਰਞ੍ਹੇਤਂ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਵਿਪੁਲਤਾ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਭੁਮ੍ਮਨ੍ਤਰਪਗੁਣਭਾਵਾਦਿ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਫਰਣਨ੍ਤਰਾਦਿਨੋ ਠਾਨਂ ਠਾਨਭੂਤੋ ‘‘ਵਿਪੁਲੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੋ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਮਤ੍ਤਪਰਾਮਸਨਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੋਕਾਸੋਤਿ. ਇਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਂ ਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੬੪੩. ਰਾਗਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ. ਸਿਨੇਹਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹਾਦਿਸਿਨੇਹਸ੍ਸ. ਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਰਾਗਸਿਨੇਹਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਨਾਸਸ੍ਸ. ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ.
੬੪੫. ਅਧਿਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ ਯਸ੍ਮਾ ਫਰਣਵਸੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਸਂਸਪ੍ਪਨਵਸੇਨੇਵ ਤਂ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਬਲਵਤਾ ਵਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੬੪੮. ਏਤੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਕਲੇਨ ਦਿਸਾਦੇਸਾਦਿਭੇਦੇਨ ਅਵਧਿਨਾ. ਸਬ੍ਬਾਵਧਿਦਿਸਾਦਿਫਰਣਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਵਧਿਭੂਤਦਿਸਾਦੇਸਪੁਗ੍ਗਲਫਰਣਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ.
੬੫੦. ਵਿਘਾਤਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ.
ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਕਵਣ੍ਣਨਾ
੬੯੯. ਕਥਿਤਾਨਂ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਵਿਭਙ੍ਗੇ ਕਥਿਤਾ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾ, ਤਾ ਚ ਸਭਾਵਤੋ ਲੋਕਿਯਾ ਏਵ, ਨ ਖਨ੍ਧਵਿਭਙ੍ਗਾਦੀਸੁ ਕਥਿਤਾ ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਵਿਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਪੀਤਿ ਏਕਂਸਤੋ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਨਂ ਲੋਕਿਯਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਤੁਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.