੧੨. ਝਾਨਵਿਭਙ੍ਗੋ

੧. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਂ

ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ

੫੦੮. ਝਾਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਕਰਣੀਯਸਮ੍ਪਦਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਾਦਿ. ਅਸੁਭਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਚ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰ-ਗ੍ਗਹਣਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੁਞ੍ਞਾ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾ ਸਮਣੇਭੀਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੯; ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪੧) ਵਚਨੇਨ ਸਮਣਭਾਵਕਰਪੁਬ੍ਬਭਾਗਕਰਣੀਯਸਮ੍ਪਦਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਨਾਮਕਾਯਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵਚਨਾਨਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੇਸੁ, ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਵਿਰਤਿਚੇਤਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਣਵਸੇਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੇਸੁ ਸਾ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਿਕ੍ਖਾਦਿਕਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਕਦੇਸਭੂਤਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਇਦਮਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਪਰਿਦੀਪਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸਨ੍ਤੋਸਾਦਿਵਸੇਨ ਇਤਰੀਤਰਸਨ੍ਤੋਸਂ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਵਣ੍ਣਵਾਦਿਤਂ, ਅਲਦ੍ਧਾ ਚ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨਂ, ਲਦ੍ਧਾ ਚ ਅਗਧਿਤਪਰਿਭੋਗਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਗੁਣੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਝਾਨਭਾਵਨਾਯ ਕਾਰਕੋਤਿ ਪਰਿਦੀਪਨਂ ਕਾਰਕਭਾਵਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਅਰਞ੍ਞਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੇਨਾਸਨਸ੍ਸ ਪਭੇਦਂ, ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਿਰਾਦੀਨਵਤਂ, ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੇਨਾਸਨਪ੍ਪਭੇਦੇ…ਪੇ… ਪਰਿਦੀਪਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੫੦੯. ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿ-ਸਦ੍ਦਾਦੀਹਿ ਸਾਸਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਭਾਵਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਟ੍ਠੇਨ. ਸਿਕ੍ਖਿਯਮਾਨੋ ਕਾਯਾਦੀਨਿ ਵਿਨੇਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਵਿਨਯੋ’’ਤਿ, ਵਿਨਯੋ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯੋ ਵਿਯਾਤਿ ਵਿਨਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਅਨੁਸਾਸਨਦਾਨਭੂਤਂ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਦਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ.

ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਰਿਪੂਰਤੀਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਦਿਮੇਵ ਵਿਸੋਧੇਹਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਕੋ ਚਾਦਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ? ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਉਜੁਕਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੬੯) ਵਚਨਤੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਂ. ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯੇ ਫਲਕਾਰਣੋਪਚਾਰੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਕਦੇਸਭੂਤੇਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭਗਵਤੋ ਵਿਨਯਨਕਿਰਿਯਤ੍ਤਾ ਵਿਨਯੋ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਂ, ਤਂ ਪਨ ਵਿਨਯਨਂ ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਅਵਿਸਮਸਭਾਵੇਨ, ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਨ ਦਣ੍ਡਾਦਿਨਾਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਰਮਾਨਵਜ੍ਜਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਂ, ਅਕੁਪ੍ਪਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਂ ਵਾ. ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦੀਸੁ ਅਭਿਜਾਨਨਾਦਿਕਾਰਣਂ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਤਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਇਮਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਨਿਯਮਕਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਏਵ-ਸਦ੍ਦਲੋਪੋ ਵਾ ਕਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਯਮੋ ਕਤੋ’’ਤਿ.

੫੧੦. ਭਿਕ੍ਖੁਕੋਤਿ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਥੇਨ ਕ-ਕਾਰੇਨ ਪਦਂ ਵਡ੍ਢਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਨਧਮ੍ਮਤਾਯਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਮਾਹ. ਭਿਕ੍ਖਕੋਤਿ ਪਨ ਪਾਠੇ ਭਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਲ੍ਲਿਕਂ ਰਜਮਿਸ੍ਸਂ ਮਲਂ, ਅਮਿਸ੍ਸਂ ਮਲਮੇਵ. ਭਿਨ੍ਨਪਟਧਰੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਭਿਨ੍ਨਪਟਧਰੇ ਭਿਕ੍ਖੁ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯਸ੍ਸ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ ਚ ਓਧਿ ਅਵਸਿਟ੍ਠੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਓਧਿਸੋ, ਅਰਹਾ ਪਨ ਤਦਭਾਵਾ ਓਧਿਰਹਿਤੋਤਿ ‘‘ਅਨੋਧਿਸੋ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਓਧਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਏਕਦੇਸੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬਮਗ੍ਗਾ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾ ਚ ਅਰਹਤਾ ਭਾਵਿਤਾ ਪਹੀਨਾ ਚ ‘‘ਓਧੀ’’ਤਿ ਨ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਪਹਾਨਾਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਭੇਦਨਪਰਿਯਾਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸੇਕ੍ਖੋਤਿਆਦਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਗੁਣਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਨ ‘‘ਸਮਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਨਵਸੇਨ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਿਬ੍ਬਚਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.

ਸੇਕ੍ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ ਕਥਿਤਾ, ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਾਪਕਾਨਂ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਖੀਣਾਸਵੋਵ ਕਥਿਤੋਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ‘‘ਸੇਕ੍ਖੋਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤ ਅਰਿਯਾ, ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਫਲਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦ੍ਵਯੇਨ ਨ ਸਮੇਤਿ, ਤਦਿਦਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦਸ੍ਸਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸੇਸਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਾਦਯੋ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸੀਲੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਪਨ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਜ੍ਝਾਨਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ.

ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਕਰਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਠਾਨਂ, ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਠਾਨਾਰਹਂ, ਅਨੂਨਞਤ੍ਤਿਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਂ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਚ ਅਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੫੧੧. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਵਿਰਤਿਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਚੇਤਸਿਕਸੀਲਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯਸੀਲਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨਗਰਵਡ੍ਢਕੀ ਵਤ੍ਥੁਵਿਜ੍ਜਾਚਰਿਯੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਆਹਾਰੋ ਅਸਿਤਾਦੀਨਿ, ਭਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਲੇਹਿਤਬ੍ਬਚੁਬਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਵਾ.

ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਉਪੇਤੋ ਪਿਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਹੋਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸੁਚਰਿਤਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਾਹਾਰਤ੍ਤਾ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਪਿਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਸਂਵੁਤੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਿਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥਮਾਹ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਚ ਸਂਵਰੇਨ ਚਾਤਿ ਇਦਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਸੀਲਂ ਕਾਯਿਕਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਦੁਤਿਯੋ ਪਨਤ੍ਥੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਏਕਤ੍ਥਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ.

੫੧੩. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਚ ਗਹਿਤਾਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਮਨਸਾਪਿ ਆਚਰਤਿ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਕਾਯਿਕਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਨਾਚਾਰੇਸੁ. ਗਰੁਭਣ੍ਡਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਮਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਰੋਪਿਮੋਤਿ ਸਙ੍ਘਿਕਭੂਮਿਯਂ ਉਟ੍ਠਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਫਾਤਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਗਰੁਭਣ੍ਡਨ੍ਤਰਭੂਤਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਮਾਹ. ਸਿਨਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਿਨਾਨਂ, ਚੁਣ੍ਣਾਦਿ.

ਸਚ੍ਚਾਲੀਕੇਨ ਪਿਯਵਾਦੀ ‘‘ਚਾਟੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਚਾਟੁਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਇਚ੍ਛਤੀਤਿ ਚਾਟੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਚਾਟੁਕਮ੍ਯਤਾ. ਮੁਗ੍ਗਸੂਪਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਿਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਸਬ੍ਬਾਹਾਰੇਹਿ ਅਵਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਰਿਭਟਤਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਪੋਸੇਤਿ ਵਾਤਿ ਪਰਿਭਟੋ, ਅਥ ਵਾ ਪਰਿਵਾਰਭੂਤੋ ਭਟੋ ਸੇਵਕੋ ਪਰਿਭਟੋ.

ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਗਿਹੀਨਂ ਕਰਿਯਮਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਂ ਪਟਿਪਿਣ੍ਡਦਾਨਂ, ਪਿਣ੍ਡਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਿਣ੍ਡਗ੍ਗਹਣਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਟਿਪਿਣ੍ਡਂ. ਸਙ੍ਘਭੋਗਚੇਤਿਯਭੋਗਾਨਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਵਿਚਾਰਣਂ ਸਙ੍ਘੁਪ੍ਪਾਦਚੇਤਿਯੁਪ੍ਪਾਦਪਟ੍ਠਪਨਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕੇ ਵਿਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ.

੫੧੪. ਗਾਵੋ ਚਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਗੋਚਰੋ, ਗੋਚਰੋ ਵਿਯਾਤਿ ਗੋਚਰੋ, ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਚਰਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ. ਗਾਵੋ ਵਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਤੇਹਿ ਚਰਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ ਗੋਚਰੋ. ਅਯੁਤ੍ਤੋ ਗੋਚਰੋ ਅਗੋਚਰੋਤਿ ਤਦਞ੍ਞੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਗੋਚਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਧੁਨਨਤ੍ਥੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਵਿਨਿਦ੍ਧੁਤਕਿਬ੍ਬਿਸਾਨਿ ਵਾ’’ਤਿ.

੫੧੫. ਅਵਰਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਮਤ੍ਤਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਓਰਮਤ੍ਤਕਾਨਿ. ਸਂਯਮਕਰਣੀਯਾਨੀਤਿ ਕਾਯਵਾਚਾਸਂਯਮਮਤ੍ਤੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਪਟਿਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਵਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਵਾ. ‘‘ਪੁਨ ਨ ਏਵਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਂਵਰਮਤ੍ਤੇਨ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੇਨੇਵ ਵਾ ਕਰਣੀਯਾਨਿ ਸਂਵਰਕਰਣੀਯਾਨਿ. ਦਿਵਿਵਿਹਾਰਜਨਪਦਵਾਸੀ ਦਿਵਿਵਿਹਾਰਵਾਸੀ. ਮਨਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਵਿਕਮ੍ਮਂ. ਦੇਸਨਾ ਇਧ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨਾਵਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਰਣੀਯਾਨਿ ਮਨਸਿਕਾਰਪਟਿਬਦ੍ਧਾਨੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਾਨਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਗਮਨੀਯਾਨਿ ਵਜ੍ਜਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨੁਵਾਦਪਰਾਨੁਵਾਦਦਣ੍ਡਦੁਗ੍ਗਤਿਭਯਸ੍ਸ.

੫੧੬. ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੇਸਸਿਕ੍ਖਾ ਪਨ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਿਕ੍ਖੁਗ੍ਗਹਣਂ ਪਨ ਅਗ੍ਗਪਰਿਸਾਮੁਖੇਨ ਸਬ੍ਬਜ੍ਝਾਨਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਸਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਕਤਂ. ਗੁਣਤੋ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੇਨ ਸਮਾਦਾਨੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਸਮਾਦਾਨਕਿਚ੍ਚਕਰਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਮਾਦਾਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਅਨੇਕੇਸੁ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਦੇਸਨਾਵੁਟ੍ਠਾਨਵਤ੍ਤਚਰਣਾਦਿਆਕਾਰੇਨ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਸੇਸਸ੍ਸਪਿ ਨਿਸ੍ਸੇਸਤਾਕਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

੫੧੯. ਆਵਰਣੀਯੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਸੋਧਨਭਾਵਨਾ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਭਾਵਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਪ੍ਪਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੁਪ੍ਪਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਂ ਨਾਮ ਇਦਂ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਇਤੋ ਪਰਞ੍ਚ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਂ.

੫੨੦-੫੨੧. ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਰਮ੍ਭਮਾਨੋ. ਸਾਤਚ੍ਚਂ ਨੇਪਕ੍ਕਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਯਮਾਨੋ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੫੨੨. ਲੋਕਿਯਾਯਪਿ…ਪੇ… ਆਹਾਤਿ ਇਦਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਹ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਿਪਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਾਨਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਸ੍ਵੇਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਹਿ ਤਦੁਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਂ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਦ੍ਧਾਬਲਞ੍ਚ ਗਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ‘‘ਸਦ੍ਧੂਪਨਿਸਂ ਪਾਮੋਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੩) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਪਞ੍ਚੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੫੨੩. ਸਮਨ੍ਤਤੋ, ਸਮ੍ਮਾ, ਸਮਂ ਵਾ ਸਾਤ੍ਥਕਾਦਿਪਜਾਨਨਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਂ, ਤਦੇਵ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਤੇਨਾਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਅਵੁਤ੍ਤਾਪਿ ਸਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਸਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਸਾਤ੍ਥਕਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਦੀਨਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਨਂ ਸਾਤ੍ਥਕਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਏਵਂ ਸਪ੍ਪਾਯਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਦੀਸੁ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਗੋਚਰੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਅਵਿਜਹਿਤੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਗੋਚਰੇ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਗੋਚਰਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਦੀਸੁ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨਮੇਵ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ.

ਦ੍ਵੇ ਕਥਾਤਿ ਵਚਨਕਰਣਾਕਰਣਕਥਾ ਨ ਕਥਿਤਪੁਬ੍ਬਾ. ਵਚਨਂ ਕਰੋਮਿ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਬ੍ਬਚਤ੍ਤਾ ਪਟਿਵਚਨਂ ਦੇਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸੀਸੇਨੇਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗੇਨੇਵ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ‘‘ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਚੇਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਕ੍ਖਮਾਨਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਯਥਾਪਰਿਹਰਿਯਮਾਨਂ ਵਾ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ‘‘ਧਮ੍ਮਕਥਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾਯੇਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਭਯੇਤਿ ਪਰਚਕ੍ਕਾਦਿਭਯੇ.

ਅਵਸੇਸਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਯਾਗੁਅਗ੍ਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਠਾਨਚਙ੍ਕਮਨਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਿਰਿਯਾਪਥਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਭੋਜਨਾਦਿਕਾਲੇ ਅਵਸ੍ਸਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨਿਸਜ੍ਜਾਯਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ.

ਥੇਰੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ –

‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਬਾਹਿਯ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਤੇ ਮੁਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਤੇ. ਯਤੋ ਖੋ ਤੇ, ਬਾਹਿਯ, ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਤੇ ਮੁਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਤਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਨ ਤੇਨ, ਯਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਨ ਤੇਨ. ਤਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਨ ਤਤ੍ਥ, ਯਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਨ ਤਤ੍ਥ. ਤਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਨੇਵਿਧ ਨ ਹੁਰਂ ਨ ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨ. ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ੧੦) –

ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ.

ਖਾਣੁਆਦਿਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸੇਨ ਹਰਣਂ ਵੀਤਿਹਰਣਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਾਵ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦੋ, ਤਾਵ ਆਹਰਣਂ ਅਤਿਹਰਣਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਹਰਣਂ ਵੀਤਿਹਰਣਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਾ ਏਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਅਵੀਚਿਨ੍ਤਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ.

ਪਠਮਜਵਨੇਪਿ…ਪੇ… ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਂ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸੋਤਿ ਰਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਆਵਜ੍ਜਨਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਾਨਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਆਵਜ੍ਜਨਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਵਸੇਨ ਇਟ੍ਠੇ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਾਦਿਮ੍ਹਿ ਲੋਭੋ, ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਚ ਪਟਿਘੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸੋਤਿ ਰਜ੍ਜਨਾਦਿ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਜਵਨਂ ਮੂਲਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਭਵਙ੍ਗਾਦਿ. ਏਵਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਜਵਨਸ੍ਸ ਮੂਲਵਸੇਨ ਮੂਲਪਰਿਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਆਗਨ੍ਤੁਕਤਾਵਕਾਲਿਕਤਾ ਪਨ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਜਵਨਸ੍ਸੇਵ ਅਪੁਬ੍ਬਤਿਤ੍ਤਰਤਾਵਸੇਨ. ਮਣਿਸਪ੍ਪੋ ਸੀਹਲ਼ਦੀਪੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਏਕਾ ਸਪ੍ਪਜਾਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਚਲਨਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਪਨਂ.

ਅਤਿਹਰਤੀਤਿ ਯਾਵ ਮੁਖਾ ਆਹਰਤਿ. ਵੀਤਿਹਰਤੀਤਿ ਤਤੋ ਯਾਵ ਕੁਚ੍ਛਿ, ਤਾਵ ਹਰਤਿ, ਕੁਚ੍ਛਿਗਤਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਤੋ ਹਰਤਿ. ਅਲ੍ਲਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਨੁਪਾਲੇਤੀਤਿ ਵਾਯੁਆਦੀਹਿ ਅਤਿਵਿਸੋਸਨਂ ਯਥਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਪਾਲੇਤਿ. ਆਭੁਜਤੀਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨਜ੍ਝੋਹਰਣਜਿਣ੍ਣਾਜਿਣ੍ਣਤਾਦਿਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਤਂਵਿਜਾਨਨਨਿਪ੍ਫਾਦਕੋਯੇਵ ਹਿ ਪਯੋਗੋ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮਾਗਮ੍ਮ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਭੁਜਨਕੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਜਾਨਨਂ ਆਭੁਜਨਂ.

ਅਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਅਯੁਤ੍ਤੇ ਠਾਨੇ ਖੇਤ੍ਤਦੇਵਾਯਤਨਾਦਿਕੇ. ਤੁਮ੍ਬਤੋ ਵੇਲ਼ੁਨਾਲ਼ਿਆਦਿਉਦਕਭਾਜਨਤੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਛਡ੍ਡਿਤਂ ਉਦਕਂ.

ਗਤੇਤਿ ਗਮਨੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਭਿਕ੍ਕਮਪਟਿਕ੍ਕਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਮਨੇਪਿ ਪੁਰਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਤਿਹਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ਗਮਨਮੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਵਕ੍ਖਮਾਨੋ ਵਾ ਏਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ.

ਏਤ੍ਤਕੇਨਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਵਚਨਮਤ੍ਤੇਨ ਗੋਚਰਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਨ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਭੂਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚਙ੍ਕਮਨਟ੍ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਸੁ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਾਯਾਦਿਕਿਰਿਯਾਮਯਤ੍ਤਾ ਆਵਜ੍ਜਨਕਿਰਿਯਾਸਮੁਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਜਵਨਂ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਾ ਛਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਕਿਰਿਯਾਮਯਪਵਤ੍ਤਂ ਨਾਮ, ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਵਿਰਹਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

੫੨੬. ਉਪਾਸਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਇਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਵਿਯ ਉਪਾਸਨਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਯੋਗਕਰਣਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਉਪਾਸਨਸ੍ਸ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਮੇਵ ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੋਗਪਥ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਾਤਿ. ਸੀਸਂ ਧੋਵਤੀਤਿ ਇਚ੍ਛਾਦਾਸਬ੍ਯਾ ਭੁਜਿਸ੍ਸਤਂ ਞਾਪਯਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨੇਹਿ ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਅਯਸਰਜਂ ਧੋਵਤਿ.

੫੨੯. ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਪਾਰਾਜਿਕੇ ਆਗਤਂ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਆਰਞ੍ਞਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘‘ਪਞ੍ਚਧਨੁਸਤਿਕਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਤਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯਿਕੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਨਤੋ ‘‘ਆਰਞ੍ਞਕੋ ਪਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ.

੫੩੦. ‘‘ਨਿਤੁਮ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ‘‘ਨਦੀਕੁਞ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਯਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਨ੍ਦਰਨ੍ਤਿ ਅਪਬ੍ਬਤਪਦੇਸੇਪਿ ਵਿਦੁਗ੍ਗਨਦੀਨਿਵਤ੍ਤਨਪਦੇਸਂ ਕਨ੍ਦਰਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੫੩੧. ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਭਾਜੇਤਬ੍ਬਤਂ ਅਨ੍ਤੇ ਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੫੩੩. ਰਹਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਰਹਸ੍ਸਂ, ਤਂ ਅਰਹਤਿ ਤਸ੍ਸ ਯੋਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਂ. ਵਿਚਿਤ੍ਤਾ ਹਿ ਤਦ੍ਧਿਤਾਤਿ. ਰਹਸਿ ਵਾ ਸਾਧੁ ਰਹਸ੍ਸਂ, ਤਸ੍ਸ ਯੋਗ੍ਗਂ ਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਂ.

੫੩੬. ਪਣਿਹਿਤੋਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਪਿਤੋ.

੫੩੭. ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਨਿਯ੍ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਨਿਯ੍ਯਾਨਸਭਾਵਂ, ਕਾਯਾਦੀਸੁ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਸਭਾਵਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਯਾਦਿਪਰਿਗ੍ਗਹਣਂ ਞਾਣਂ ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ, ਤਂ-ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾਯ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਭੂਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੫੪੨-੫੪੩. ਵਿਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰਾਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਵਸੇਨਾਤਿ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਗਤਸਬ੍ਬਕੋਧਸਙ੍ਗਾਹਿਕਵਸੇਨ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਹਣਞ੍ਚ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੫੪੬. ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਏਕਵਚਨੇਨ ‘‘ਥਿਨਮਿਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਸਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਭੇਦੋ, ਬਹੁਵਚਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਰੋਧਸਨ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਵਚਨਂ ਅਙ੍ਗਸਨ੍ਤਤਾਯ, ਸਭਾਵਸਨ੍ਤਤਾਯ ਵਾ ਸਨ੍ਤਤਾਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ.

੫੫੦. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਿਕਾਰਵਿਰਹਾ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਸਞ੍ਞਾ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਯਂ ਸਞ੍ਞਾ ਆਲੋਕਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੫੫੩. ‘‘ਵਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ, ‘‘ਆਲੋਕਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚ ‘‘ਚਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿਆਦੀਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਦਾਨਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਯਾਨਿ ਯੇਸਂ ਵੇਵਚਨਾਨਿ, ਤਾਨੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਟਿਮੁਞ੍ਚਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਸਾਰਮ੍ਭਂ ਅਭਿਭਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਿਰਾਵਰਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਭੁਜਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਨਿਰਾਵਰਣਾਭੋਗਾ, ਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਵਿਵਟਾ.

੫੫੬. ‘‘ਵਿਕਾਲੋ ਨੁ ਖੋ, ਨ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਛਯਤਾਯ ਕਤਵਤ੍ਥੁਜ੍ਝਾਚਾਰਮੂਲਕੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਵਤ੍ਥੁਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਕਾਰਣਵੋਹਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੫੬੨. ਕਿਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਸਦਰਥਭਾਵੇਨ ਸਯਮੇਵ ਵਾ ਕਿਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਕਿਲੇਸਰਹਿਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ.

੫੬੪. ਇਧੇਵ ਚ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਉਪੇਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

੫੮੮. ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ? ਯਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿਆਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ. ‘‘ਇਮਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ…ਪੇ… ਇਮਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਸਮੁਪੇਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਯਾਵ ਵਾ ‘‘ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ ਪਦਂ, ਤਾਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ, ‘‘ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਪਕਾਰੇਨਾਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਨਾ’’ਤਿਆਦਿਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ‘‘ਉਪੇਤੋ ਸਮੁਪੇਤੋ’’ਤਿਆਦਿਪੁਗ੍ਗਲਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਕਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਨਾ’’ਤਿ ਕਾਰਣਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਨਾਵਸੇਨ ਹਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਉਪੇਤੋ ਸਮੁਪੇਤੋ’’ਤਿ ਏਤੇਸਂ ‘‘ਉਪਾਗਤੋ ਸਮੁਪਾਗਤੋ’’ਤਿ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾ ਵਿਵਰਨ੍ਤਿ, ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ‘‘ਇਮਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾ. ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਨਾ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਾ ਸਮੁਪੇਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਂ ਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾ ਵਿਭਜਨ੍ਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਕ-ਸਦ੍ਦਨ੍ਤੋਗਧਾਯ ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਤਸ੍ਸੇਵ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਕ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ ‘‘ਯਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਉਪੇਕ੍ਖਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਇਮਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਿਭਾਗੋ. ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਞ੍ਞਾਤਤਾ ਨਿਕੁਜ੍ਝਿਤਭਾਵੋ, ਕੇਨਚਿ ਪਕਾਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤੇਪਿ ਨਿਰਵਸੇਸਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਾਭਾਵੋ ਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵੋ.

੬੦੨. ਉਪਰਿਭੂਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਾਦੀਨਿਪਿ ਵਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਉਪਰਿਭੂਮਿਯੋਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਨ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ.

੬੧੦. ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਤਂਯੇਵ ਆਕਾਸਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਫੁਟਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਅਨਨ੍ਤਂ ਫਰਤਿ, ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਏਤਂ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਤਂਯੇਵ ਆਕਾਸਂ ਫੁਟਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਿਰ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਵਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ – ਤਂਯੇਵ ਆਕਾਸਂ ਫੁਟਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ਯੁਤ੍ਤੋ – ਤਂਯੇਵ ਆਕਾਸਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਫੁਟਂ ਤੇਨ ਗਹਿਤਾਕਾਰਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਨ੍ਤਂ ਫਰਤੀਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਆਕਾਸਂ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਸਮਙ੍ਗੀ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਅਨਨ੍ਤਂ ਫਰਤਿ, ਤਂ ਫਰਣਾਕਾਰਸਹਿਤਮੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਸਮਙ੍ਗੀ ਅਨਨ੍ਤਂ ਫਰਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.

੬੧੫. ਤਂਯੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਾਵੇਤੀਤਿ ਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਤਂ, ਤਂਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਪਠਮੇਨ ਵਿਯ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਤਿਯੇਨਾਰੁਪ੍ਪੇਨ ਅਭਾਵੇਤੀਤਿ.

ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ

੬੨੩. ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯੇ ਪਞ੍ਚਕਨਯਦਸ੍ਸਨੇ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਝਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਆਦਿਨਾ ਉਦ੍ਧਟਂ. ਉਦ੍ਧਟਾਨਂਯੇਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਠਮਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਤੋ, ਦੁਤਿਯਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ.

ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਕਵਣ੍ਣਨਾ

੬੪੦. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਪਨੇਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਤੀਸੁਝਾਨੇਸੁ ‘‘ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਸਿਯਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਿਕਾ ਪਨ ਮਗ੍ਗਕਾਲੇ, ਫਲਕਾਲੇ ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਭੂਤਾ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਕਾਸਕਸਿਣਾਲੋਕਕਸਿਣਾਨਾਪਾਨਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਚਤੁਤ੍ਥਾਨਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਚਤੁਤ੍ਥੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ.

ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਖੀਣਾਸਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵਯਿਂਸੁ, ਫਲਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਂਸੂਤਿ, ਭਾਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕੁਸਲਤੋ ਤੇਰਸਸੁ ਹਿ ਚਤੁਤ੍ਥੇਸੁ ਅਯਂ ਕਥਾ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਨ ਚ ਕੁਸਲਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਦਟ੍ਠੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.

‘‘ਕਿਰਿਯਤੋ ਤੇਰਸਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਤੁਤ੍ਥਂ ਕਿਰਿਯਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਕੁਸਲਤੋ ਵਾ ਤੇਰਸਸੁ ਸੇਕ੍ਖਫਲਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਰਿਯਤੋ ਤੇਰਸਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਸੇਕ੍ਖਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਸਹ ਵਦਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਯਾਨਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਦਕਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਤੇਸਂ ਵਟ੍ਟਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਕਾਸਕਸਿਣਚਤੁਤ੍ਥਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਵਾ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਸਮਾਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

ਮਨੋਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਾਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਵਾ ਖਨ੍ਧਾ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੨੦.੨੮) ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਵਿਯ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਂ ਪਰਸਨ੍ਤਾਨਗਤਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਸਨ੍ਤਾਨਗਤਮ੍ਪਿ ਪਨ ਅਪਾਕਟਂ ਰੂਪਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਅਪਾਕਟਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਜਾਨਨਕਾਲੇ’’ਤਿ.

ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਝਾਨਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.