੬. ਅਬ੍ਯਾਕਤਵਗ੍ਗੋ
੧-੨. ਅਬ੍ਯਾਕਤਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੫੪-੫੫. ਛਟ੍ਠਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਦੁਤਿਯੇ ਅਤੀਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ‘‘ਪੁਰਿਮਕਮ੍ਮਭਵਸ੍ਮਿਂ ਮੋਹੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਆਯੂਹਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾ, ਉਪਗਮਨਂ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਚੇਤਨਾ ਭਵੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਗਤਂ ਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਮਾਹ. ਏਤਰਹਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਾਮਰੂਪਸਲ਼ਾਯਤਨਫਸ੍ਸਵੇਦਨਾਸਹਿਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਮਾਹ. ਯਂ ਅਤ੍ਥਿਕਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਕਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ‘‘ਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਪਜਹਾਮੀਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਤਤੋ ਏਵ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾਪਾਦਨਵਸੇਨ ਪਜਹਾਮਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜਾਮਿ. ਹਰਿਤਨ੍ਤਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩੦੩) ਹਰਿਤਮੇਵ. ਅਨ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਦਵਡ੍ਢਨਂ ਕਤਂ ਯਥਾ ‘‘ਵਨਨ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਲ੍ਲਤਿਣਾਦੀਨਿ ਆਗਮ੍ਮ ਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਥਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਹਾਮਗ੍ਗਂ. ਸੇਲਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਤਂ. ਉਦਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਦਕਂ. ਰਮਣੀਯਂ ਵਾ ਭੂਮਿਭਾਗਨ੍ਤਿ ਤਿਣਗੁਮ੍ਬਾਦਿਰਹਿਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਭੂਮਿਭਾਗਂ. ਅਨਾਹਾਰਾਤਿ ਅਪਚ੍ਚਯਾ ਨਿਰੁਪਾਦਾਨਾ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਅਬ੍ਯਾਕਤਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਤਿਸ੍ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੬. ਤਤਿਯੇ ਵਿਵਿਤ੍ਤਾਨਿ ਤਾਦਿਸਾਨਿ ਪਨ ਪਰਿਯਨ੍ਤਾਨਿ ਅਤਿਦੂਰਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਿਮਪਰਿਯਨ੍ਤਿਮਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਤੇ ਭਵਾਨਿ ਅਨ੍ਤਿਮਾਨਿ, ਅਨ੍ਤਿਮਾਨਿਯੇਵ ਪਰਿਯਨ੍ਤਿਮਾਨਿ. ਉਭਯੇਨਪਿ ਅਤਿਦੂਰਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੇ ਠਪਯਮਾਨੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮਾਕਾਰੇਨ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਤਂ ਪਟਿਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮਾਧਿ, ਸਤਿਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਾਵਿਰਹੇ ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਵਿਰਹਤੋ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮਾਧਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਿਸ੍ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪-੭. ਸੀਹਸੇਨਾਪਤਿਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੫੭-੬੦. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਰਿਯੋ ਕਦਰਿਯੋ. ਥਦ੍ਧਮਚ੍ਛਰਿਯਸਦਿਸਂ ਹਿ ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਸਬ੍ਬਨਿਹੀਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਸਬ੍ਬਕੁਸਲਾਨਂ ਆਦਿਭੂਤਸ੍ਸ ਨਿਸੇਧਨਤੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਮਾਦੀਨਿ ਚ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.
ਸੀਹਸੇਨਾਪਤਿਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਪਚਲਾਯਮਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੧. ਅਟ੍ਠਮੇ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਦਿਵਾ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਸੂਰਿਯਪਜ੍ਜੋਤਚਨ੍ਦਮਣਿਆਦੀਨਂ ਆਲੋਕਂ ‘‘ਆਲੋਕੋ’’ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਸੂਰਿਯਚਨ੍ਦਾਲੋਕਾਦਿਂ ਦਿਵਾ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਉਪਲਦ੍ਧਂ ਯਥਾਲਦ੍ਧਵਸੇਨੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਚਿਤ੍ਤੇ ਠਪੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਯਥਾ ਤੇ ਸੁਭਾਵਿਤਾਲੋਕਕਸਿਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਕਸਿਣਾਲੋਕੋ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਕਞ੍ਚ ਸੋ ਆਲੋਕੋ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਯੇਨ ਤਤ੍ਥ ਦਿਵਾਸਞ੍ਞਂ ਠਪੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਵਾ ਵਿਯ ਵਿਗਤਥਿਨਮਿਦ੍ਧੋਵ ਭਵੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਦਿਵਾ ਤਥਾ ਰਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਵਿਵਟੇਨ ਚੇਤਸਾਤਿ ਏਵਂ ਅਪਿਹਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਪਿਧਾਨੇਨ ਅਪਿਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਅਨੋਨਦ੍ਧੇਨ ਅਸਞ੍ਛਾਦਿਤੇਨ. ਸਹੋਭਾਸਨ੍ਤਿ ਸਞਾਣੋਭਾਸਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਿਨੋਦਨਆਲੋਕੋਪਿ ਵਾ ਹੋਤੁ ਕਸਿਣਾਲੋਕੋਪਿ ਵਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਲੋਕੋਪਿ ਵਾ, ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਲੋਕੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬੋਯਂ ਆਲੋਕੋ ਞਾਣਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋਵਾਤਿ. ਯੇਸਂ ਅਕਰਣੇ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਹਾਜਾਨਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਾਨਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਅਕਾਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਸਤਿ ਸਮਵਾਯੇ ਕਾਤਬ੍ਬਤੋ ਤਾਨਿ ਕਰਣੀਯਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਤਰਾਨਿ ਕਰਣੀਯਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰਣਂ ਅਰਹਨ੍ਤੀਤਿ ਕਰਣੀਯਾਨਿ. ਇਤਰਾਨਿ ਕਿਚ੍ਚਾਨੀਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਾਤਿ ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਾਸਿ, ਅਹਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਿਸ੍ਸਸਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਤ੍ਵਮਸਿ, ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਸਹਿਤਂ ਮੇ, ਅਸਹਿਤਂ ਤੇ, ਪੁਰੇਵਚਨੀਯਂ ਪਚ੍ਛਾ ਅਵਚ, ਪਚ੍ਛਾਵਚਨੀਯਂ ਪੁਰੇ ਅਵਚ, ਅਧਿਚਿਣ੍ਣਂ ਤੇ ਵਿਪਰਾਵਤ੍ਤਂ, ਆਰੋਪਿਤੋ ਤੇ ਵਾਦੋ, ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ. ਚਰ ਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਯ, ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਹਿ ਵਾ ਸਚੇ ਪਹੋਸੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੮; ਮ. ਨਿ. ੩.੪੧) ਏਵਂਪਵਤ੍ਤਾ ਕਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਹਿਤਂ ਮੇਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੮) ਮਯ੍ਹਂ ਵਚਨਂ ਸਹਿਤਂ ਸਿਲਿਟ੍ਠਂ, ਅਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਂ ਕਾਰਣਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਵਿਰੁਦ੍ਧਂ. ਅਸਹਿਤਂ ਤੇਤਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਚਨਂ ਅਸਹਿਤਂ ਅਸਿਲਿਟ੍ਠਂ. ਅਧਿਚਿਣ੍ਣਂ ਤੇ ਵਿਪਰਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਾਚਿਣ੍ਣਵਸੇਨ ਸੁਪ੍ਪਗੁਣਂ, ਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਵਿਪਰਾਵਤ੍ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ, ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰੋਪਿਤੋ ਤੇ ਵਾਦੋਤਿ ਮਯਾ ਤਵ ਵਾਦੇ ਦੋਸੋ ਆਰੋਪਿਤੋ. ਚਰ ਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਦੋਸਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਚਰ ਵਿਚਰ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਹਿ ਵਾ ਸਚੇ ਪਹੋਸੀਤਿ ਅਥ ਸਯਂ ਪਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਏਵ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਣ੍ਹਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ. ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯੇਤਿ ਚ ਇਦਂ ਵਿਸਯੇ ਭੁਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਂਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਟਿਪਦਾ ਨਾਮ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੋ. ਸਾ ਸਾਸਨਚਾਰਿਗੋਚਰਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪ੍ਪਟਿਪਦਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਦੇਸੇਥਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਅਕੁਪ੍ਪਧਮ੍ਮਤਾਯ ਖਯਵਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਨ੍ਤਂ ਅਤੀਤਾਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਾ, ਸੋ ਏਵ ਅਪਰਿਹਾਯਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਾ ਨਿਟ੍ਠਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਟ੍ਠਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਨ੍ਤਨਿਟ੍ਠੋ ਸਤਤਨਿਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਕੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਖੇਮੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮੀ. ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵੁਸਿਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਪਰਿਹਾਯਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਚ੍ਚਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਪਰਿਯੋਸਾਨਞ੍ਚ.
ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਧ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਸਯਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਯਤਨਧਾਤੁਯੋਪਿ ਤਗ੍ਗਤਿਕਾ ਏਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਨਾਲਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਯਾ’’ਤਿ. ਨ ਯੁਤ੍ਤਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਯ ‘‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝੋਸਾਨਾਯ. ‘‘ਅਲਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੭੨; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੪, ੧੨੮, ੧੩੪, ੧੪੩) ਵਿਯ ਅਲਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਯਦਿਪਿ ‘‘ਤਤਿਯਾ ਚਤੁਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦ੍ਵਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਞ੍ਞਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਸਪਚ੍ਚਯਨਾਮਰੂਪਦਸ੍ਸਨਭਾਵਤੋ ਸਤਿ ਚ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹੇ ਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਂ ਸੁਪਾਕਟਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਤਥੇਵ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਭਾਵੇਨ ਨਾਲਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਯਾਤਿ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮ੍ਭਾਰਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਪੁਰਿਮਾਯ ਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਂ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਸਲਕ੍ਖਣਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਪਰਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸਾ. ਦੁਤਿਯਾਯ ਸਰੂਪਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਾਰੋਪਨਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਭਾਵਤੋ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤਾਯ ਅਭਿਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ. ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਭਾਵਤੋ ਅਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਚ ਵੇਦਨਾਯ ਆਸਨ੍ਨਭਾਵਤੋ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਸੁਖਸਾਰਾਗਿਤਾਯ, ਭਵਸ੍ਸਾਦਗਧਿਤਮਾਨਸਤਾਯ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਖਯਵਿਰਾਗੋਤਿ ਖਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਰਾਗੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਲੁਜ੍ਜਨਾ. ਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਵਿਰਜ੍ਜਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਰਾਗੋ. ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਿਮ੍ਹਿਪੀਤਿ ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਿਪਦੇਪਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਅਤਿਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਿਰੋਧੋਪਿ ਹਿ…ਪੇ… ਦੁਵਿਧੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਂ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਯੇਨਾਕਾਰੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਪਜਹਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾ ਹਿ…ਪੇ… ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਤਿ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਤੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਮਗ੍ਗਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਾਭਾਵੋ ਸਿਦ੍ਧੋਵ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਚ੍ਚਜਨੇਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਵਾ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਸੋਤਿ ਮਗ੍ਗੋ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਸਂਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਪਰਿਚ੍ਚਾਗਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਾਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਦੁਭਯਸਮਙ੍ਗੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀ ਚ. ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੨) ਹਿ ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਏਵਂ ਆਯਤਿਂ ਤੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਪਨ ਮਗ੍ਗੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਯ ਏਕਨ੍ਤਕਾਰਣਭੂਤਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਮਗ੍ਗੇ ਪਨ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਞਾਯਾਗਤਮੇਵ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋਵ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਦੁਭਯਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ‘‘ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਉਪਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਵਸੇਨ ਉਪਾਦਿਯਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਨ ਉਪਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਵਾ ਅਸਤਿ ਉਪਾਦਿਯਨੇ ਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਉਪਾਦਿਯਨਂ ਅਨਵਕਾਸਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਪਰਾਮਸਤੀਤਿ ਨਾਦਿਯਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸਵਸੇਨ ਵਾ ‘‘ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ. ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਕਥੇਸੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਪਪਞ੍ਚਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ.
ਪਚਲਾਯਮਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਮੇਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੨. ਨਵਮੇ ਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਞ੍ਞਾਨਨ੍ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੬੨) ਏਤ੍ਥ ਮਾਤਿ ਪਟਿਸੇਧੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਪੁਞ੍ਞ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਕੁਸਲਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਏਵਮਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੮੦) ਪੁਞ੍ਞਫਲੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਗਤੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਞ੍ਞਞ੍ਚੇ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੫੧) ਕਾਮਰੂਪਾਵਚਰਸੁਚਰਿਤੇਸੁ. ‘‘ਪੁਞ੍ਞੂਪਗਂ ਹੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੫੧) ਸੁਗਤਿਵਿਸੇਸਭੂਤੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੇ. ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ, ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ, ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਇਤਿਵੁ. ੬੦; ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੦੫; ਅ. ਨਿ. ੮.੩੬) ਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯਂ. ਇਧ ਪਨ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਭਾਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਵਿਧਂ ਭਯਂ ਞਾਣਭਯਂ, ਸਾਰਜ੍ਜਭਯਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯੇਪਿ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਸੁਖਬਹੁਲਾ ਉਚ੍ਚੇਸੁ ਵਿਮਾਨੇਸੁ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ, ਤੇਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਭਯਂ ਸਂਵੇਗਂ ਸਨ੍ਤਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੩) ਆਗਤਂ ਞਾਣਭਯਂ. ‘‘ਅਹੁਦੇਵ ਭਯਂ, ਅਹੁ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ, ਅਹੁ ਲੋਮਹਂਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੧੮) ਆਗਤਂ ਸਾਰਜ੍ਜਭਯਂ. ਇਧਾਪਿ ਸਾਰਜ੍ਜਭਯਮੇਵ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਸਂਯਮੋ ਵਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਪੂਰਣਂ ਏਕਾਸਨਂ ਏਕਸੇਯ੍ਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮੋ ਧੁਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੋਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਯਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ, ਤੇਹਿ ਮਾ ਭਾਯਿਤ੍ਥ, ਮਾ ਭਯਂ ਸਨ੍ਤਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਸ੍ਸ ਉਪਰੋਧਭਯੇਨ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਦਾਯਕੇਹਿ ਪੁਞ੍ਞੇਹਿ ਮਾ ਭਾਯਿਤ੍ਥਾਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਇਦਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ.
ਇਦਾਨਿ ਤਤੋ ਅਭਾਯਿਤਬ੍ਬਭਾਵੇ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੁਖਸ੍ਸੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਖ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਸੁਖੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਸੁਖਾ ਵਿਰਾਗਤਾ ਲੋਕੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੧੯੪) ਸੁਖਮੂਲੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਮਹਾਲਿ, ਰੂਪਂ ਸੁਖਂ ਸੁਖਾਨੁਪਤਿਤਂ ਸੁਖਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੬੦) ਸੁਖਾਰਮ੍ਮਣੇ. ‘‘ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਸੁਕਰਂ ਅਕ੍ਖਾਨੇਨ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਯਾਵ ਸੁਖਾ ਸਗ੍ਗਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੫੫) ਸੁਖਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਾਨੇ. ‘‘ਸੁਖੋ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੧੧੮) ਸੁਖਹੇਤੁਮ੍ਹਿ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾ ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੮੨) ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਮਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੧੫; ਧ. ਪ. ੨੦੩, ੨੦੪) ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ. ‘‘ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੩੨; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੭੧; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੨) ਸੁਖਵੇਦਨਾਯਂ. ‘‘ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਸੁਖਮਿਚ੍ਚੇਵ ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੫੩; ਇਤਿਵੁ. ੫੩) ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾਯਂ. ‘‘ਦ੍ਵੇਪਿ ਮਯਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵੇਦਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੮੯) ਇਟ੍ਠਸੁਖੇਸੁ. ‘‘ਸੁਖੋ ਵਿਪਾਕੋ ਪੁਞ੍ਞਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪੇਟਕੋ. ੨੩) ਇਟ੍ਠਵਿਪਾਕੇ. ਇਧਾਪਿ ਇਟ੍ਠਵਿਪਾਕੇ ਏਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਇਟ੍ਠਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤੋ ਚੇਵ ਅਨਿਟ੍ਠਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਚ ਇਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਕਮਨੀਯਤੋ ਮਨਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਕਮਨਤੋ ਪਵਿਸਨਤੋ ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਤੋ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਨਤੋ ਚ ਪਿਯਸ੍ਸ. ਮਨਨੀਯਤੋ ਮਨਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਨਤੋ ਚ ਮਨਾਪਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਦਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨੀਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨੀਤਿ ਯਦਿਦਂ ਵਚਨਂ, ਏਤਂ ਸੁਖਸ੍ਸ ਇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਅਧਿਵਚਨਂ ਨਾਮਂ. ਸੁਖਸ੍ਸੇਤਂ ਯਦਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨੀਤਿ ਫਲੇਨ ਕਾਰਣਸ੍ਸ ਅਭੇਦੋਪਚਾਰਂ ਵਦਤਿ. ਤੇਨ ਕਤੂਪਚਿਤਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵਿਫਲਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯਂ ਨਿਯੋਜੇਤਿ, ਆਦਰਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੁਨੇਤ੍ਤਕਾਲੇ ਕਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਭਵਨ੍ਤਰਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਉਲ਼ਾਰਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਵਿਪਾਕਂ ਉਦਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਭਿਜਾਨਾਮਿ ਖੋ ਪਨਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਜਾਨਾਮੀਤਿ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਬੁਜ੍ਝਾਮਿ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਿਰਕਾਲਂ. ਪੁਞ੍ਞਾਨਨ੍ਤਿ ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਸਤ੍ਤ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ. ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾ, ਸਿਨਿਯ੍ਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਿਤ੍ਤੇ ਭਵਾ, ਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਏਸਾ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾ. ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਤੋ ਪਨ ਹਿਤਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ, ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਰਸਾ, ਆਘਾਤਵਿਨਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਨਾਪਭਾਵਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਬ੍ਯਾਪਾਦੂਪਸਮੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸਿਨੇਹਸਮ੍ਭਵੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਚਿਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਸਮਾਧਿਂ ਮੇਤਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਚੇਵ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਚ.
ਸਤ੍ਤ ਸਂਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇਤਿ ਸਤ੍ਤ ਮਹਾਕਪ੍ਪੇ. ਸਂਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਹਿ ਸਂਵਟ੍ਟਟ੍ਠਾਯਿਵਿਵਟ੍ਟਟ੍ਠਾਯਿਨੋਪਿ ਗਹਿਤਾ. ਇਮਂ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਕਾਮਲੋਕਂ. ਸਂਵਟ੍ਟਮਾਨੇ ਸੁਦਨ੍ਤਿ ਸਂਵਟ੍ਟਮਾਨੇ, ਸੁਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਵਿਪਜ੍ਜਮਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਵਰਸਂਵਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸੁਦ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਕਾਲੇ. ਕਪ੍ਪਸੀਸੇਨ ਹਿ ਕਾਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਕਾਲੇ ਖੀਯਮਾਨੇ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਖੀਯਤੇਵ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਕਾਲੋ ਘਸਤਿ ਭੂਤਾਨਿ, ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਸਹਤ੍ਤਨਾ’’ਤਿ (ਜਾ. ੧.੨.੧੯੦). ‘‘ਆਭਸ੍ਸਰੂਪਗੋ ਹੋਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤੇਜੋਸਂਵਟ੍ਟਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਆਭਸ੍ਸਰੂਪਗੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਆਭਸ੍ਸਰਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਉਪਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਆਭਸ੍ਸਰੂਪਗੋ ਹੋਮਿ. ਵਿਵਟ੍ਟਮਾਨੇਤਿ ਸਣ੍ਠਹਮਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਞ੍ਞਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਮਾਨਂ ਉਪਪਜ੍ਜਾਮੀਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਸੁਞ੍ਞਂ ਯਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਭੂਮਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਮਾਨਂ ਆਦਿਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਤਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਉਪਪਜ੍ਜਾਮਿ ਉਪੇਮਿ.
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਸਤ੍ਤੇਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਤਥਾ ਤਥਾ ਬ੍ਰੂਹਿਤਗੁਣਤਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਿਸਜ੍ਜਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਹਿਤੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਤੇ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਅਭਿਭੂ. ਤੇਹਿ ਨ ਕੇਨਚਿਪਿ ਗੁਣੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋਤਿ ਅਨਭਿਭੂਤੋ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੂਤਿ ਏਕਂਸਵਚਨੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਦਸ੍ਸਨਤੋ ਦਸੋ, ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਮਮ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਮੀਤਿ ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਹੋਮੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀਪਿ ਸਮਾਨੋ ਤਥਾ ਸਤ੍ਤਹਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਰਮਿਪੂਰਣਞ੍ਚ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਾਸੁ ਏਵ ਦ੍ਵੀਸੁ ਝਾਨਭੂਮੀਸੁ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਵਸੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਸਂਸਰਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ…ਪੇ… ਵਸਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਰੂਪਾਵਚਰਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਮਹਨ੍ਤਤਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸਪਿ ਵਿਪਾਕਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਛਤ੍ਤਿਂਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕੋ ਅਹੋਸਿਨ੍ਤਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਛਤ੍ਤਿਂਸਵਾਰੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਨੁਪਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਤਾਵਤਿਂਸਦੇਵਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿਂ. ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਚਤੂਹਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਚ ਲੋਕਂ ਰਞ੍ਜੇਤੀਤਿ ਰਾਜਾ. ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਚਤੂਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕੇਹਿ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤੇਹਿ ਚ ਪਰਂ ਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਪਰਹਿਤਾਯ ਚ ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਾਨਂ ਵਤ੍ਤੋ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ. ‘‘ਰਾਜਾ’’ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ‘‘ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਂ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਚਰਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਿਕੋ, ਞਾਯੇਨ ਸਮੇਨ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਰਜ੍ਜਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਜਾਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ, ਦਸਵਿਧੇ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਅਗਰਹਿਤੇ ਚ ਰਾਜਧਮ੍ਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਿਕੋ. ਤੇਨ ਚ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਕਲਂ ਲੋਕਂ ਰਞ੍ਜੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ. ਪਰਹਿਤਧਮ੍ਮਕਰਣੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮਿਕੋ, ਅਤ੍ਤਹਿਤਧਮ੍ਮਕਰਣੇਨ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਧਮ੍ਮੇਨ ਞਾਯੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਅਧਮ੍ਮੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਧਮ੍ਮੇਨ ਲਦ੍ਧਰਜ੍ਜਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ’’ਤਿ.
ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯੋਸਾਨਤਾਯ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਦੀਪੇ ਮਹਾਪਥਵੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮ…ਪੇ… ਇਸ੍ਸਰੋ’’ਤਿ. ਵਿਜਿਤਾਵੀਤਿ ਵਿਜੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਿਜਿਤਵਾ, ਕਾਮਕੋਧਾਦਿਕਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਟਿਰਾਜਭੂਤਸ੍ਸ ਬਾਹਿਰਸ੍ਸ ਚ ਅਰਿਗਣਸ੍ਸ ਵਿਜਯੀ ਵਿਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਮਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਕੇਨਚਿ ਯੁਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਪਨ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਿਜਯਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ‘‘ਵਿਜਿਤਸਙ੍ਗਾਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਨਪਦੋ ਵਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਅਚ੍ਛਰਿਯਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਸ੍ਮਿਂ ਰਾਜਿਨਿ ਥਾਵਰਿਯਂ ਕੇਨਚਿ ਅਸਂਹਾਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਭਤ੍ਤਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਜਨਪਦੇ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਿਕਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਥਾਵਰਿਯਂ ਥਿਰਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਜਨਪਦਤ੍ਥਾਵਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਚਣ੍ਡਸ੍ਸ ਹਿ ਰਞ੍ਞੋ ਬਲਿਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਲੋਕਂ ਪੀਲ਼ਯਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਜ੍ਝਿਮਜਨਪਦਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਸਮੁਦ੍ਦਤੀਰਕਨ੍ਦਰਾਦੀਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਮੁਦੁਕਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਚੋਰੇਹਿ ਸਾਹਸਿਕਧਨਵਿਲੋਪਪੀਲ਼ਿਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਪਹਾਯ ਜਨਪਦਮਜ੍ਝੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਏਵਰੂਪੇ ਰਾਜਿਨਿ ਜਨਪਦੋ ਥਿਰਭਾਵਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.
ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਚਕ੍ਕਰਤਨਾਦੀਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਰਤਨੇਹਿ ਸਮੁਪੇਤੋ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਚਕ੍ਕਰਤਨੇਨ ਅਜਿਤਂ ਜਿਨਾਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਰਤਨੇਹਿ ਵਿਜਿਤੇ ਸੁਖੇਨੇਵ ਅਨੁਵਿਚਰਤਿ, ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨੇਨ ਵਿਜਿਤਮਨੁਰਕ੍ਖਤਿ, ਅਵਸੇਸੇਹਿ ਉਪਭੋਗਸੁਖਮਨੁਭਵਤਿ. ਪਠਮੇਨ ਚਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਹਸਤ੍ਤਿਯੋਗੋ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਮਨ੍ਤਸਤ੍ਤਿਯੋਗੋ, ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਗਹਪਤਿਰਤਨੇਹਿ ਪਭੁਸਤ੍ਤਿਯੋਗੋ ਸੁਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ. ਇਤ੍ਥਿਮਣਿਰਤਨੇਹਿ ਉਪਭੋਗਸੁਖਮਨੁਭਵਤਿ, ਸੇਸੇਹਿ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸੁਖਂ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਚਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਅਦੋਸਕੁਸਲਮੂਲਜਨਿਤਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਮਜ੍ਝਿਮਾਨਿ ਅਲੋਭਕੁਸਲਮੂਲਜਨਿਤਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵੇਨ, ਪਚ੍ਛਿਮਮੇਕਂ ਅਮੋਹਕੁਸਲਮੂਲਜਨਿਤਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵੇਨਾਤਿ.
ਸੂਰਾਤਿ ਸਤ੍ਤਿਵਨ੍ਤੋ, ਨਿਬ੍ਭਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭੀਰੁਨੋ’’ਤਿ. ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਂ. ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ‘‘ਵੀਰਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਂ ਵੀਰਙ੍ਗਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵੀਰਿਯਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਾਵ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਾ ਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਨਤੋ ‘‘ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਸੀਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਦਣ੍ਡੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਧਨਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਸਰੀਰਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਚ ਅਕਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਸੇਨਾਯ ਯੁਜ੍ਝਨਸ੍ਸਾਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਦਣ੍ਡੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੇ ਕਤਾਪਰਾਧੇ ਸਤ੍ਤੇ ਸਤਮ੍ਪਿ ਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਧਨਦਣ੍ਡੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਛੇਜ੍ਜਭੇਜ੍ਜਂ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਤ੍ਥਦਣ੍ਡੇਨ. ਅਹਂ ਪਨ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਦਣ੍ਡਂ ਪਹਾਯ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਜ੍ਝਾਵਸਿਂ. ਯੇ ਏਕਤੋਧਾਰਾਦਿਨਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਪਰਂ ਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਤ੍ਥੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਅਹਂ ਪਨ ਸਤ੍ਥੇਨ ਖੁਦ੍ਦਕਮਕ੍ਖਿਕਾਯ ਪਿਵਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਲੋਹਿਤਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ‘‘ਏਹਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਰਾਜੂਹਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਾਗਮਨੋ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਥਵਿਂ ਅਭਿਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਿਂ, ਅਭਿਵਿਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਸਿਨ੍ਤਿ.
ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਵਿਪਾਕਮਹਨ੍ਤਤਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਨੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਸ੍ਸ, ਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਵਿਪਾਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸੁਖੇਸਿਨੋਤਿ ਆਲਪਨਵਚਨਮੇਤਂ, ਤੇਨ ਸੁਖਪਰਿਯੇਸਕੇ ਸਤ੍ਤੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਪਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨਬ੍ਯਤ੍ਤਯੋ ਕਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਰੇ ਸਤ੍ਥਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤਧਨਹਰਣਾਦਿਨਾ ਵਾ ਸਾਹਸਕਾਰਿਤਾਯ ਸਾਹਸਿਕਾ, ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਾਹਸਿਕਕਮ੍ਮਂ. ਪਥਵਿਯਾ ਇਸ੍ਸਰੋ ਪਥਬ੍ਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਥਵਿਸਾਮਿਕੋ’’ਤਿ.
ਮੇਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਭਰਿਯਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੩. ਦਸਮੇ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਉਦ੍ਧਂ ਉਗ੍ਗਤਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਚਂ ਪਤ੍ਥਟਤ੍ਤਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਂ ਵਿਨਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਚੀਘੋਸੋਪਿ ਹਿ ਬਹੂਹਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਸਦ੍ਦਤੋ ਚ ਦੁਰਵਬੋਧੋ ਕੇਵਲਂ ਮਹਾਨਿਗ੍ਘੋਸੋ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਪਥਮਾਗਚ੍ਛਤਿ. ਮਚ੍ਛਵਿਲੋਪੇਤਿ ਮਚ੍ਛੇ ਵਿਲੁਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਗਹਣੇ, ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਵਾ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨੇ. ਕੇਵਟ੍ਟਾਨਞ੍ਹਿ ਮਚ੍ਛਪਚ੍ਛਿਟ੍ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਹਾਜਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਂ ਮਚ੍ਛਂ ਦੇਹਿ, ਏਕਂ ਮਚ੍ਛਫਾਲਂ ਦੇਹਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਤੇ ਮਹਾ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਖੁਦ੍ਦਕੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੇਵਟ੍ਟਾਨਂ ਮਚ੍ਛਪਚ੍ਛਿਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ’’ਤਿ. ਮਚ੍ਛਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਜਾਲੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕੇਵਟ੍ਟਾ ਚੇਵ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ‘‘ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਨ ਪਵਿਟ੍ਠੋ, ਗਹਿਤੋ ਨ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਜਾਲੇ ਵਾ…ਪੇ… ਮਹਾਸਦ੍ਦੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਾਦਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ. ਖਰਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾਚਾਯ ਚ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਭਰਿਯਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੧. ਕੋਧਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੪. ਏਕਾਦਸਮੇ ਸਪਤ੍ਤਕਰਣਾਤਿ ਵਾ ਸਪਤ੍ਤੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਕੋਧਨਨ੍ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨਸੀਲਂ. ਕੋਧਨੋਯਨ੍ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨੋ ਅਯਂ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਚ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਕੋਧਪਰੇਤੋਤਿ ਕੋਧੇਨ ਅਨੁਗਤੋ, ਪਰਾਭਿਭੂਤੋ ਵਾ. ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਵਣ੍ਣਵਾਪਿ ਅਲਙ੍ਕਤਪ੍ਪਟਿਯਤ੍ਤੋਪਿ ਮੁਖਵਿਕਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਰੂਪੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਏਤਰਹਿ ਆਯਤਿਞ੍ਚਾਤਿ ਕੋਧਾਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਮਿਦਂ ਫਲਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤੁਂ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋਵਾ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਕੋਧਾਭਿਭੂਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਯਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਕਿਤ੍ਤਿਮਭਾਵਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਅਨਤ੍ਥਂ ਜਨੇਤੀਤਿ ਅਨਤ੍ਥਜਨਨੋ. ਅਨ੍ਤਰਤੋਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤੋ, ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਵਾ. ਤਂ ਜਨੋ ਨਾਵਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਕੋਧਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਨ੍ਤਰਤੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤੇਯੇਵ ਜਾਤਂ ਅਨਤ੍ਥਜਨਨਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਕੋਪਨਾਦਿਭਯਂ ਭਯਹੇਤੁਂ ਅਯਂ ਬਾਲਮਹਾਜਨੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ. ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਹਿ ਏਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਕੋਧੋ ਸਹਤੇ ਨਰਂ, ਅਨ੍ਧਤਮਂ ਤਦਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕਾਰਣਵਚਨਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਕੋਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਨਰਂ ਸਹਤੇ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਧਤਮਂ ਤਦਾ ਹੋਤਿ, ਯਦਾ ਕੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਯਂ-ਤਂ-ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਏਕਨ੍ਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਭਾਵਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਨ੍ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਪਰਾਮਸਨਂ. ਸਹਤੇਤਿ ਯਦੇਤਂ ਕੋਧਸ੍ਸ ਸਹਨਂ ਅਭਿਭਵਨਂ, ਏਤਂ ਅਨ੍ਧਤਮਂ ਭਵਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਂ ਨਰਂ ਕੋਧੋ ਸਹਤੇ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਤਮਂ ਤਦਾ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਚ ਕੁਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਕੁਦ੍ਧੋ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ.
ਭੂਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿ, ਤਸ੍ਸ ਹਨਨਂ ਘਾਤੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭੂਨਹਚ੍ਚਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹਤਵੁਦ੍ਧੀਨੀ’’ਤਿ. ਦਮ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ਪਞ੍ਞਾਵੀਰਿਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਤਰੇਨ ਦਮੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਨੇਕਤ੍ਥੋ ਹਿ ਦਮ-ਸਦ੍ਦੋ. ‘‘ਸਚ੍ਚੇਨ ਦਨ੍ਤੋ ਦਮਸਾ ਉਪੇਤੋ, ਵੇਦਨ੍ਤਗੂ ਵੁਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੯੫; ਸੁ. ਨਿ. ੪੬੭) ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਦਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਦਮੇਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਯਦਿ ਸਚ੍ਚਾ ਦਮਾ ਚਾਗਾ, ਖਨ੍ਤ੍ਯਾ ਭਿਯ੍ਯੋਧ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੬; ਸੁ. ਨਿ. ੧੯੧) ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ ਦਮੋ ‘‘ਸਂਕਿਲੇਸਂ ਦਮੇਤਿ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਦਾਨੇਨ ਦਮੇਨ ਸਂਯਮੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੬੫) ਏਤ੍ਥ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਦਮੋ ‘‘ਉਪਵਸਨਵਸੇਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਦਮੇਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਪੁਣ੍ਣ, ਇਮਿਨਾ ਦਮੂਪਸਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਜਨਪਦਨ੍ਤਰੇ ਵਿਹਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੯੬; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੮੮) ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਵਾਸਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦਮੋ ‘‘ਕੋਧੂਪਨਾਹਮਕ੍ਖਾਦਿਕੇ ਦਮੇਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਨ ਮਾਨਕਾਮਸ੍ਸ ਦਮੋ ਇਧਤ੍ਥਿ, ਨ ਮੋਨਮਤ੍ਥਿ ਅਸਮਾਹਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੯) ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦਿਕੋ ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਦਮੋ ‘‘ਦਮ੍ਮਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਤੇਨਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਇਧਾਪਿ ‘‘ਤਂ ਦਮੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦੇ, ਪਞ੍ਞਾਵੀਰਿਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਦਮ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੀਰਿਯਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਕੋਧਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਬ੍ਯਾਕਤਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.