੬. ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸੋਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੫. ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ ਤਂ ਆਸਨਂ ਪਠਮਮੇਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਉਦਾਹੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਭਗਵਤੋ ਧਰਮਾਨਕਾਲੇ ਪਧਾਨਿਕਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾਵ ਨਿਸੀਦਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਧਾਨਿਕਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਰ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਏਕੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਹਰਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਭਗਵਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ – ‘‘ਅਸੁਕੋ ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ, ਅਸਕ੍ਖਿ ਨੁ ਖੋ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ, ਨੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕਯਮਾਨਂ, ਤਤੋ ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਇਮਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਾ ਅਧਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖੇ ਸਂਸਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਂ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਥੇਵਂ ਓਵਦਿਯਮਾਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਮਨਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮੀਪੇ ਠਿਤਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ, ‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਧ ਨਿਸੀਦਥ ਨਿਸੀਦਥਾ’ਤਿ ਆਸਨਪਰਿਯੇਸਨਂ ਨਾਮ ਭਾਰੋ’’ਤਿ. ਤੇ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾਵ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪੀਠਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਫਲਕਂ ਵਾ ਪਾਸਾਣਂ ਵਾ ਵਾਲਿਕਾਪੁਞ੍ਜਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਤਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਪੁਰਾਣਪਣ੍ਣਾਨਿਪਿ ਸਂਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤਿ.

ਸਤ੍ਤ ਸਰਾਤਿ – ਛਜ੍ਜੋ, ਉਸਭੋ, ਗਨ੍ਧਾਰੋ, ਮਜ੍ਝਿਮੋ, ਪਞ੍ਚਮੋ, ਧੇਵਤੋ, ਨਿਸਾਦੋਤਿ ਏਤੇ ਸਤ੍ਤ ਸਰਾ. ਤਯੋ ਗਾਮਾਤਿ – ਛਜ੍ਜਗਾਮੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਗਾਮੋ, ਸਾਧਾਰਣਗਾਮੋਤਿ ਤਯੋ ਗਾਮਾ, ਸਮੂਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਵੀਣਾਵਾਦਨਾ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਸਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਯੋ ਤਯੋ ਮੁਚ੍ਛਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਵੀਸਤਿ ਮੁਚ੍ਛਨਾ. ਦੇਵਲੋਕੇ ਵੀਣਾਵਾਦਨਾ ਪਨ ਸਮਪਞ੍ਞਾਸ ਮੁਚ੍ਛਨਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਸਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤ ਮੁਚ੍ਛਨਾ, ਅਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਸਰਸ੍ਸ ਚ ਏਕਾਤਿ ਸਮਪਞ੍ਞਾਸ ਮੁਚ੍ਛਨਾ. ਤੇਨੇਵ ਸਕ੍ਕਪਞ੍ਹਸੁਤ੍ਤਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੪੫) ‘‘ਸਮਪਞ੍ਞਾਸ ਮੁਚ੍ਛਨਾ ਮੁਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਸਿਖਸ੍ਸ ਵੀਣਾਵਾਦਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਠਾਨਾ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਾਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸੇਵ ਸਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤ ਠਾਨਭੇਦਾ, ਯਤੋ ਸਰਸ੍ਸ ਮਣ੍ਡਲਤਾਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਟ੍ਠਾਨਵਿਸੇਸੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਦੁਵੇ ਚਤਸ੍ਸੋ ਚਤਸ੍ਸੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਦੁਵੇ ਚਤਸ੍ਸੋਤਿ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ ਸੁਤਿਭੇਦਾ ਚ ਇਚ੍ਛਿਤਾ.

ਅਤਿਗਾਲ਼੍ਹਂ ਆਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾਨਂ ਵੂਪਸਮਤ੍ਥਂ ਅਤਿਵਿਯ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਕਾ. ਸਬ੍ਬੇਨ ਵਾ ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਯੇਨ ਅਤ੍ਥੇਤਬ੍ਬਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਕਾ. ਸਮਥੋਯੇਵ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਖਯਾ ਰਾਗਸ੍ਸ ਵੀਤਰਾਗਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਬਾਹਿਰਕੋ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ ਨ ਖਯਾ ਰਾਗਸ੍ਸ ਵੀਤਰਾਗੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਵਿਪ੍ਪਹੀਨਰਾਗਤ੍ਤਾ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਰਾਗੋ ਹਿ ਸੋ. ਅਰਹਾ ਪਨ ਖਯਾ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਖਯਾ ਰਾਗਸ੍ਸ ਵੀਤਰਾਗਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਦੋਸਮੋਹੇਸੁਪਿ.

ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਨਿਕਾਮਯਮਾਨੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਤਿ ਪਾਪੁਣੀਯਤੀਤਿ ਲਾਭੋ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾਰੋ. ਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵ ਹਿ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾ ਸੁਨ੍ਦਰਸੁਨ੍ਦਰਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾ ‘‘ਸਕ੍ਕਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਾ ਚ ਪਰੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਾਰਵਕਿਰਿਯਾ, ਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਵਾ ਪੂਜਾ. ਸਿਲੋਕੋਤਿ ਵਣ੍ਣਭਣਨਂ. ਤਂ ਲਾਭਞ੍ਚ, ਸਕ੍ਕਾਰਞ੍ਚ, ਸਿਲੋਕਞ੍ਚ, ਨਿਕਾਮਯਮਾਨੋ, ਪਵਤ੍ਤਯਮਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਲਾਭਞ੍ਚ…ਪੇ… ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ’’ਤਿ.

ਥੂਣਨ੍ਤਿ ਪਸੂਨਂ ਬਨ੍ਧਨਤ੍ਥਾਯ ਨਿਖਾਤਤ੍ਥਮ੍ਭਸਙ੍ਖਾਤਂ ਥੂਣਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਸੋਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਫਗ੍ਗੁਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੬. ਦੁਤਿਯੇ ਸਮਧੋਸੀਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਅਧੋਸਿ. ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਪਰਿਫਨ੍ਦਨਚਲਨਾਕਾਰੇਨ ਅਪਚਿਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਤ੍ਤਂ ਕਿਰੇਤਂ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨੇਨਪਿ ਵੁਡ੍ਢਤਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਿਤਾਕਾਰੇਨ ਅਪਚਿਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨ ਪਨ ‘‘ਮਾ ਚਲਿ ਮਾ ਚਲੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਤਂ ਪਨ ਚਲਨਂ ਉਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਨ੍ਤਿਮਾਨਿ ਆਸਨਾਨੀਤਿ ਪਠਮਮੇਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਥਾਸਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਕਾਲਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ – ‘‘ਸਚੇ ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਫਲਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਾਰਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਮੇਵ. ਖਮਨੀਯਂ ਯਾਪਨੀਯਨ੍ਤਿ ਕਚ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਖਮਿਤੁਂ, ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਵਾ ਯਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸੀਸਵੇਦਨਾਤਿ ਕੁਤੋਚਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਂ ਅਲਭਮਾਨੇਹਿ ਵਾਤੇਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਾ ਬਲਵਤਿਯੋ ਸੀਸਵੇਦਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਫਗ੍ਗੁਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਛਲ਼ਭਿਜਾਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੭. ਤਤਿਯੇ ਅਭਿਜਾਤਿਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਪਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਜੋਤਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਛ ਜਾਤਿਯੋ’’ਤਿ. ਅਭਿਜਾਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਉਰਬ੍ਭੇ ਹਨਨ੍ਤੀਤਿ ਓਰਬ੍ਭਿਕਾ. ਏਵਂ ਸੂਕਰਿਕਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਰੋਦੇਨ੍ਤਿ ਕੁਰੁਰਕਮ੍ਮਨ੍ਤਤਾਯ ਸਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੇ ਸਤ੍ਤੇ ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਮੋਚੇਨ੍ਤੀਤਿ ਰੁਦ੍ਦਾ, ਤੇ ਏਵ ਲੁਦ੍ਦਾ ਰ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਲ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਾਗਵਿਕਾ ਨੇਸਾਦਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਪਾਪਕਮ੍ਮਪ੍ਪਸੁਤਤਾਯ ‘‘ਕਣ੍ਹਾਭਿਜਾਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਚ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਤੇ ਕਿਰ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕਣ੍ਟਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਕਣ੍ਟਕਵੁਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪਣੀਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹੋ. ਞਾਯਲਦ੍ਧੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਆਜੀਵਕਸਮਯਸ੍ਸ ਵਿਲੋਮਗ੍ਗਾਹਿਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕਣ੍ਟਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਵਦਤੀਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਕਣ੍ਟਕਵੁਤ੍ਤਿਕਾ ਏਵਂਨਾਮਕਾ ਏਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਯੇ ਸਵਿਸੇਸਂ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਕਣ੍ਟਕੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਕਣ੍ਟਕਵੁਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਇਮਮੇਵ ਚ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਕਣ੍ਟਕਵੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਸਮਣਾ ਨਾਮੇਤੇ’’ਤਿ.

ਲੋਹਿਤਾਭਿਜਾਤਿ ਨਾਮ ਨਿਗਣ੍ਠਾ ਏਕਸਾਟਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਕਿਰ ਠਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨਨਹਾਨਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਾਦਿਵਤਸਮਾਯੋਗੇਨ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ.

ਅਚੇਲਕਸਾਵਕਾਤਿ ਆਜੀਵਕਸਾਵਕੇ ਵਦਤਿ. ਤੇ ਕਿਰ ਆਜੀਵਕਲਦ੍ਧਿਯਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਨਿਗਣ੍ਠੇਹਿਪਿ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕੇ ਨਿਗਣ੍ਠੇਹਿਪਿ ਜੇਟ੍ਠਕਤਰੇ ਕਰੋਤਿ.

ਆਜੀਵਕਾ ਆਜੀਵਕਿਨਿਯੋ ‘‘ਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਕਿਰ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ. ਨਨ੍ਦਾਦਯੋ ਹਿ ਤਥਾਰੂਪਂ ਆਜੀਵਕਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਉਕ੍ਕਂਸਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਗਣ੍ਠੇਹਿ ਆਜੀਵਕਸਾਵਕੇਹਿ ਚ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾਤਿ ‘‘ਪਰਮਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਬਿਲਂ ਓਲਗ੍ਗੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਮਂਸਭਾਗਂ ਨ੍ਹਾਰੁਨਾ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਵਾ ਗਨ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਵਾ ਕੇਸੇ ਵਾ ਓਲਮ੍ਬਨਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯੁਂ. ਇਮਿਨਾ ਸਤ੍ਥਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਤ੍ਥਵਾਹੋ ਕਿਰ ਮਹਾਕਨ੍ਤਾਰਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਗੋਣੇ ਮਤੇ ਮਂਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ‘‘ਇਦਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਮੂਲਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਓਲਮ੍ਬਤਿ. ਗੋਣਮਂਸਂ ਨਾਮ ਖਾਦਨ੍ਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਖਾਦਨ੍ਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਖਾਦਨ੍ਤਾਪਿ ਮੂਲਂ ਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਪਿ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਪਿ. ਸਤ੍ਥਵਾਹੋ ਯੇਨ ਮੂਲੇਨ ਗੋਣੋ ਗਹਿਤੋ, ਤਂ ਮੂਲਂ ਸਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਧਾਰਣਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮੂਲਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਯਂ ਸਤ੍ਥਧਮ੍ਮੋ.

ਕਣ੍ਹਾਭਿਜਾਤਿਯੋ ਸਮਾਨੋਤਿ ਕਣ੍ਹੇ ਨੀਚਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਕਣ੍ਹਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਣ੍ਹਸਭਾਵੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਿਜਾਯਤੀ’’ਤਿ, ਤਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਹੇਤੁਅਤ੍ਥਂ ਪਦਂ, ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਣ੍ਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਭਿਜਾਯਤੀਤਿ ਕਾਲ਼ਕਂ ਦਸਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਸੁਕ੍ਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਭਿਜਾਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਅਹਂ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਨੀਚਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੁਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਣ੍ਡਰਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ.

ਅਕਣ੍ਹਂ ਅਸੁਕ੍ਕਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਸਚੇ ਕਣ੍ਹਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਕਣ੍ਹਵਿਪਾਕਂ ਦਦੇਯ੍ਯ ਯਥਾ ਦਸਵਿਧਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਧਮ੍ਮਂ. ਸਚੇ ਸੁਕ੍ਕਂ, ਸੁਕ੍ਕਵਿਪਾਕਂ ਦਦੇਯ੍ਯ ਯਥਾ ਦਾਨਸੀਲਾਦਿਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਦਾਨਤੋ ‘‘ਅਕਣ੍ਹਂ ਅਸੁਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ‘‘ਅਭਿਜਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਿਲੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਮ ਯਥਾ ‘‘ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਖਯਨ੍ਤੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ, ਦੋਸਕ੍ਖਯੋ, ਮੋਹਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਵਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਂ ਏਸ ਅਭਿਜਾਯਤਿ ਪਸਵਤਿ. ਇਧਾਪਿ ਹਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧਹੇਤੁ ਅਤ੍ਥਂ ‘‘ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ ਪਦਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਾਪੁਣਾਤੀਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤਿਯੋ ਸਮਾਨੋਤਿ ਸੁਕ੍ਕੇ ਉਚ੍ਚਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਛਲ਼ਭਿਜਾਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਆਸਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੮. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਸਂਵਰੇਨਾਤਿ ਸਂਵਰੇਨ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਵਾ. ਇਧਾਤਿ ਅਯਂ ਇਧ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਇਨ੍ਦਿਯਸਂਵਰਸਂਵੁਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਸਾਸਨਪਰਿਦੀਪਨੋ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤਥਾਭਾਵਪ੍ਪਟਿਸੇਧਨੋ ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਧਾਤਿ ਇਧਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ’’ਤਿ. ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ. ਸਙ੍ਖਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਞਾਣਕੋਟ੍ਠਾਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਗਣਨਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਯੇਕਂ ਪਟਿਸੇਵਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੬੮) ਹਿ ਞਾਣੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੨, ੨੦੪) ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ. ‘‘ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੩੧੩-੧੩੧੫) ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਨ ਸੁਕਰਂ ਸਙ੍ਖਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੮) ਗਣਨਾਯ. ਇਧ ਪਨ ਞਾਣੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਪਟਿਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਆਦੀਨਵਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਆਦੀਨਵਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਘਂਸਿਤਂ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਦਸਿਤਆਲੋਕਿਤਵਿਲੋਕਿਤਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰਭਾਗਸੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ‘‘ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਭੂਤਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਹੋ. ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੮; ਮਹਾਵ. ੫੪) ਆਗਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯਥਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਨ ਏਵਮਿਦਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਮੇਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਮੇਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਆਵਾਟੇ ਨਿਯਤਟ੍ਠਿਤਿਕੋ ਕਚ੍ਛਪੋ ‘‘ਆਵਾਟਕਚ੍ਛਪੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਤਂ ਠਾਨੋ ਸਂਵਰੋ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰੋ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰੋ ਵਾ ਅਸਂਵਰੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਨ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਤਿ ਵਾ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਪਿਚ ਯਦਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਦਾ ਭਵਙ੍ਗੇ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁ ਆਵਜ੍ਜਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧਯਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਤੋ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਂ, ਤਤੋ ਵਿਪਾਕਮਨੋਧਾਤੁ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਕਿਚ੍ਚਂ, ਤਤੋ ਵਿਪਾਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਿਚ੍ਚਂ, ਤਤੋ ਕਿਰਿਯਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧਯਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਜਵਨਂ ਜਵਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਨੇਵ ਭਵਙ੍ਗਸਮਯੇ, ਨ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸਮਯੇ ਚ ਸਂਵਰੋ ਵਾ ਅਸਂਵਰੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਸਚੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ ਵਾ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਵਾ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕੋਸਜ੍ਜਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਸਂਵਰੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੀਲਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਸਂਵਰੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰੋ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਵਨੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਹੇਸ…ਪੇ… ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਨਗਰੇ ਚਤੂਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਸਂਵੁਤੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਘਰਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਗਬ੍ਭਾਦਯੋ ਸੁਸਂਵੁਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਸਬ੍ਬਂ ਭਣ੍ਡਂ ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ ਅਗੋਪਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇਨ ਹਿ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚੋਰਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਵਮੇਵਂ ਜਵਨੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਂਵਰੇ ਸਤਿ ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਅਗੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਭਵਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸਂਵੁਤੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਘਰਾਦਯੋ ਅਸਂਵੁਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਸਬ੍ਬਂ ਭਣ੍ਡਂ ਸੁਰਕ੍ਖਿਤਂ ਸੁਗੋਪਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਹਿ ਪਿਹਿਤੇਸੁ ਚੋਰਾਨਂ ਪਵੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਜਵਨੇ ਸੀਲਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਸੁਗੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਭਵਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ.

ਸਂਵਰੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਂਵੁਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪੇਤੋ’’ਤਿ. ਅਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰੋਤਿ ਉਪਰਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਯਨ੍ਤਿ ਆਦੇਸੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਚਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਕਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨਿਪਾਤਪਦਂ ਵਾ ਏਤਂ ਪੁਥੁਵਚਨਤ੍ਥਂ. ਵਿਘਾਤਕਰਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਘਾਤਕਰਾ, ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਦੁਕ੍ਖਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾ ਵਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਿਲੇਸਹੇਤੁਕਾ ਦਾਹਾਨੁਬਨ੍ਧਾ ਵਿਪਾਕਾ ਏਵ ਵਿਪਾਕਪਰਿਲ਼ਾਹਾ. ਯਥਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਸਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਵਿਘਾਤਕਰਾ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਸ੍ਮਿਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਂਵਰਣੂਪਾਯੋ, ਸਂਵਰਿਤਬ੍ਬਂ, ਸਂਵਰੋ, ਯਤੋ ਸੋ ਸਂਵਰੋ, ਯਤ੍ਥ ਸਂਵਰੋ, ਯਥਾ ਸਂਵਰੋ, ਯਞ੍ਚ ਸਂਵਰਫਲਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ? ‘‘ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ’’ਤਿ ਹਿ ਸਂਵਰਣੂਪਾਯੋ. ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਂਵਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਂਵਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾ ਸਤਿ ਸਂਵਰੋ. ‘‘ਅਸਂਵੁਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਂਵਰਣਾਵਧਿ. ਅਸਂਵਰਤੋ ਹਿ ਸਂਵਰਣਂ. ਸਂਵਰਿਤਬ੍ਬਗ੍ਗਹਣਸਿਦ੍ਧੋ ਇਧ ਸਂਵਰਵਿਸਯੋ. ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਹਿ ਸਂਵਰਣਂ ਞਾਣਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸਂਵਰਯਤੀਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧੋਯਮਤ੍ਥੋ. ਆਸਵਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾਭਾਵੋ ਫਲਂ. ਏਵਂ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ.

ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਚੀਵਰਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਮੇਵ ਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ. ਈਦਿਸਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਭਵਪਤ੍ਥਨਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦਯਤੋਤਿ ਭਵਪਤ੍ਥਨਾਮੁਖੇਨ ਭਾਵਿਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਨਿਵਾਸਨਾਦਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਚੀਵਰਂ. ਪਟਿਸੇਵਤੀਤਿ ਨਿਵਾਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਯਾਵਦੇਵਾਤਿ ਪਯੋਜਨਪਰਿਮਾਣਨਿਯਮਨਂ. ਸੀਤਪ੍ਪਟਿਘਾਤਾਦਿਯੇਵ ਹਿ ਯੋਗਿਨੋ ਚੀਵਰਪ੍ਪਟਿਸੇਵਨਪ੍ਪਯੋਜਨਂ. ਸੀਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੀਤਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਤੋ ਵਾ ਉਤੁਪਰਿਣਾਮਤੋ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੀਤਸ੍ਸ. ਪਟਿਘਾਤਾਯਾਤਿ ਪਟਿਘਾਤਨਤ੍ਥਂ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ. ਉਣ੍ਹਸ੍ਸਾਤਿ ਅਗ੍ਗਿਸਨ੍ਤਾਪਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ. ਡਂਸਾਦਯੋ ਪਾਕਟਾਯੇਵ. ਪੁਨ ਯਾਵਦੇਵਾਤਿ ਨਿਯਤਪ੍ਪਯੋਜਨਪਰਿਮਾਣਨਿਯਮਨਂ. ਨਿਯਤਞ੍ਹਿ ਪਯੋਜਨਂ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਂ, ਇਤਰਂ ਕਦਾਚਿ. ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਾਧਟ੍ਠਾਨਂ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਙ੍ਗੇ ਵਿਵਟੇ ਹਿਰੀ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਹਿਰਿਯਾ ਕੋਪਨਤੋ ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਂ, ਤਂਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ.

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾਰਂ. ਸੋ ਹਿ ਪਿਣ੍ਡੋਲ੍ਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਨਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧਭਿਕ੍ਖਾਪਿਣ੍ਡਾਨਂ ਪਾਤੋ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋਤਿ ਵਾ ‘‘ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨੇਵ ਦਵਾਯਾਤਿ ਨ ਕੀਲ਼ਨਾਯ. ਨ ਮਦਾਯਾਤਿ ਨ ਬਲਮਦਮਾਨਮਦਪੁਰਿਸਮਦਤ੍ਥਂ. ਨ ਮਣ੍ਡਨਾਯਾਤਿ ਨ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਂ ਪੀਣਨਭਾਵਤ੍ਥਂ. ਨ ਵਿਭੂਸਨਾਯਾਤਿ ਨ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸੋਭਤ੍ਥਂ, ਛਵਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਾਨਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਮੋਹਦੋਸਸਣ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਰਾਗੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਪੁਰਿਮਂ ਵਾ ਦ੍ਵਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਂਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ, ਇਤਰਂ ਪਰਸ੍ਸਪਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਕਾਮਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਾਯਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ. ਠਿਤਿਯਾ ਯਾਪਨਾਯਾਤਿ ਪਬਨ੍ਧਟ੍ਠਿਤਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਞ੍ਚ, ਚਿਰਕਾਲਟ੍ਠਿਤਤ੍ਥਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਾਪਨਤ੍ਥਂ. ਵਿਹਿਂਸੂਪਰਤਿਯਾਤਿ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਉਪਰਮਤ੍ਥਂ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯਾਤਿ ਸਾਸਨਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਨਂ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ. ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ. ਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਹਙ੍ਖਾਮੀਤਿ ਪੁਰਾਣਂ ਅਭੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਵੇਦਨਂ ਪਟਿਹਨਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਨਵਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨਵਂ ਭੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਵੇਦਨਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਹਿ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥਮੇਵ ਆਹਾਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਅਭੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਵੇਦਨਾ ਨਾਮ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਜਿਘਚ੍ਛਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ. ਸਾ ਹਿ ਅਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋਪਵਡ੍ਢਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਭੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਵੇਦਨਾਪਿ ਖੁਦਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾਵ ਅਙ੍ਗਦਾਹਸੂਲਾਦਿਵੇਦਨਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ. ਸਾ ਹਿ ਭੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਵ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਵਿਹਿਂਸਾਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾ ਚੇਤਾਸਂ ਵਿਹਿਂਸਾਯ ਵਿਸੇਸੋ.

ਯਾਤ੍ਰਾ ਚ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਾਪਨਾ ਚ ਮੇ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਾਪਨਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਯਾਪਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਸਙ੍ਖਾਤਾ ਯਾਪਨਾਤਿ ਅਯਮੇਤਾਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਅਨਵਜ੍ਜਤਾ ਚ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਚਾਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤਪਰਿਯੇਸਨਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਪਰਿਭੋਗਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਅਨਵਜ੍ਜਤਾ, ਪਰਿਮਿਤਪਰਿਭੋਗੇਨ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ. ਅਸਪ੍ਪਾਯਾਪਰਿਮਿਤਭੋਜਨਪਚ੍ਚਯਾ ਅਰਤਿਤਨ੍ਦੀਵਿਜਮ੍ਭਿਤਾਵਿਞ੍ਞੁਗਰਹਾਦਿਦੋਸਾਭਾਵੇਨ ਵਾ ਅਨਵਜ੍ਜਤਾ. ਸਪ੍ਪਾਯਪਰਿਮਿਤਭੋਜਨਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਬਲਸਮ੍ਭਵੇਨ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ. ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਉਦਰਾਵਦੇਹਕਭੋਜਨਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਸੁਖਪਸ੍ਸਸੁਖਮਿਦ੍ਧਸੁਖਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨਵਜ੍ਜਤਾ. ਚਤੁਪਞ੍ਚਾਲੋਪਮਤ੍ਤਊਨਭੋਜਨੇਨ ਚਤੁਇਰਿਯਾਪਥਯੋਗ੍ਯਤਾਪਾਦਨਤੋ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਚ ਆਲੋਪੇ, ਅਭੁਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਪਿਵੇ;

ਅਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੯੮੩; ਮਿ. ਪ. ੬.੫.੧੦);

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਪਯੋਜਨਪਰਿਗ੍ਗਹੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਚ ਪਟਿਪਦਾ ਦੀਪਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਯਾਤ੍ਰਾ ਚ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਯੋਜਨਪਰਿਗ੍ਗਹਦੀਪਨਾ. ਯਾਤ੍ਰਾ ਹਿ ਨਂ ਆਹਾਰੂਪਯੋਗਂ ਪਯੋਜੇਤਿ. ਧਮ੍ਮਿਕਸੁਖਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗਹੇਤੁਕੋ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਪਰਿਵਜ੍ਜਨਤੋ.

ਸੇਨਾਸਨਨ੍ਤਿ ਸੇਨਞ੍ਚ ਆਸਨਞ੍ਚ. ਯਤ੍ਥ ਵਿਹਾਰਾਦਿਕੇ ਸੇਤਿ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ ਆਸਤਿ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ. ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯਵਿਨੋਦਨਪ੍ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਉਤੁਯੇਵ ਪਰਿਸਹਨਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਸਰੀਰਾਬਾਧਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਕਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਉਤੁ ਚ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਿਪਾਕਟਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਚ ਰਾਗਦੋਸਾਦਿਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਚ ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਏਕੀਭਾਵਫਾਸੁਕਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਚੀਵਰਪ੍ਪਟਿਸੇਵਨੇ ਹਿਰੀਕੋਪੀਨਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਂ ਵਿਯ ਤਂ ਨਿਯਤਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ‘‘ਯਾਵਦੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਰੋਗਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਭਿਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਭੇਸਜ੍ਜਂ, ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਭਾਰਭਾਵੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਚਾਤਿ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ, ਤਂ. ਵੇਯ੍ਯਾਬਾਧਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਯ੍ਯਾਬਾਧਤੋ ਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਤੋ ਚ ਤਂਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੁਟ੍ਠਗਣ੍ਡਪੀਲ਼ਕਾਦਿਰੋਗਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ. ਵੇਦਨਾਨਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਨਂ. ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਪਰਮਤਾਯਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਪਰਮਭਾਵਾਯ. ਯਾਵ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਾਵ ਪਟਿਸੇਵਾਮੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਵਵੇਦਨੁਪ੍ਪਾਦਤੋਪੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਆਯਤਿਂ ਏਵ ਵਿਪਾਕਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਅਥ ਖੋ ਅਤਿਭੋਜਨਪਚ੍ਚਯਾ ਅਲਂਸਾਟਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਨਵਵੇਦਨੁਪ੍ਪਾਦਤੋਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕਸ੍ਸ ਚਲਨਂ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਲਤਿ ਕਮ੍ਪਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਖਮੋ ਹੋਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਲੋਮਸਨਾਗਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਚੇਤਿਯਪਬ੍ਬਤੇ ਪਿਯਙ੍ਗੁਗੁਹਾਯ ਪਧਾਨਘਰੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਟ੍ਠਕੇ ਹਿਮਪਾਤਸਮਯੇ ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਨਿਰਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋਵ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਗਿਮ੍ਹਸਮਯੇ ਚ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਬਹਿਚਙ੍ਕਮੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਸੇਦਾਪਿਸ੍ਸ ਕਚ੍ਛੇਹਿ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਆਹ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਸੀਦਥ, ਸੀਤਲੋ ਓਕਾਸੋ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਉਣ੍ਹਭਯੇਨੇਵਮ੍ਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਇਧ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਯੇਵ. ਉਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਿਸਨ੍ਤਾਪੋਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਸੂਰਿਯਸਨ੍ਤਾਪਸ੍ਸ ਪਰਤੋ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਸੂਰਿਯਸਨ੍ਤਾਪਵਸੇਨ ਪਨੇਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯੋ ਚ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਵਾ ਅਲਭਮਾਨੋਪਿ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਵੇਧਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਤਿਯੇਵ. ਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਹਿ ਫੁਟ੍ਠੋ ਚੇਪਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਵੇਧਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਤਿਯੇਵ. ਸਰੀਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋ ਚਾਪਿ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਿਮੁਖੇਸੁ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਪੁਬ੍ਬਭਾਵਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਵੇਧਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਤਿਯੇਵ ਪਧਾਨਿਯਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ, ਅਯਂ ‘‘ਖਮੋ ਜਿਘਚ੍ਛਾਯ…ਪੇ… ਸਰੀਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਥੇਰਂ ਕਿਰ ਖਣ੍ਡਚੇਲਵਿਹਾਰੇ ਕਣਿਕਾਰਪਧਾਨਿਯਘਰੇ ਅਰਿਯਵਂਸਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਘੋਰਵਿਸੋ ਸਪ੍ਪੋ ਡਂਸਿ. ਥੇਰੋ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸੁਣਾਤਿ, ਵਿਸਵੇਗੋ ਥਦ੍ਧੋ ਅਹੋਸਿ. ਥੇਰੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਮਾਲ਼ਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਪੀਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਸਹ ਪੀਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਵਿਸਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ.

ਯੋ ਪਨ ਅਕ੍ਕੋਸਵਸੇਨ ਦੁਰੁਤ੍ਤੇ ਦੁਰੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਚ ਦੁਰਾਗਤੇ ਅਪਿ ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਸਞ੍ਞਿਤੇ ਵਚਨਪਥੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਤਿਗੁਣਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਨ ਵੇਧਤਿ ਦੀਘਭਾਣਕਅਭਯਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ, ਅਯਂ ‘‘ਖਮੋ ਦੁਰੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਰਾਗਤਾਨਂ ਵਚਨਪਥਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਤੋਸਭਾਵਨਾਰਾਮਤਾਯ ਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਪ੍ਪਟਿਪਦਂ ਕਥੇਸਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਮਹਾਗਾਮੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਮਹਾਥੇਰੋ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੀਘਭਾਣਕੋ ‘ਅਰਿਯਵਂਸਂ ਕਥੇਮੀ’ਤਿ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਕੋਲਾਹਲਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿ. ਉਭੋਪਿ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਗਾਵੁਤਮਤ੍ਤਂ ਏਕਪਥੇਨ ਅਗਮਂਸੁ. ਸਕਲਗਾਵੁਤਮ੍ਪਿ ਸੋ ਤਂ ਅਕ੍ਕੋਸਿਯੇਵ. ਤਤੋ ਯਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਹਾਰਾਨਂ ਮਗ੍ਗੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਦੀਘਭਾਣਕਤ੍ਥੇਰੋ ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਅਸ੍ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਗਮਾਸਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਮੇਨਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕਲਗਾਵੁਤਂ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵੋਚੁਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ‘‘ਖਨ੍ਤਿਯੇਵਾਵੁਸੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਰੋ, ਨ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਏਕਪਦੁਦ੍ਧਾਰੇਪਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਿਯੋਗਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਵਚਨਮੇਵ ਤਦਤ੍ਥਂ ਞਾਪੇਤੁਕਾਮਾਨਞ੍ਚ ਪਥੋ ਉਪਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਚਨਮੇਵ ਵਚਨਪਥੋ’’ਤਿ. ਅਸੁਖਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਤਿਬ੍ਬਾ. ਯਞ੍ਹਿ ਨ ਸੁਖਂ, ਤਂ ਅਨਿਟ੍ਠਂ ਤਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਧਿਵਾਸਕਜਾਤਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵੇਦਨਾਨਂ ਅਧਿਵਾਸਕਸਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਲਪਬ੍ਬਤੇ ਪਧਾਨਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਿਰ ਰਤ੍ਤਿਂ ਪਧਾਨੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਉਦਰਵਾਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਆਵਤ੍ਤਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਚਙ੍ਕਮਨਪਸ੍ਸੇ ਠਿਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਯਤ੍ਥੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮ ਅਧਿਵਾਸਨਸੀਲੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਲੋ ਸਯਿ. ਵਾਤੋ ਨਾਭਿਤੋ ਯਾਵ ਹਦਯਂ ਫਾਲੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਵੇਦਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਅਨਾਗਾਮੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਉਣ੍ਹੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੀਤਂ ਪਤ੍ਥਯਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਣ੍ਹਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਾਮਾਸਵੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਗਤਿਭਵੇ ਸੀਤਂ ਵਾ ਉਣ੍ਹਂ ਵਾਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠਂ ਸੀਤਂ ਵਾ ਉਣ੍ਹਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੇ ਸਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸੀਤਂ ਉਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਗਾਹੋ ਦਿਟ੍ਠਾਸਵੋ’’ਤਿ.

ਅਹਂ ਸਮਣੋਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਸਮਣੋ, ਕਿਂ ਮਮ ਜੀਵਿਤੇਨ ਵਾ ਮਰਣੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਪ੍ਪਯੋਜਨਾਦਿਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ. ਪਟਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਹਤ੍ਥਿਆਦੀਨਂ ਸਮੀਪਗਮਨਤੋ ਅਪਕ੍ਕਮਤਿ. ਠਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਠਾਨਂ, ਕਣ੍ਟਕਾਨਂ ਠਾਨਂ ਕਣ੍ਟਕਟ੍ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਕਣ੍ਟਕਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਓਕਾਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਮਨੁਸ੍ਸਦੁਟ੍ਠਾਨੀਤਿ ਅਮਨੁਸ੍ਸਸਞ੍ਚਾਰੇਨ ਦੂਸਿਤਾਨਿ, ਸਪਰਿਸ੍ਸਯਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਿਯਤਵਤ੍ਥੁਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਨਿਯਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤਂ. ਵੇਸਿਯਾਦਿਭੇਦਤੋਤਿ ਵੇਸਿਯਾਵਿਧਵਾਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਾਪਣ੍ਡਕਪਾਨਾਗਾਰਭਿਕ੍ਖੁਨਿਭੇਦਤੋ. ਸਮਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮਂ, ਅਵਿਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਕਾਸਿ ਵਾਤਿ ਤਾਦਿਸਂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਅਕਾਸਿ ਵਾ. ਸੀਲਸਂਵਰਸਙ੍ਖਾਤੇਨਾਤਿ ਕਥਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਂ ਸੀਲਂ? ਅਨਾਸਨਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਹਿ ਅਨਾਚਾਰਪਰਿਵਜ੍ਜਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਾਚਾਰਾਗੋਚਰਪਰਿਵਜ੍ਜਨਂ ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਤਾਯ ਸੀਲਸਂਵਰੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੦੮) ਸੀਲਸਂਵਰਵਿਭਜਨੇ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਨਾਚਾਰੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਗੋਚਰੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੫੧੩-੫੧੪) ਆਚਾਰਗੋਚਰਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ‘‘ਚਣ੍ਡਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਹਤ੍ਥਿਆਦਿਪਰਿਵਜ੍ਜਨਮ੍ਪਿ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਾਨੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਚਾਰਸੀਲਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਤਿਪੀਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸਮੁਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾਪਿ, ਲੋਭਾਦਿਸਹਗਤਤ੍ਤਾਪਿ, ਕੁਸਲਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋਪੀਤਿਆਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਕੁਸਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਾਵਜ੍ਜੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਕੁਸਲੋਤਿਆਦਿਨਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ. ਅਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਆਦੀਨਵਵਿਭਾਵਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਨਧਿਵਾਸਨਂ ਨਾਮ ਪੁਨ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਂ. ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਵਿਨੋਦਨਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਕਰਣਂ ਅਨਭਾਵਗਮਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ – ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਜਹਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨਧਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ ਕਿਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਹਾਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਮੇਵ, ਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਨੋਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ ਤੇਸਂ ਪਾਪਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਵਤ੍ਥਾਗਹਣਂ ਵਾ ਕਤਂ ਸਿਯਾ ਅਨਵਸੇਸਗ੍ਗਹਣਂ ਵਾ. ਤੇਸੁ ਪਠਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤੇ’’ਤਿ, ਸਮ੍ਪਤਿਜਾਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਵਸੇਸਗ੍ਗਹਣਂ ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਞਾਤਿਵਿਤਕ੍ਕੋਤਿ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤਯੋ ਸੁਖਜੀਵਿਨੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਪੇਮਵਸੇਨ ਞਾਤਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਜਨਪਦਵਿਤਕ੍ਕੋਤਿ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜਨਪਦੋ ਸੁਭਿਕ੍ਖੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਸ੍ਸੋ ਰਮਣੀਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਪੇਮਵਸੇਨ ਜਨਪਦਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਪ੍ਪਧਾਨਾਦੀਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣੇ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਖੀ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਮਰਾਤਿ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾਯ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਅਮਰਤ੍ਥਾਯ ਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਤਂ ਵਾ ਆਰਬ੍ਭ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤੋ ਅਮਰੋ ਚ ਸੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਚਾਤਿ ਅਮਰਾਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਪਰਾਨੁਦ੍ਦਯਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਰੇਸੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਦੀਸੁ ਸਹਨਨ੍ਦਿਤਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਨੁਦ੍ਦਯਤਾਪਤਿਰੂਪਕੋ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਪੇਮਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚੀਵਰਾਦਿਲਾਭੇਨ ਚ ਸਕ੍ਕਾਰੇਨ ਚ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੇਨ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ. ਅਨਵਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਂ ਪਰੇ ਨ ਅਵਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯੁਂ, ਪਾਸਾਣਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਗਰੁਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਤਕ੍ਕੋ.

ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋ ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨਸਭਾਵਤੋ ਕਾਮਾਸਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਾ ਚ ਕਾਮਨਾਕਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਾਮਾਸਵੋ’’ਤਿ. ਤਬ੍ਬਿਸੇਸੋਤਿ ਕਾਮਾਸਵਵਿਸੇਸੋ ਭਵਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਕੇ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਨੀਹਰਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਨੋਦਨਂ, ਵੀਰਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੀਰਿਯਸਂਵਰਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਿਨੋਦਨੇਨਾ’’ਤਿ.

‘‘ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯੋ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਨਂ ਅਨਧਿਗਮੋ ਤਤੋ ਚ ਸਕਲਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਾਨਤਿਵਤ੍ਤਿ ਅਭਾਵਨਾਯ ਆਦੀਨਵੋ. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਭਗਵਤੋ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਭਾਵਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਭਾਵਨਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਥੋਮੇਨ੍ਤੋਤਿ ਆਸਵਪਹਾਨਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਰਤ੍ਤਾ ਤਾਯ ਏਵ ਦੁਕ੍ਕਰਕਿਰਿਯਾਯ ਤਂ ਅਭਿਤ੍ਥਵਨ੍ਤੋ. ਸਂਵਰੇਨੇਵ ਪਹੀਨਾਤਿ ਸਂਵਰੇਨ ਪਹੀਨਾ ਏਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨੇਸੁਯੇਵ ਪਹੀਨਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿ.

ਆਸਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਦਾਰੁਕਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੯. ਪਞ੍ਚਮੇ ਪੁਤ੍ਤਸਮ੍ਬਾਧਸਯਨਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮ੍ਬਾਧਸਯਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਪੁਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਦਾਰਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਿਲੋ ਵਿਯ. ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਰੋਗਾਦਿਹੇਤੁ ਸੋਕਾਭਿਭਵੇਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਾਮਭੋਗਿਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਰਾਗਾਭਿਭਵਨ੍ਤਿ. ਉਭਯੇਨਪਿ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਾਸਿਕਚਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ ਉਜ੍ਜਲਚਨ੍ਦਨਂ. ਤਂ ਕਿਰ ਵਣ੍ਣਵਿਸੇਸਸਮੁਜ੍ਜਲਂ ਹੋਤਿ ਪਭਸ੍ਸਰਂ, ਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਨਂ ਸਣ੍ਹਤਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸਣ੍ਹਚਨ੍ਦਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਕਾਸਿਕਵਤ੍ਥਞ੍ਚ ਚਨ੍ਦਨਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਸੋਭਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਸੁਗਨ੍ਧਭਾਵਤ੍ਥਞ੍ਚ ਮਾਲਂ, ਸੁਗਨ੍ਧਭਾਵਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਧਂ, ਛਵਿਰਾਗਕਰਣਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਸੁਭਤ੍ਥਞ੍ਚ ਵਿਲੇਪਨਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੇਨ. ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਞ੍ਚੇਵ ਅਵਸਿਟ੍ਠਧਨਞ੍ਚ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨ. ਸਬ੍ਬੇਨਪਿ ਕਾਮੇਸੁ ਅਭਿਗਿਦ੍ਧਭਾਵਮੇਵ ਪਕਾਸੇਤਿ.

ਦਾਰੁਕਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਹਤ੍ਥਿਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੦. ਛਟ੍ਠੇ ਹਤ੍ਥਿਂ ਸਾਰੇਤੀਤਿ ਹਤ੍ਥਿਸਾਰੀ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਹਤ੍ਥਿਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਹਤ੍ਥਿਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਖੁਮੇਸੁ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇਸੁ ਕੁਸਲੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਕਥਂ ਓਪਾਤੇਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਕਥਂ ਓਪਾਤੇਤੀਤਿ ਥੇਰੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਸ੍ਸ ਕਥਾਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਥਂ ਪਵੇਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਂਸਗ੍ਗੇਹੀਤਿ ਸਵਨਸਂਸਗ੍ਗੋ, ਦਸ੍ਸਨਸਂਸਗ੍ਗੋ, ਸਮੁਲ੍ਲਾਪਸਂਸਗ੍ਗੋ, ਸਮ੍ਭੋਗਸਂਸਗ੍ਗੋ, ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੋਤਿ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਂਸਗ੍ਗੇਹਿ. ਕਿਟ੍ਠਖਾਦਕੋਤਿ ਕਿਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਸ੍ਸਞ੍ਹਿ ਕਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ. ਸਿਪ੍ਪਿਯੋ ਸੁਤ੍ਤਿਯੋ. ਸਮ੍ਬੁਕਾਤਿ ਸਙ੍ਖਮਾਹ.

ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਸੀਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੨੨) ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕਿਰ ਸਾਸਨੇ ਦ੍ਵੇ ਸਹਾਯਕਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮਗ੍ਗਾ ਏਕਤੋਵ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਅਨਭਿਰਤੋ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੋ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਆਦੀਨਵਂ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਓਵਦਿ. ਸੋ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਏਕਦਿਵਸਂ ਤਾਦਿਸੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਰੂਪਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਮਾਹਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਲੋਭੇਨ ਤਸ੍ਸ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਆਦੀਨਵਂ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਭਾਵਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਮੇਵ ਅਭਿਰਮਿ. ਏਵਮੇਸ ਤਦਾ ਸੀਲਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਆਨਿਸਂਸਕਥਾਯ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਇਦਾਨਿ ਛ ਵਾਰੇ ਵਿਬ੍ਭਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮਵਾਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਮਹਾਕੋਟ੍ਠਿਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਕਥਂ ਓਪਾਤੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਹਾਕੋਟ੍ਠਿਕਤ੍ਥੇਰੋ ਅਪਸਾਦੇਸਿ. ਸੋ ਮਹਾਸਾਵਕਸ੍ਸ ਕਥਿਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਵਿਬ੍ਭਮਿਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿ ਜਾਤੋ. ਪੋਟ੍ਠਪਾਦਸ੍ਸ ਪਨਾਯਂ ਗਿਹਿਸਹਾਯਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਬ੍ਭਮਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਚ੍ਚਯੇਨ ਪੋਟ੍ਠਪਾਦਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤੋ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਕਿਂ ਤਯਾ ਕਤਂ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਾ ਅਪਸਕ੍ਕਨ੍ਤੋਸਿ, ਏਹਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਦਾਨਿ ਤੇ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਮੇ ਵਾਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣੀ’’ਤਿ.

ਹਤ੍ਥਿਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਮਜ੍ਝੇਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੧. ਸਤ੍ਤਮੇ ਮਨ੍ਤਾਤਿ ਯ-ਕਾਰਲੋਪੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਵਾ ਏਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਾਯ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਫਸ੍ਸਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਦ੍ਵਯਦ੍ਵਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ, ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਫਸ੍ਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਫਸ੍ਸਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕੋ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਅਨ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨ੍ਤਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਮਰਿਯਾਦਲਾਮਕਅਭਾਵਕੋਟ੍ਠਾਸਪਦਪੂਰਣਸਮੀਪਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਅਨ੍ਤਪੂਰੋ ਉਦਰਪੂਰੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੯੭) ਹਿ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨ੍ਤਸਦ੍ਦੋ. ‘‘ਚਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਪਰਿਵਾਰਛਨ੍ਨਾ ਅਨ੍ਤੋ ਅਸੁਦ੍ਧਾ, ਬਹਿ ਸੋਭਮਾਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੨) ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ. ‘‘ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਜੀਰਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੭੮) ਸਾ ਹਰਿਤਨ੍ਤਂ ਵਾ ਪਨ੍ਥਨ੍ਤਂ ਵਾ ਸੇਲਨ੍ਤਂ ਵਾ ਉਦਕਨ੍ਤਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦੪) ਮਰਿਯਾਦਾਯਂ. ‘‘ਅਨ੍ਤਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜੀਵਿਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੦; ਇਤਿਵੁ. ੯੧) ਲਾਮਕੇ. ‘‘ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੯੩; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੫੧) ਅਭਾਵੇ. ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਖਯੋ ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਕੋਟੀਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਤਯੋ ਅਨ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੦੫) ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ. ‘‘ਇਙ੍ਘ ਤਾਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਵਾ ਗਾਥਾਯੋ ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ਪਰਿਯਾਪੁਣਸ੍ਸੁ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਓਕਾਸਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪੪੨) ਚ ਆਦੀਸੁ ਪਦਪੂਰਣੇ. ‘‘ਗਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ ਓਸਟੋ (ਪਾਰਾ. ੪੦੯-੪੧੦; ਚੂਲ਼ਵ. ੩੪੩) ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੧੦) ਸਮੀਪੇ. ਸ੍ਵਾਯਮਿਧ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਯਮੇਕੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋਤਿ.

ਸਨ੍ਤੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਧਮ੍ਮਸਮੂਹੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯੋ, ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਭੂਮਕਵਟ੍ਟ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਮਜ੍ਝੇਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞਾਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੨. ਅਟ੍ਠਮੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਪਾਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯੇਨ ਵਾ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਅਪਾਯੇਸੁ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਆਯੁਕਪ੍ਪਸਞ੍ਞਿਤਂ ਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠੋ. ਨਿਰਯੂਪਪਤ੍ਤਿਪਰਿਹਰਣਵਸੇਨ ਤਿਕਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛੋ. ਅਖਣ੍ਡਾਨੀਤਿ ਏਕਦੇਸੇਨਪਿ ਅਖਣ੍ਡਿਤਾਨਿ. ਭਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬੀਜਂ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਅਪੂਤੀਨੀਤਿ ਉਦਕਤੇਮਨੇਨ ਅਪੂਤਿਕਾਨਿ. ਪੂਤਿਕਞ੍ਹਿ ਬੀਜਂ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਅਵਾਤਾਤਪਹਤਾਨੀਤਿ ਵਾਤੇਨ ਚ ਆਤਪੇਨ ਚ ਨ ਹਤਾਨਿ ਨਿਰੋਜਤਂ ਨ ਪਾਪਿਤਾਨਿ. ਨਿਰੋਜਞ੍ਹਿ ਕਸਟਂ ਬੀਜਂ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ‘‘ਸਾਰਾਦਾਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਆ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸਾਰਦਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਰਾਦਾਨੀ’’ਤਿ. ਤਣ੍ਡੁਲਸਾਰਸ੍ਸ ਆਦਾਨਤੋ ਸਾਰਾਦਾਨਿ, ਗਹਿਤਸਾਰਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸਾਰਾਨਿ. ਨਿਸ੍ਸਰਞ੍ਹਿ ਬੀਜਂ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਸੁਖਸਯਿਤਾਨੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਕੋਟ੍ਠੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਸੁਖਸਯਿਤਾਨਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਾਨਿ. ਮਣ੍ਡਖੇਤ੍ਤੇਤਿ ਊਸਖਾਰਾਦਿਦੋਸੇਹਿ ਅਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤੇ ਸਾਰਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ. ਅਭਿਦੋਤਿ ਅਭਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥਨਿਪਾਤਪਦਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਭਿਦਾਤਿ ਵਾ ਅਭਿਦੋ. ‘‘ਅਭਿਦਂ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗਵਚਨਂ, ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਵਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਿਦੋ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨ੍ਨੇ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਸਮਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਯਞ੍ਹਿ ਗਗਨਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਵਾ ਪਚ੍ਛਤੋ ਵਾ ਚਨ੍ਦੇ ਠਿਤੇ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਸਮਯੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਮਜ੍ਝੇ ਏਵ ਪਨ ਠਿਤੇ ਅਭਿਨ੍ਨੋ ਨਾਮ.

ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਦਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧੨੭ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਸਕ੍ਯਵਤ੍ਥੁ) ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਕਿਰ ਸਾਕਿਯੋ ‘‘ਮਮ ਧੀਤਰਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵੇਰਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤੋ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਤ੍ਥਰਿ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਮਨਮਗ੍ਗਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਸੁਰਂ ਪਿਵਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਰਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੇ ਤਂ ਠਾਨਂ ਆਗਤੇ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸੋ ਆਹ – ‘‘ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਦੇਥ, ਨਾਯਂ ਮਯਾ ਮਹਲ੍ਲਕਤਰੋ, ਨਾਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਪਿ ਤਥੇਵ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਮਾਤੁਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਮਗ੍ਗਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋਵ ਨਿਵਤ੍ਤਿ. ਸੋਪਿ ਚਰਪੁਰਿਸਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਹੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਿਤਪਾਤੁਕਮ੍ਮੇ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਆਹ – ‘‘ਪਸ੍ਸਸਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ. ਭਾਰਿਯਂ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਅਦੇਨ੍ਤੇਨ, ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਹੇਟ੍ਠਾਪਾਸਾਦੇ ਪਾਸਾਦਮੂਲੇ ਪਥਵਿਯਾ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿ.

ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋਪਿ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੪੭) ਪੁਬ੍ਬੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਲੋਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਨ੍ਦਨਵਨਚਿਤ੍ਤਲਤਾਵਨਫਾਰੁਸਕਵਨਮਿਸ੍ਸਕਵਨੇਸੁ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨੇ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੇ ਚ ਦੇਵਧੀਤਰੋ ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਏਤੇਸਂ ਏਵਰੂਪਾਯ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਠਿਤਾਨਂ ਕਿਰ ਮਧੁਰੋ ਨੁ ਖੋ ਸਦ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਂ ਸੋਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਭਗਵਾ ਪਨਸ੍ਸ – ‘‘ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਥੇਸਿ. ਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਯਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਗਵਤਿ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਪਠਮਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂ, ਸੋ ਮਯ੍ਹਂ ‘ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੂ’ਤਿ ਕਥੇਸਿ. ਅਹਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇਨ ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂ, ਤਂ ਮੇ ਨ ਕਥੇਸਿ. ਅਦ੍ਧਾ ਏਵਂ ਹੋਤਿ ‘ਅਯਂ ਰਾਜਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਕਮ੍ਮਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੇ ਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਮਯਾ ਸਮਸਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਵਸੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਵਿਹਾਸਿ. ਦਸਬਲਂ ਪਨ ਅਸਤਾ ਤੁਚ੍ਛੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਪਾਯੂਪਗੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਪਕ੍ਕਮੇਵ ਇਮਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾ, ਯਥਾ ਤਂ ਆਪਾਯਿਕੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੬). ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਪਰੇਪਿ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਦਯੋ ਭਗਵਤਾ ਞਾਤਾਵਾ’’ਤਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕੋਕਾਲਿਕਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਸੁਸੀਮੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨.੭੦) ਏਵਂਨਾਮਕੋ ਵੇਦਙ੍ਗੇਸੁ ਕੁਸਲੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ. ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਹਿ ਪਰਿਹੀਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਾ ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨ ਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਲਾਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਜਾਤੋ, ਕਵਿਸੇਟ੍ਠੋ ਪਨੇਸ ਉਤ੍ਤਮਕਵਿਤਾਯ ਸਾਵਕਾਨਂ ਬਨ੍ਧਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ. ਤੇ ਤਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਉਪਨਿਸਿਨ੍ਨਕਥਮ੍ਪਿ ਅਨੁਮੋਦਨਮ੍ਪਿ ਸਰਭਞ੍ਞਮ੍ਪੀਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤੇਸਂ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਲਾਭਂ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਤੋ ਥੋਕਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਯਂ ਤਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਯਮ੍ਪਿ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਕਥੇਯ੍ਯਾਮ. ਤਤੋ ਏਤੇਹਿ ਲਾਭਿਤਰਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਮ. ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਸਿਮੋ ਪਟਿਬਲੋ’’ਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਸੁਸੀਮ, ਸਮਣੇ ਗੋਤਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰ, ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹੇ ਵਾਚੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਤਂ ਮਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਗਿਹੀਨਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮ, ਏਵਂ ਮਯਮ੍ਪਿ ਸਕ੍ਕਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮ ਗਰੁਕਤਾ ਮਾਨਿਤਾ ਪੂਜਿਤਾ ਲਾਭਿਨੋ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੭੦).

ਅਥ ਸੁਸੀਮੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਥੇਰੋ ਚ ਤਂ ਆਦਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਅਯਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਮਯੇ ‘ਅਹਂ ਪਾਟਿਏਕ੍ਕੋ ਸਤ੍ਥਾ’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਮਾਨੋ ਚਰਤਿ, ‘ਇਧੇਵ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਾਮੀ’ਤਿ ਕਿਰ ਵਦਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯਿ ਪਸਨ੍ਨੋ, ਉਦਾਹੁ ਮਯ੍ਹਂ ਵਾ ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਪਸਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਪਸਾਦਾਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਮ ਸਾਸਨੇ ‘ਧਮ੍ਮਂ ਥੇਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਤਿ, ਇਤਿਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ ਨੁ ਖੋ ਕੀਦਿਸਾ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘ਧਮ੍ਮਂ ਥੇਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਤਿ, ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਪਨ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨਹਾਨਨ੍ਦ, ਸੁਸੀਮਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਕੋ ਞਾਤੋ? ਸੁਸੀਮੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ’’ਤਿ.

ਸਨ੍ਤਤਿਮਹਾਮਤ੍ਤੋਤਿ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧੪੧ ਸਨ੍ਤਤਿਮਹਾਮਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁ) ਸੋ ਕਿਰ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਕੁਪਿਤਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ. ਅਥਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਤੁਟ੍ਠੋ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨਿ ਰਜ੍ਜਂ ਦਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਨਚ੍ਚਗੀਤਕੁਸਲਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨਿ ਸੁਰਾਮਦਮਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਵਰਗਤੋ ਨਹਾਨਤਿਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਵਰਗਤੋਵ ਸੀਸਂ ਚਾਲੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਿਤਪਾਤੁਕਰਣੇ ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਿਤਕਾਰਣਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਪਸ੍ਸਸਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਨ੍ਤਤਿਮਹਾਮਤ੍ਤਂ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਸਬ੍ਬਾਭਰਣਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਤੁਪ੍ਪਦਿਕਗਾਥਾਵਸਾਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਵਂ ਕੋ ਞਾਤੋ ਭਗਵਤਾਤਿ? ਸਨ੍ਤਤਿਮਹਾਮਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

ਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞਾਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੩. ਨਵਮੇ ਪਰਿਹਾਯਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕਾਰਣਭਾਵਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਇਧ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਹਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥਾਨਂ ਦਿਗੁਣਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਪਟਲਟ੍ਠੋ ਗੁਣਟ੍ਠੋ. ‘‘ਅਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਕਾਲਾ ਤਰਯਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਯੋ, ਵਯੋਗੁਣਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਜਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੪) ਏਤ੍ਥ ਰਾਸਟ੍ਠੋ ਗੁਣਟ੍ਠੋ. ‘‘ਸਤਗੁਣਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੭੯) ਏਤ੍ਥ ਆਨਿਸਂਸਟ੍ਠੋ. ‘‘ਅਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਗੁਣਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੭; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੧੦; ਖੁ. ਪਾ. ੩.ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰੋ), ਕਯਿਰਾ ਮਾਲਾਗੁਣੇ ਬਹੂ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੫੩) ਏਤ੍ਥ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੋ ਗੁਣਟ੍ਠੋ. ਇਧਾਪਿ ਏਸੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਗੁਣਾ’’ਤਿ. ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁਪਿ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੋ ਰਾਸਟ੍ਠੋ ਵਾ ਗੁਣਟ੍ਠੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾਤਿ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਜਾਤਿਕਾ, ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਾ. ਕਮਨੀਯਾਤਿ ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਾ. ਮਨਵਡ੍ਢਨਕਾਤਿ ਮਨੋਹਰਾ. ਏਤੇਨ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਤੋਪਿ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਿਯਜਾਤਿਕਾਤਿ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਸਭਾਵਾ. ਕਾਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਉਪੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨੀਯਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਰਾਗੋਤਿ ਵਾ ਸੁਭਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਿਤਵੁਤ੍ਥਮ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਰਾਗੋ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਕਾਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਕਾਮਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋ, ਕਿਲੇਸਕਾਮਸ੍ਸਪਿ ਇਟ੍ਠਵੇਦਨਾ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਸਮ੍ਪਯੋਗਭੇਦੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਭੇਦੇਨ ਚ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਚਿਤ੍ਤਕਾਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਰਵਿਚਿਤ੍ਰਾਰਮ੍ਮਣਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਥੇਤ੍ਥ ਧੀਰਾ ਵਿਨਯਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਅਥ ਏਤੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਵਿਨਯਨ੍ਤਿ.

ਤਜ੍ਜਾਤਿਕਨ੍ਤਿ ਤਂਸਭਾਵਂ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਾਗੋ ਪੁਞ੍ਞਭਾਗੋ, ਪੁਞ੍ਞਕੋਟ੍ਠਾਸੋ. ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਭਵੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਭਾਗਿਯੋ. ਅਪੁਞ੍ਞਭਾਗਿਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਿਪਾਕੋਯੇਵ ਵੇਪਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੋਹਾਰਵਿਪਾਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸਾਧਾਰਣਾ. ਸਂਵਿਦਹਨਚੇਤਨਾਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਂਵਿਦਹਨਲਕ੍ਖਣਾ ਚੇਤਨਾ. ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਨ੍ਤਿ ਉਰਂ ਤਾਲ਼ੇਤ੍ਵਾ. ਏਕਪਦਨ੍ਤਿ ਏਕਪਦਚਿਤਂ ਮਨ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਪਦਮਨ੍ਤਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੪. ਦਸਮੇ ਤਥਾਗਤਬਲਾਨੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਾਨਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਬਲਾਨਿ. ਨਨੁ ਚੇਤਾਨਿ ਸਾਵਕਾਨਮ੍ਪਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ? ਕਾਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਯਾਦਿਸਾਨਿ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਞਾਣਾਦੀਨਿ, ਨ ਤਾਦਿਸਾਨਿ ਤਦਞ੍ਞੇਸਂ ਕਦਾਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਾਨਿ. ਇਮਮੇਵ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਲੇਸਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤੋ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਾਦੀਸੁ ਏਵ ਅਸਾਧਾਰਣਸਮਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਾ. ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਬਲਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਗਤਾਨਿ, ਤਥਾ ਆਗਤਬਲਾਨੀਤਿ ਵਾ ਤਥਾਗਤਬਲਾਨਿ. ਉਸਭਸ੍ਸ ਇਦਂ ਆਸਭਂ, ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਮੁਖਨਾਦਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦਂ. ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਞ੍ਚੇਵ ਦੇਸਨਾਞਾਣਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਭਾਵਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰਿਯਫਲਾਵਹਂ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ. ਕਰੁਣਾਯ ਪਭਾਵਿਤਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਅਰਿਯਫਲਾਵਹਂ ਦੇਸਨਾਞਾਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਤੋ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਤੁਸਿਤਭਵਨਤੋ ਯਾਵ ਮਹਾਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਦੀਪਙ੍ਕਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਦੇਸਨਾਞਾਣਮ੍ਪਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਾਵ ਅਞ੍ਞਾਤਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ, ਦੇਸਨਾਞਾਣਂ ਲੋਕਿਯਂ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਪਨੇਤਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਞੇਵ ਓਰਸਞਾਣਂ.

ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਕਾਰਣਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਫਲਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਸਂ ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ, ਤਂ ਤਂ ਠਾਨਂ, ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਯਂ ਯੇਯਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨ ਹੇਤੂ ਨ ਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ, ਤਂ ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਠਾਨਤੋ ਅਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਾਦਾਨਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪਨ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਵਾ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ‘‘ਸਮਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਮੁਤ੍ਤਗਤਸਦ੍ਦੇ ਗਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਯ. ਗਤੀਤਿ ਨਿਰਯਾਦਿਗਤਿਯੋ. ਉਪਧੀਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਕਾਲੋਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚਨਾਰਹਕਾਲੋ. ਪਯੋਗੋਤਿ ਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਕਿਰਿਯਾ.

ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਜ੍ਝਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ. ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੇਨ ਹੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਂ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੪੮; ੩.੩੧੨; ਧ. ਸ. ੨੪੮; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੯) ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਮਾਧੀਨਨ੍ਤਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਮਾਧੀਨਂ. ਨਵਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਸਮਾਧੀਤਿਪਿ ਨਾਮਂ, ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸਬ੍ਭਾਵਤੋ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਦਭਾਵਤੋ ਨ ਸਮਾਧੀਤਿ ਨਾਮਂ. ਹਾਨਭਾਗਿਯਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਗੁਣੇਹਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਕਾਮਾਦਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਂ. ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਗੁਣੇਹਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਂ. ਇਤਿ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਕਾਮਾਦਿਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਾਨਿ ਹਾਨਭਾਗਿਯਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯਧਮ੍ਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਤੇਹਿ ਪਨ ਝਾਨਾਨਂ ਤਂਸਭਾਵਤਾ ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਵੋਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਗੁਣਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵੋਦਾਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਅਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਨਿਰੋਧਤੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੧੭) ਪਟਿਸੇਧੇਤਬ੍ਬਾ.

ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਮਹਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.