.ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ.

ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯੇ

ਏਕਾਦਸਕਨਿਪਾਤ-ਟੀਕਾ

੧. ਨਿਸ੍ਸਯਵਗ੍ਗੋ

੧-੧੦. ਕਿਮਤ੍ਥਿਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧-੧੦. ਏਕਾਦਸਕਨਿਪਾਤਸ੍ਸ ਪਠਮਾਦੀਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ. ਦਸਮੇ ਜਨਿਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ, ਜਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਵਾ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੇ ਗੋਤ੍ਤਪਟਿਸਾਰਿਨੋ’’ਤਿ. ਜਨਿਤਸ੍ਮਿਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਏਵ ਵਾ ਇ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਏ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਜਨੇਤਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਜਨਿਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਚ ਜਨਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਜਨਿਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਗ੍ਗਹਣੇਪਿ ਯਤ੍ਥ ਚਤੁਵਣ੍ਣਸਮਞ੍ਞਾ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ. ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਅਯਂ ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇਯੇਵ, ਨ ਦੇਵਕਾਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯੇ ਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਗੋਤ੍ਤਪਟਿਸਾਰਿਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਸਰਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਗੋਤਮੋ, ਅਹਂ ਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ ਪਟਿ ਪਟਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੋਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਿਮਤ੍ਥਿਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਿਸ੍ਸਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਵਗ੍ਗੋ

੧-੪. ਪਠਮਮਹਾਨਾਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧-੧੪. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮਾਦੀਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨਿ. ਤਤਿਯੇ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਭਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੂਪਜੀਵੀਨਂ. ਕੋ ਪਨ ਦੇਵਾਨਂ ਆਹਾਰੋ, ਕਾ ਆਹਾਰਵੇਲਾਤਿ? ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਾਨਂ ਸੁਧਾ ਆਹਾਰੋ. ਸਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇਹਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇਹਿ ਉਪਰਿਮਾਨਂ ਉਪਰਿਮਾਨਂ ਪਣੀਤਤਮਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਯਥਾਸਕਂ ਦਿਵਸਵਸੇਨੇਵ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਬਿਲ਼ਾਰਪਦਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸੁਧਾਹਾਰਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਠਪਿਤਮਤ੍ਤੋ ਯਾਵ ਕੇਸਗ੍ਗਨਖਗ੍ਗਾ ਕਾਯਂ ਫਰਤਿ, ਤੇਸਂਯੇਵ ਦਿਵਸਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸੇ ਯਾਪਨਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਮਗ੍ਗਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਞ੍ਹਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਸਮਯੋਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਅਸਮਯੋਪਿ, ਮਗ੍ਗਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਪਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਸ੍ਸ ਸਮਯੋ ਵਾ ਅਸਮਯੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਬਲਵਤੀ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਤਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਾਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਮਗ੍ਗਫਲਪ੍ਪਟਿਵੇਧੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ ਮਗ੍ਗਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਯੋ ਵਾ ਅਸਮਯੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਮਗ੍ਗਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਪਠਮਮਹਾਨਾਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਮੇਤ੍ਤਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਸੇਸਜਨਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਲਾਭਿਨੋ. ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨੇਵ ਪਸ੍ਸੇਨ ਅਸਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ. ਕਾਕਚ੍ਛਮਾਨਾਤਿ ਘੁਰੁਘੁਰੁਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਿਸ੍ਸਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ. ਸੁਖਂ ਸੁਪਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਵਿਧਾ ਸੁਪਨਾ ਸਯਨੇ ਪਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਸਾਰਣਲਕ੍ਖਣਾ ਕਿਰਿਯਾਮਯਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਅਵੋਕਿਣ੍ਣਭਵਙ੍ਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ ਚ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਸੁਖਮੇਵ ਸੁਪਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਣਿਕਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮੋਧਾਯ ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਸਯਤਿ, ਨਿਦ੍ਦੋਕ੍ਕਮਨੇਪਿ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਅਸੁਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਨਿਦ੍ਦਾਕਾਲੇ ਸੁਖਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਨਕਾਲੇ ਸਰੀਰਖੇਦੇਨ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨਂ ਵਿਜਮ੍ਭਨਂ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਨਞ੍ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਾ ਵਿਜਮ੍ਭਨ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਸੁਖੇਨ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਰੀਰਖੇਦਾਭਾਵਤੋ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨਾਦਿਵਿਰਹਿਤੋਵ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੁਖਪ੍ਪਟਿਬੋਧੋ ਚ ਸਰੀਰਵਿਕਾਰਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ.

ਭਦ੍ਦਕਮੇਵ ਸੁਪਿਨਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਦਂ ਅਨੁਭੂਤਪੁਬ੍ਬਵਸੇਨ ਦੇਵਤੂਪਸਂਹਾਰਵਸੇਨ ਚਸ੍ਸ ਭਦ੍ਦਕਮੇਵ ਸੁਪਿਨਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਾਪਕਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਹੇਤੁਕਮ੍ਪਿ ਚਸ੍ਸ ਬਹੁਲਂ ਭਦ੍ਦਕਮੇਵ ਸਿਯਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਾਨੁਗੁਣਤਾਯ ਉਤੁਆਹਾਰਜਰੂਪਾਨਂ.

ਉਰੇ ਆਮੁਕ੍ਕਮੁਤ੍ਤਾਹਾਰੋ ਵਿਯਾਤਿ ਗੀਵਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਰੇ ਲਮ੍ਬਿਤਮੁਤ੍ਤਾਹਾਰੋ ਵਿਯਾਤਿ ਕੇਹਿਚਿ ਤਂ ਏਕਾਵਲਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਅਨੇਕਰਤਨਾਵਲਿਸਮੂਹਭੂਤੋ ਪਨ ਮੁਤ੍ਤਾਹਾਰੋ ਅਂਸਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਕਟਿਪ੍ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗਾ ਪਲਮ੍ਬਨ੍ਤੋ ਉਰੇ ਆਮੁਕ੍ਕੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਵਿਸਾਖਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯਾਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੫੮) ਸੋ ਕਿਰ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤੇ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਮਾਨੋ ਅਸ੍ਸੋਸਿ ‘‘ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪੋ ਕਿਰ ਚੇਤਿਯਮਾਲਾਲਙ੍ਕਤੋ ਕਾਸਾਵਪਜ੍ਜੋਤੋ, ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵੇਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾ, ਉਤੁਸਪ੍ਪਾਯਂ ਸੇਨਾਸਨਸਪ੍ਪਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸਪ੍ਪਾਯਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਸਪ੍ਪਾਯਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਮੇਤ੍ਥ ਸੁਲਭ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾ ਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਬਦ੍ਧੇਨ ਏਕਕਹਾਪਣੇਨੇਵ ਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਤੀਰੇ ਨਾਵਂ ਉਦਿਕ੍ਖਮਾਨੋ ਏਕਂ ਮਾਸਂ ਵਸਿ. ਸੋ ਵੋਹਾਰਕੁਸਲਤਾਯ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਭਣ੍ਡਂ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਿਕਾਯ ਵਣਿਜ੍ਜਾਯ ਤੇਨੇਵਨ੍ਤਰਮਾਸੇਨ ਸਹਸ੍ਸਂ ਅਭਿਸਂਹਰਿ. ਇਤਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਮਹਾਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਤਿ. ਸੋ ਪਬ੍ਬਾਜਨਤ੍ਥਾਯ ਸੀਮਂ ਨੀਤੋ ਤਂ ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਂ ਓਵਟ੍ਟਿਕਨ੍ਤਰੇਨ ਭੂਮਿਯਂ ਪਾਤੇਸਿ. ‘‘ਕਿਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ, ਇਦਾਨੇਵ ਨਂ ਵਿਚਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਵਿਸਾਖਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਾ ਮਾ ਰਿਤ੍ਤਹਤ੍ਥਾ ਗਮਿਂਸੂ’’ਤਿ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਮਾਲ਼ਕੇ ਵਿਕ੍ਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਮਾਤਿਕਾ ਪਗੁਣਾ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਸਮਪਵਤ੍ਤਵਾਸਂ ਵਸਮਾਨੋ ਚਰਿ. ਏਵਂ ਚਰਮਾਨੋ –

‘‘ਵਨਨ੍ਤਰੇ ਠਿਤੋ ਥੇਰੋ, ਵਿਸਾਖੋ ਗਜ੍ਜਮਾਨਕੋ;

ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਮੇਸਨ੍ਤੋ, ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਭਾਸਥ.

‘‘ਯਾਵਤਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਯਾਵਤਾ ਇਧ ਮਾਗਤੋ;

ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਖਲਿਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹੋ ਲਾਭੋ ਤੇ ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੫੮);

ਸੋ ਚਿਤ੍ਤਲਪਬ੍ਬਤਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਨੁ ਖੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਉਦਾਹੁ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋ ਚਿਤ੍ਤਲਪਬ੍ਬਤਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਚ੍ਚੂਸੇ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਚਙ੍ਕਮਸੀਸੇ ਮਣਿਲਰੁਕ੍ਖੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਸੋਪਾਨਫਲਕੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰੋਦਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਣਿਲਿਯਾਤਿ. ਕਿਸ੍ਸ ਰੋਦਸੀਤਿ? ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗਮਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ. ਮਯਿ ਇਧ ਵਸਨ੍ਤੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕੋ ਗੁਣੋਤਿ? ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਧ ਵਸਨ੍ਤੇਸੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮੇਤ੍ਤਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਾਨਿ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਗਤੇਸੁ ਕਲਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਮ੍ਪਿ ਕਥਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਸਚੇ ਮਯਿ ਇਧ ਵਸਨ੍ਤੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਥੇਵ ਗਮਨਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਦੇਵਤਾਪਿ ਪੁਨ ਤਥੇਵ ਪਰੋਦਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਥੇਰੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ. ਏਵਂ ਧਮਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ.

ਬਲਵਪਿਯਚਿਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਬਲਵਪਿਯਚਿਤ੍ਤਤਾਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਸਤ੍ਥਂ ਨ ਕਮਤਿ, ਪਗੇਵ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਪਨ੍ਥੇਨ ਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਦੂਰਸਮੁਸ੍ਸਾਰਿਤਭਾਵਤੋ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ‘‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਧਿਗਤਜ੍ਝਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਸੁਖਸੁਪਨਾਦਯੋ ਆਨਿਸਂਸਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਸੁਖਂ ਸੁਪਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯੋ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾ;

ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਂ ਪਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਸਦਾ ਗੋਤਮਸਾਵਕਾ’’ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੧.੨੫੮); ਚ ਆਦਿ –

ਤਥਾਪਿਮੇ ਆਨਿਸਂਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਲਾਭਿਨੋ ਅਨਵਸੇਸਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦੀਨਂ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਭਾਵਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾਨਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਹੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ, ਯਦਿਦਂ ਮੇਤ੍ਤਾਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੨੬; ਅ. ਨਿ. ੬.੧੩). ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਸੁਪਨਾਦਯੋਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤੇਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਸੁ ਸਿਦ੍ਧੇਸੁ ਸੁਖਸੁਪਨਾਦਯੋ ਹਤ੍ਥਗਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਮੇਤ੍ਤਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬. ਛਟ੍ਠੇ ਬੇਲੁਵਗਾਮਕੇਤਿ ਵੇਸਾਲਿਯਾ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇ ਅਵਿਦੂਰੇ ਬੇਲੁਵਗਾਮਕੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਗੋਚਰਗਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਕੁਲਗਣਨਾਯਾਤਿ ਮਹਾਸਾਰਮਹਪ੍ਪਤ੍ਤਕੁਲਗਣਨਾਯ. ਦਸਮੇ ਠਾਨੇਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞੇਤਿ ਦਸਗਣਨਟ੍ਠਾਨੇ. ਅਟ੍ਠਕਨਗਰੇ ਜਾਤੋ ਭਵੋਤਿ ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰੋ. ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਰਾਮੋਤਿ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਰਾਮੋ, ਨ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ.

ਪਕਤਤ੍ਥਪ੍ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਤ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਭਗਵਤਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਭਗਵਾ ਪਕਤੋ ਅਧਿਗਤੋ ਸੁਪਾਕਟੋ ਚ, ਤਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾਯ ਅਤ੍ਥਭਾਵੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਸੋ…ਪੇ… ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤਿਪਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਦ੍ਦਾਨਂ ਇਧ ਪਞ੍ਞਾਵੇਵਚਨਭਾਵੇ ਤੇਨ ਤੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਨੇਸਂ ਵਿਸਯਵਿਸੇਸੇ ਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਵਿਸੇਸਵਸੇਨ, ਵਿਜ੍ਜਾਤ੍ਤਯਵਸੇਨ, ਵਿਜ੍ਜਾਭਿਞ੍ਞਾਨਾਵਰਣਵਸੇਨ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਮਂਸਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨ ਪਟਿਵੇਧਦੇਸਨਾਞਾਣਵਸੇਨ ਚ ਤਦਤ੍ਥਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਸਂ ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਆਸਯਾਨੁਸਯਂ ਜਾਨਤਾ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣੇਨ, ਸਬ੍ਬਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਨਾਵਰਣਞਾਣੇਹਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਦੀਹੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣੇਹਿ. ਪਟਿਵੇਧਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ. ਦੇਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਾਤਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਂ ਬੋਧਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਞ੍ਚ ਆਸਯਾਨੁਸਯਚਰਿਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਆਦਿਭੇਦਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਸ੍ਸਤਾ. ਅਰੀਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਰੀਨਂ, ਪਞ੍ਚਵਿਧਮਾਰਾਨਂ ਵਾ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ. ਤੇਸਂ ਪਨ ਹਨਨਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਹਿ ਅਭਿਭਵਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਤਾਕਰਣਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਣਞ੍ਚ. ਕੇਸਿਵਿਨਯਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਥਾ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਜਾਨਤਾ. ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਤਾ. ਸਵਾਸਨਾਨਮਾਸਵਾਨਂ ਖੀਣਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤਾ. ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਭੇਦੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਤੋ ਅਵਿਪਰੀਤਾਵਬੋਧਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ.

ਅਥ ਵਾ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਤਾਯ ਜਾਨਤਾ. ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤੋ ਨਿਸਮ੍ਮਕਾਰਿਤਾਯ ਪਸ੍ਸਤਾ. ਦਵਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਭਾਵਸਾਧਿਕਾਯ ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਰਹਤਾ. ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਅਹਾਨਿਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਅਕ੍ਖਯਪਟਿਭਾਨਸਾਧਿਕਾਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਦਸਬਲਅਟ੍ਠਾਰਸਆਵੇਣਿਕਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਵਸੇਨਪਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.

ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਭਿਸਮ੍ਮੁਖਭਾਵੇਨ ਸਮੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੁਯ੍ਯ ਕਤਂ. ਸ੍ਵਾਸ੍ਸ ਕਤਭਾਵੋ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਚਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚੇਤਨਾਪਧਾਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਚੇਤਯਿਤਂ ਕਪ੍ਪਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਮਾਹ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਨ੍ਤਿ ਚ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਵਿਦ੍ਧਂਸਨਭਾਵਂ ਉਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਯਂ ਖੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮਥਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਹਿ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਤਂ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ ਪਾਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਨਾਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਰਞ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਰਾਗੋ. ਨਨ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ ਨਨ੍ਦੀ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਖੁਮਾ ਅਪੇਕ੍ਖਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾ ਨਿਕਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤਬ੍ਬੇ ਸਤਿ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇਸੁ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਮਤ੍ਤੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਨਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਲਦ੍ਧਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇਨਪਿ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਤੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਮ੍ਪਿ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਭਾਵਤੋ ਰਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਵਿਪਰੀਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਏਵ ਅਤ੍ਥਰਸੋ.

ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਕਾਚਿ ਸੁਗਤਿਯੋਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤਿਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਕਾਚਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯੋਤਿ ਅਸੁਰਕਾਯਮਾਹ.

ਅਪ੍ਪਂ ਯਾਚਿਤੇਨ ਬਹੁਂ ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਉਲ਼ਾਰਪੁਰਿਸੇਨ ਵਿਯ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇਨ ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਏਕਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਏਕਾਦਸਪਿ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਵਾਕ੍ਯਪਰਿਸਮਾਪਨਞਾਯੇਨ. ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਤੇਨ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਸਮ੍ਮਦਕ੍ਖਾਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ. ਅਮਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਮਤਭਾਵਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਾਯ, ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਏਕਰਸਾਪਿ ਅਮਤਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਫਲਭੂਮਿ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਭੂਮੀਤਿ ਦ੍ਵੇਵ ਭੂਮਿਯੋ ਸਰੂਪਤੋ ਆਗਤਾ, ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਤਾਯ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਪਿ ਦ੍ਵੇ ਭੂਮਿਯੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਗਤਾ ਏਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਸਤਾਨਿ ਅਗ੍ਘੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸਤਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਗੋਪਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਕਥਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾ, ਤਿਵਿਧਾ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕੇਕਂ ਪਦਂ ਨਾਲ਼ਂ ਮੂਲਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂਸਞ੍ਞਿਤਾ ਏਕਨਾਲ਼ਿਕਾ. ਏਕੇਕਂ ਵਾ ਪਦਂ ਨਾਲ਼ਂ ਅਤ੍ਥਨਿਗ੍ਗਮਨਮਗ੍ਗੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਨਾਲ਼ਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਕਥਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਂਸਾ ਭਾਗਾ ਅਤ੍ਥਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣੂਪਾਯਾ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਰਸ੍ਸਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਥਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਯਮਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤੋ ਸਂਵਤ੍ਤੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਵਤ੍ਤਿਕਾ, ਯਥਾਰਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਯੋਸਾਪਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤਗੋਪਾਲਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕੇਕਸ੍ਸਪਿ ਪਦਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਬਹੂਨਂ ਪਦਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮੇਕਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਉਪਮੋਪਮੇਯ੍ਯਦ੍ਵਯਂ, ਤਥਾ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇਤਿ ਇਦਂ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ. ਅਯਂ ਏਦਿਸੇਸੁ ਏਵ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਗਮਨਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ ਤਾਵ ਆਹੁ ‘‘ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਉਪਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਉਪਮਾ ਚ ਨਾਮ ਯਾਵਦੇਵ ਉਪਮੇਯ੍ਯਸਮ੍ਪਟਿਪਾਦਨਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪਮੇਯ੍ਯਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਚ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਉਪਮੋਪਮੇਯ੍ਯਵਿਭਾਗੇਨ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਪਨਂ. ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਉਪਮੇਯ੍ਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਗਮਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ, ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇ ਚ ਤਂਤਂਉਪਮੂਪਮੇਯ੍ਯਤ੍ਥਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾਵ ਕਥਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਗਮਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਵਤ੍ਤਿਕਾ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗੋਪਾਲਕਸੁਤ੍ਤੇ. ਸਬ੍ਬਾਚਰਿਯਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯੇਹਿ ਆਚਰਿਤਾ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਾ, ਤਥਾ ਚੇਵ ਪਾਲ਼ਿ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ.

ਅਙ੍ਗੀਯਨ੍ਤਿ ਅਵਯਵਭਾਵੇਨ ਞਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ. ਤਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਸਾਵਜ੍ਜਸਭਾਵਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਅਙ੍ਗੇਹੀਤਿ ਅਗੁਣਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹੀ’’ਤਿ. ਗੋਮਣ੍ਡਲਨ੍ਤਿ ਗੋਸਮੂਹਂ. ਪਰਿਹਰਿਤੁਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ. ਤਂ ਪਨ ਪਰਿਹਰਣਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਡ੍ਢਿਨ੍ਤਿ ਗੁਨ੍ਨਂ ਬਹੁਭਾਵਂ ਬਹੁਗੋਰਸਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਰਿਵੁਦ੍ਧਿਂ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਰੂਪੀਯਤੀਤਿ ਰੂਪਂ, ਪਰਿਮਾਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਪਿ ਸਰੀਰਰੂਪਮ੍ਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਣਨਤੋ ਵਾ ਵਣ੍ਣਤੋ ਵਾ’’ਤਿ. ਨ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਵਿਨਟ੍ਠਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਅਜਾਨਨਤੋ. ਨੀਲਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਸੇਤਸਬਲਾਦਿਵਣ੍ਣਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਧਨੁਸਤ੍ਤਿਸੂਲਾਦੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਸ੍ਸਾਸਾਚਰਿਯਾਨਂ ਗਾਵੀਸੁ ਕਤਂ ਧਨੁਲਕ੍ਖਣਂ. ਕੁਮਾਰਭਤ੍ਤਿਗਣਾਨਂ ਗਾਵੀਸੁ ਕਤਂ ਸਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ. ਇਸ੍ਸਰਭਤ੍ਤਿਗਣਾਨਂ ਗਾਵੀਸੁ ਕਤਂ ਸੂਲਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਰਾਮਵਾਸੁਦੇਵਗਣਾਦੀਨਂ ਗਾਵੀਸੁ ਕਤਂ ਫਰਸੁਚਕ੍ਕਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਨੀਲਮਕ੍ਖਿਕਾਤਿ ਪਿਙ੍ਗਲਮਕ੍ਖਿਕਾ, ਖੁਦ੍ਦਕਮਕ੍ਖਿਕਾ ਏਵ ਵਾ. ਸਟਤਿ ਰੁਜਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਸਾਟਿਕਾ, ਸਂਵਡ੍ਢਾ ਸਾਟਿਕਾ ਆਸਾਟਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਹਾਰੇਤਾਤਿ ਅਪਨੇਤਾ.

ਵਾਕੇਨਾਤਿ ਵਾਕਪਟ੍ਟੇਨ. ਚੀਰਕੇਨਾਤਿ ਪਿਲੋਤਿਕੇਨ. ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇਤਿ ਵਸ੍ਸਕਾਲਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ. ਨਿਗ੍ਗਾਹਨ੍ਤਿ ਸੁਸੁਮਾਰਾਦਿਗ੍ਗਾਹਰਹਿਤਂ. ਪੀਤਨ੍ਤਿ ਪਾਨੀਯਸ੍ਸ ਪੀਤਭਾਵਂ. ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਿਪਰਿਸ੍ਸਯੇਨ ਸਾਸਙ੍ਕੋ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯੋ.

ਪਞ੍ਚ ਅਹਾਨਿ ਏਕਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਚਾਹਿਕੋ, ਸੋ ਏਵ ਵਾਰੋਤਿ, ਪਞ੍ਚਾਹਿਕਵਾਰੋ. ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਾਹਿਕਵਾਰੋਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਚਿਣ੍ਣਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚਰਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗੋਚਰਗ੍ਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ.

ਪਿਤਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਾ ਕਾਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਿਤਰਾ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਰੁਚਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਗੁਨ੍ਨਂ ਰੁਚਿਅਨੁਰੂਪਂ ਗੋਚਰਭੂਮਿਂ ਵਾ ਨਦਿਪਾਰਂ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਗੋਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਾਸਟ੍ਠਿਕਾਦਿਮਿਸ੍ਸਂ ਗੋਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ. ਭਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਯਾਗੁਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ.

ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਕਾਰਦ੍ਵਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਗਣਨਤੋ ਵਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਾਤਿ ‘‘ਉਪਚਯੋ ਸਨ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਜਾਤਿਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸਾਯਤਨਾਨਿ ਪਞ੍ਚਦਸ ਸੁਖੁਮਰੂਪਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਰੂਪਕਣ੍ਡਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਧ. ਸ. ੬੬੬) ਆਗਤਾ. ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਰੂਪਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਙ੍ਕਰਾਭਾਵਤੋ ਰੂਪਭਾਗਾ. ਰੂਪਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਕਲਾਪਭਾਵੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਰੂਪਕਲਾਪਾ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਚ ਅਂਸਾ ਅਵਯਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਰੀਰਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਂਸਾ ਕੇਸਾਦਯੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਅਵਯਵਾ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਵਿਯ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ.

ਸੇਯ੍ਯਥਾਪੀਤਿਆਦਿ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ ਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ. ਅਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਵੇਦਨਾਦਿਕੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧੇ ਅਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ. ਰੂਪਾਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਨ ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਰੂਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਂ, ਤਂ ਰੂਪਂ. ਤਦਞ੍ਞਂ ਅਰੂਪਂ. ਉਭਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਰੂਪਾਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਤਦੁਭਯਞ੍ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ, ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਯੋ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਕ੍ਕਮੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਸੋ ਨ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਏਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪਂ ਏਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ, ਸੋਤਾਯਤਨਂ, ਘਾਨਾਯਤਨਂ, ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਂ, ਕਾਯਾਯਤਨਂ, ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਵਿਧਂ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ; ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪਂ ਏਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਮੇਕਂ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਰੂਪਸ੍ਸ ਲਹੁਤਾ, ਮੁਦੁਤਾ, ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪਂ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰਵਸੇਨ ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਰੂਪਾਯਤਨਂ, ਗਨ੍ਧਾਯਤਨਂ, ਰਸਾਯਤਨਂ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ, ਆਕਾਸਧਾਤੁ, ਆਪੋਧਾਤੁ, ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੋ ਆਹਾਰੋਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪਂ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਉਪਚਯੋ, ਸਨ੍ਤਤਿ, ਜਰਤਾ, ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪਂ ਨ ਕੁਤੋਚਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਰੂਪਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋਤਿਆਦੀਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਗਣਨਤੋ ਰੂਪਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਕਮ੍ਮਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਕਮ੍ਮਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਲਕ੍ਖਣੋ, ਬਾਲੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਾਲਸ੍ਸ ਬਾਲਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਦੁਚ੍ਚਿਨ੍ਤਿਤਚਿਨ੍ਤੀ ਹੋਤਿ, ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਭਾਸੀ, ਦੁਕ੍ਕਟਕਮ੍ਮਕਾਰੀ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ…ਪੇ… ਲਕ੍ਖਣਾਨੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੪੬; ਅ. ਨਿ. ੩.੩). ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਸੁਚਰਿਤਕਮ੍ਮਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਲਕ੍ਖਣੋ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਪਣ੍ਡਿਤਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਸੁਚਿਨ੍ਤਿਤਚਿਨ੍ਤੀ ਹੋਤਿ, ਸੁਭਾਸਿਤਭਾਸੀ, ਸੁਕਤਕਮ੍ਮਕਾਰੀ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ…ਪੇ… ਪਣ੍ਡਿਤਲਕ੍ਖਣਾਨੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੫੩; ਅ. ਨਿ. ੩.੩). ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਪਣ੍ਡਿਤਬਾਲਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿ.

ਬਾਲੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਨ ਸੇਵਤੀਤਿ ਯਂ ਬਾਲਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤਸੇਵਨਂ ਅਤ੍ਥਕਾਮੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਚ ਅਯਮਾਦੀਨਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘‘ਬਾਲੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਵੋ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਦਨੁਲੋਮਞ੍ਚੇ, ਤਂ ਕਪ੍ਪਿਯਂ. ਯਂ ‘‘ਇਦਂ ਵੋ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਦਨੁਲੋਮਞ੍ਚੇ, ਤਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ. ਯਂ ਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਂ, ਤਂ ਕੁਸਲਂ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਅਕੁਸਲਂ. ਤਦੇਵ ਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਕੁਸਲਂ ਅਨਵਜ੍ਜਂ. ਆਪਤ੍ਤਿਤੋ ਆਦਿਤੋ ਦ੍ਵੇ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਗਰੁਕਂ, ਤਦਞ੍ਞਂ ਲਹੁਕਂ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਗਰੁਕਂ, ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ ਲਹੁਕਂ. ਸਪ੍ਪਟਿਕਾਰਂ ਸਤੇਕਿਚ੍ਛਂ, ਅਪ੍ਪਟਿਕਾਰਂ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛਂ. ਧਮ੍ਮਤਾਨੁਗਤਂ ਕਾਰਣਂ, ਇਤਰਂ ਅਕਾਰਣਂ. ਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਂ, ਗਰੁਕ-ਲਹੁਕਂ, ਸਤੇਕਿਚ੍ਛਾਤੇਕਿਚ੍ਛਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ, ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਅਕੁਸਲਤਾਯ ਰੂਪਾਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਮ੍ਪਿ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਕੁਤੋ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ.

ਗੋਵਣਸਦਿਸੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਾ ਆਸਾਟਿਕਾ ਵਿਯਾਤਿ ਆਸਾਟਿਕਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਂ ਆਸਾਟਿਕਂ ਅਹਾਰੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

‘‘ਗਣ੍ਡੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੧੦੩; ਅ. ਨਿ. ੮.੫੬; ੯.੧੫) ਵਚਨਤੋ ਛਹਿ ਵਣਮੁਖੇਹਿ ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਮਾਨਯੂਸੋ ਗਣ੍ਡੋ ਵਿਯ ਪਿਲੋਤਿਕਾਖਣ੍ਡੇਨ ਛਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਮਾਨਕਿਲੇਸਾਸੁਚਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਵਣੋ ਸਤਿਸਂਵਰੇਨ ਪਿਦਹਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਯਂ ਪਨ ਏਵਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਸੋ ਗੋਪਾਲਕੋ ਵਣਂ ਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਂਵਰਂ ਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੀ’’ਤਿ.

ਯਥਾ ਧੂਮੋ ਇਨ੍ਧਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸਣ੍ਹੋ ਸੁਖੁਮੋ, ਤਂ ਤਂ ਵਿਵਰਂ ਅਨੁਪਵਿਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਡਂਸਮਕਸਾਦਿਪਰਿਸ੍ਸਯਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਜਾਲਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਇਨ੍ਧਨਭੂਤਂ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਸਣ੍ਹਾ ਸੁਖੁਮਾ ਤਂ ਤਂ ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਆਯਤਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਅਨੁਪਵਿਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪੇਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਪਰਿਸ੍ਸਯਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਞਾਣਗ੍ਗਿਜਾਲਾਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਧੂਮੋ ਵਿਯਾਤਿ ਧੂਮੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਗੋਪਾਲਕੋ ਧੂਮਂ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਧੂਮਂ ਨ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਾਤਬ੍ਬਾ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਧਮ੍ਮਕਥਾ ਉਪਨਿਸਿਨ੍ਨਕਕਥਾ. ਕਤਸ੍ਸ ਦਾਨਾਦਿਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਨੁਮੋਦਨਕਥਾ ਅਨੁਮੋਦਨਾ. ਤਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਕਥਾਦੀਨਂ ਅਕਰਣਤੋ. ‘‘ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਗੁਣਵਾਤਿ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਨਨੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਨਾਪਨਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਕਥਾਦਿ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਸੁਦ੍ਧਾਸਯੇਨ ਪਨ ਧਮ੍ਮੇ ਕਥਿਤੇ ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਜਾਨਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਨਾਭਾਸਮਾਨਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਮਿਸ੍ਸਂ ਬਾਲੇਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤਂ;

ਭਾਸਯੇ ਜੋਤਯੇ ਧਮ੍ਮਂ, ਪਗ੍ਗਣ੍ਹੇ ਇਸਿਨਂ ਧਜ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਰਨ੍ਤਿ ਓਤਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਤਿਤ੍ਥਂ, ਨਦਿਤਲ਼ਾਕਾਦੀਨਂ ਨਹਾਨਪਾਨਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਓਤਰਣਟ੍ਠਾਨਂ. ਯਥਾ ਪਨ ਤਂ ਉਦਕੇਨ ਓਤਿਣ੍ਣਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਰੀਰਮਲਂ ਪਵਾਹੇਤਿ, ਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮੀਪਂ ਓਤਿਣ੍ਣਸਤ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋਦਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਮਲਂ ਪਵਾਹੇਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤਿ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਤਿਤ੍ਥਂ ਵਿਯਾਤਿ ਤਿਤ੍ਥਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਿਤ੍ਥਭੂਤੇ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕਥਂ ਰੋਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ ਕਥਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਕੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਾਚਕੋ ਜਾਤੋ. ‘‘ਨਿਰੂਪੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਨਿਰੂਪੇਤਬ੍ਬਂ ਅਯਂ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਕਥਮੇਤ੍ਥ ਨਿਰੂਲ਼੍ਹਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਦੇਸੇ. ਪਾਲ਼ਿ ਕਿਂ ਵਦਤੀਤਿ ਭਾਵਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਤ੍ਥੋ ਕਿਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਭਾਵਤ੍ਥਂ ਵਾ? ਸਙ੍ਕੇਤਤ੍ਥਂ ਵਾ. ਨ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਿਮਤਿਚ੍ਛੇਦਨਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪੁਚ੍ਛਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਨ ਪਰਿਪਞ੍ਹਤੀਤਿ ਪਰਿ ਪਰਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਂ ਨ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਨ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਜਾਨਾਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਤਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਭਿਕ੍ਖੂ. ਵਿਵਰਣਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਕਥਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਨ ਦੇਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਨੁਤ੍ਤਾਨੀਕਤਨ੍ਤਿ ਞਾਣੇਨ ਅਪਾਕਟੀਕਤਂ ਗੁਯ੍ਹਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਨ ਉਤ੍ਤਾਨਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਿਨੇਰੁਪਾਦਮੂਲੇ ਵਾਲਿਕਂ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰੋਦਕਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਉਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ‘‘ਤਿਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਪਰਿਯਾਯਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ‘‘ਤਿਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਤਰਨ੍ਤਿ ਓਤਰਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਮ ਤਲ਼ਾਕਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਿਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ਸੁਮੇਧਭੂਤੋ –

‘‘ਏਵਂ ਕਿਲੇਸਮਲਧੋਵਂ, ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਅਮਤਨ੍ਤਲ਼ੇ;

ਨ ਗਵੇਸਤਿ ਤਂ ਤਲ਼ਾਕਂ, ਨ ਦੋਸੋ ਅਮਤਨ੍ਤਲ਼ੇ’’ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੧੪) –

ਧਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸੋਤਰਣਤਿਤ੍ਥਭੂਤਸ੍ਸ ਓਤਰਣਾਕਾਰਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਤਿਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਪੀਤਾਪੀਤਨ੍ਤਿ ਗੋਗਣੇ ਪੀਤਂ ਅਪੀਤਞ੍ਚ ਗੋਰੂਪਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ. ਅਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਹਿ ‘‘ਨ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਆਨਿਸਂਸਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਨ੍ਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਅਯਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋਤਿ ਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਅਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਤਿਞਾਯੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਹਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸੇਧੋ ਵਾ. ਅਰਿਯਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੋਸਪਰਿਯਾਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਸੁਂ ਏਕਜ੍ਝਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਤਾ ਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ ਚ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗਸ੍ਸਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਤਿਆਦੀਸੁ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਵੇਦਨਾਚਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਲੋਕਿਯਾ, ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਦ੍ਧਂਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿ ਏਵਂ ‘‘ਇਮੇ ਲੋਕਿਯਾ, ਇਮੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ’’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਨਵਸੇਸਂ ਦੁਹਤੀਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਮਤ੍ਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਦਾਯਕੇ ਸਦ੍ਧਾਹਾਨਿਯਾ, ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਪਚ੍ਚਯਹਾਨਿਯਾ ਅਨਵਸੇਸਂ ਦੁਹਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਅਭਿਹਾਰੋ ਵਾਚਾਭਿਹਾਰੋ. ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਭਿਹਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾਭਿਹਾਰੋ.

‘‘ਇਮੇ ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਗਰੁਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇਸੁ ਪਿਤੁਪੇਮਸ੍ਸ ਅਨੁਪਟ੍ਠਾਪਨਤੋ, ਤੇਨ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਗਾਰਵਤਾਭਾਵਦੀਪਨੇਨ ਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸ ਅਭਾਜਨਭਾਵਂ, ਤੇਨ ਥੇਰਾਨਂ ਤੇਸੁ ਅਨੁਗ੍ਗਹਾਭਾਵਂ. ਨ ਹਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਸਾਸਨੇ ਥਿਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਨਨੁਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਵਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਵਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਮ੍ਮਕਥਾਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪਵੇਣਿਆਗਤਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਧਮ੍ਮਕਥਾਮਗ੍ਗਂ. ਸਚ੍ਚਸਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਤਾਦੀਪਨਂ ਗੁਲ਼੍ਹਗਨ੍ਥਂ. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਨ ਰੂਪਞ੍ਞੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਧਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ. ਯੋਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਰੂਪਞ੍ਞੂ ਹੋਤੀਤਿ ਗਣਨਤੋ ਵਾ ਵਣ੍ਣਤੋ ਵਾ ਰੂਪਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਤਸ੍ਸ ਗੋਗਣੋਪਿ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਪਞ੍ਚਗੋਰਸਪਰਿਭੋਗਤੋਪਿ ਨ ਪਰਿਬਾਹਿਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ. ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ ਯਥਾਰਹਂ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

ਗੋਪਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਇਤਿ ਮਨੋਰਥਪੂਰਣਿਯਾ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਏਕਾਦਸਕਨਿਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਦੀਪਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ ਮਨੋਰਥਪੂਰਣਿਯਾ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.

ਨਿਗਮਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਾਰਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਾਰਂ. ਏਕੂਨਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤੋਤਿ ਥੋਕਂ ਊਨਭਾਵਤੋ ਮਤ੍ਤਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਂ. ਮੂਲਟ੍ਠਕਥਾਸਾਰਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਾਰਮੇਵ ਅਨੁਨਿਗਮਵਸੇਨ ਵਦਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਮੂਲਟ੍ਠਕਥਾਸਾਰਨ੍ਤਿ ਪੋਰਾਣਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਅਤ੍ਥਸਾਰਂ. ਤੇਨੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਅਤ੍ਥਸਾਰਂ ਆਦਾਯ ਇਮਂ ਮਨੋਰਥਪੂਰਣਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸੇਸਮਹਾਨਿਕਾਯਾਨਮ੍ਪਿ ਮੂਲਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਇਧ ਵਿਨਿਯੋਗਕ੍ਖਮਂ ਅਤ੍ਥਸਾਰਂ ਆਦਾਯ ਏਵਮਕਾਸਿਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਵਿਹਾਰਾਧਿਵਾਸੀਨਨ੍ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਪਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਮਹਾਵਿਹਾਰਾਧਿਵਾਸੀਨਂ ਸਮਯਂ ਪਕਾਸਯਨ੍ਤੀ, ਮਹਾਵਿਹਾਰਾਧਿਵਾਸੀਨਂ ਮੂਲਟ੍ਠਕਥਾਸਾਰਂ ਆਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞੇਨ. ਹੋਤੁ ਸਬ੍ਬੋ ਸੁਖੀ ਲੋਕੋਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਵਿਭਾਗੋ ਸਬ੍ਬੋ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋ ਯਥਾਰਹਂ ਬੋਧਿਤ੍ਤਯਾਧਿਗਮਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖੇਨ ਸੁਖੀ ਸੁਖਿਤੋ ਹੋਤੂਤਿ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਸੁਖਾਧਿਗਮਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਮਤ੍ਤਾਵ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਣ੍ਣਨਾ ਅਯਂ;

ਵੀਸਤਿਯਾ ਸਹਸ੍ਸੇਹਿ, ਗਨ੍ਥੇਹਿ ਪਰਿਮਾਣਤੋ.

ਪੋਰਾਣਾਨਂ ਕਥਾਮਗ੍ਗ-ਸਾਰਮੇਤ੍ਥ ਯਤੋ ਠਿਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਰਤ੍ਥਮਞ੍ਜੂਸਾ, ਇਤਿ ਨਾਮੇਨ ਵਿਸ੍ਸੁਤਾ.

ਅਜ੍ਝੇਸਿਤੋ ਨਰਿਨ੍ਦੇਨ, ਸੋਹਂ ਪਰਕ੍ਕਮਬਾਹੁਨਾ;

ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਕਾਮੇਨ, ਸਾਸਨੁਜ੍ਜੋਤਕਾਰਿਨਾ.

ਤੇਨੇਵ ਕਾਰਿਤੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਪਾਸਾਦਸਤਮਣ੍ਡਿਤੇ;

ਨਾਨਾਦੁਮਗਣਾਕਿਣ੍ਣੇ, ਭਾਵਨਾਭਿਰਤਾਲਯੇ.

ਸੀਤਲੂਦਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ, ਵਸਂ ਜੇਤਵਨੇ ਇਮਂ;

ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਕਾਸਿਂ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਂ.

ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਇਮਿਨਾ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਯਂ ਚਞ੍ਞਂ ਪਸੁਤਂ ਮਯਾ;

ਏਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ, ਦੁਤਿਯੇ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵੇ.

ਤਾਵਤਿਂਸੇ ਪਮੋਦੇਨ੍ਤੋ, ਸੀਲਾਚਾਰਗੁਣੇ ਰਤੋ;

ਅਲਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਕਾਮੇਸੁ, ਪਤ੍ਵਾਨ ਪਠਮਂ ਫਲਂ.

ਅਨ੍ਤਿਮੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਮ੍ਹਿ, ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਂ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਂ;

ਲੋਕਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨਾਥਂ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਹਿਤੇ ਰਤਂ.

ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਤਸ੍ਸ ਧੀਰਸ੍ਸ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ;

ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਫਲਂ ਅਗ੍ਗਂ, ਸੋਭੇਯ੍ਯਂ ਜਿਨਸਾਸਨਂ.

ਸਦਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੁ ਰਾਜਾਨੋ, ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਇਮਂ ਪਜਂ;

ਨਿਰਤਾ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਸੁ, ਜੋਤੇਨ੍ਤੁ ਜਿਨਸਾਸਨਂ.

ਇਮੇ ਚ ਪਾਣਿਨੋ ਸਬ੍ਬੇ, ਸਬ੍ਬਦਾ ਨਿਰੁਪਦ੍ਦਵਾ;

ਨਿਚ੍ਚਂ ਕਲ੍ਯਾਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ, ਪਪ੍ਪੋਨ੍ਤੁ ਅਮਤਂ ਪਦਨ੍ਤਿ.

ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਟੀਕਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.