੬. ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੫੧. ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਾਧੁ ਪਞ੍ਞਾਣਵਾ ਨਰੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੨.੧੮.੧੦੧) ਅਤ੍ਥਿਤਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਕੋ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ. ‘‘ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੮੧) ਪਸਂਸਾਵਿਸਿਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ. ‘‘ਪਞ੍ਞਵਾ ਹੋਤਿ ਉਦਯਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੧੭; ਮ. ਨਿ. ੨.੨੫) ਅਤਿਸਯਤ੍ਥਵਿਸਿਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਸ ਪਸਤ੍ਥਂ ਅਤਿਸਯੇਨ ਵਾ ਸੁਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਸੁਤਵਾ, ਸਂਕਿਲੇਸਵਿਦ੍ਧਂਸਨਸਮਤ੍ਥਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਸੁਤਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ ਪਕਾਸਿਤਾ. ਸੋਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸੁਣੀਤਿ ਵਾ ਸੁਤਵਾ, ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨ ਸੁਤਵਾਤਿ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ.
ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਕਾਰੋ ‘‘ਅਹੇਤੁਕਾ ਧਮ੍ਮਾ (ਧ. ਸ. ੨ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ), ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੋ ਆਵਾਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੧੦੪੭) ਤਂਸਮਾਯੋਗਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ ਦਿਟ੍ਠੋ. ‘‘ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੭ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ) ਤਂਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਭਾਵਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਤਿ ਅਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਤਂਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਾ ਏਤ੍ਥ ਜੋਤਿਤਾ. ‘‘ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੯ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ) ਤਂਸਭਾਵਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਞ੍ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਤਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ, ਤਥਾ ‘‘ਅਨਾਸਵਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੫ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ). ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਘਾ ਧਮ੍ਮਾ (ਧ. ਸ. ੧੦ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ) ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੫੫ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ) ਤਂਕਿਚ੍ਚਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਅਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਚੇਤਸਿਕਾਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਤਂਸਭਾਵਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਤਦਞ੍ਞਤਾ ਹਿ ਇਧ ਪਕਾਸਿਤਾ. ‘‘ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਤਬ੍ਭਾਵਮਤ੍ਤਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਮਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਤਂਸਦਿਸਨ੍ਤਿ. ਸਦਿਸਤਾ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਸੂਚਿਤਾ. ‘‘ਅਸ੍ਸਮਣੋ ਸਮਣਪਟਿਞ੍ਞੋ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਪਟਿਞ੍ਞੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੩) ਚ ਤਂਸਮ੍ਭਾਵਨੀਯਗੁਣਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਗਰਹਾ ਹਿ ਇਧ ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਭੋਤੋ ਅਨਾਮਯਂ (ਜਾ. ੧.੧੫.੧੪੬; ੨.੨੦.੧੨੯) ਅਨੁਦਰਾ ਕਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਚ ਤਦਨਪ੍ਪਭਾਵਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੭ ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ) ਤਂਸਦਿਸਭਾਵਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਤੀਤਾਨਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯੇਕਦੇਸਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਆਰਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਭਾਵਤੋ ਕਾਲਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੁਕੂਲਤਾ, ਪਗੇਵ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਤਬ੍ਬਿਧੁਰਤਾ ਹੇਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੧ ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ) ਤਦਪਰਿਯੋਸਾਨਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਤਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਪਕਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੇਕੇਸਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਜੋਤਕੋ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਅਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ (ਧ. ਸ. ੧੧ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ), ਅਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੫੭ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ) ਵਿਯ ਤਂਸਭਾਵਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨਸ੍ਸ ਸੁਤਾਦਿਞਾਣਵਿਰਹਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਆਗਮਾਧਿਗਮਾਭਾਵਾ ਞੇਯ੍ਯੋ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਇਤੀ’’ਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਖਨ੍ਧਧਾਤਾਦਿਕੋਸਲ੍ਲੇਨਪਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਨਹੇਤੁਭੂਤਂ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤਿ? ਯਤੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਖਨ੍ਧਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ. ਧਾਤੁ…ਪੇ… ਆਯਤਨ…ਪੇ… ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਕਰਣਂ ਉਗ੍ਗਹੋ. ਅਤ੍ਥਪਰਿਪੁਚ੍ਛਨਂ ਪੁਰਿਪੁਚ੍ਛਾ. ਕੁਸਲੇਹਿ ਸਹ ਚੋਦਨਾਪਰਿਹਰਣਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਰਣਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਆਚਰਿਯੇ ਪਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਗਮਨਂ ਸੁਤਮਯਞਾਣਵਸੇਨ ਅਵਬੁਜ੍ਝਨਂ ਆਗਮੋ. ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ ਅਧਿਗਮੋ.
ਬਹੂਨਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਅਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਤਾ ਜਨੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਹਿ ਵਾ ਜਨਿਤਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਅਵਿਘਾਤਮੇਵ ਵਾ ਜਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਦਤਿ. ਪੁਥੁ ਸਤ੍ਥਾਰਾਨਂ ਮੁਖੁਲ੍ਲੋਕਿਕਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਥੂ ਜਨਾ ਸਤ੍ਥੁਪਟਿਞ੍ਞਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਸਬ੍ਬਗਤੀਹਿ ਅਵੁਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਜਨੇਤਬ੍ਬਾ, ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਜਨਾ, ਗਤਿਯੋ, ਤਾ ਪੁਥੂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਇਤੋ ਪਰੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਜਨਾ, ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਦਯੋ, ਤੇ ਏਤੇਸਂ ਪੁਥੂ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਅਤ੍ਥੋ ਏਵ ਵਾ ਜਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਓਘਾ ਕਾਮੋਘਾਦਯੋ. ਰਾਗਗ੍ਗਿਆਦਯੋ ਸਨ੍ਤਾਪਾ. ਤੇ ਏਵ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਵਾ ਕਿਲੇਸਾ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ. ਪੁਥੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਰਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਜਾਯਤੀਤਿ ਜਨੋ, ਰਾਗੋ ਗੇਧੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ, ਪੁਥੁ ਜਨੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਪੁਥੂਸੁ ਜਨਾ ਜਾਤਾ ਰਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਂ ਰਾਗਾਦਿਅਤ੍ਥੋ ਏਵ ਵਾ ਜਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਰਤ੍ਤਾਤਿ ਵਤ੍ਥਂ ਵਿਯ ਰਙ੍ਗਜਾਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਰਿਣਾਮਕਰੇਨ ਛਨ੍ਦਰਾਗੇਨ ਰਤ੍ਤਾ ਸਾਰਤ੍ਤਾ. ਗਿਦ੍ਧਾਤਿ ਅਭਿਕਙ੍ਖਨਸਭਾਵੇਨ ਅਭਿਗਿਜ੍ਝਨੇਨ ਗਿਦ੍ਧਾ ਗੇਧਂ ਆਪਨ੍ਨਾ. ਗਧਿਤਾਤਿ ਗਨ੍ਥਿਤਾ ਵਿਯ ਦੁਮ੍ਮੋਚਨੀਯਭਾਵੇਨ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਬਦ੍ਧਾ. ਮੁਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਵਿਸਞ੍ਞਿਭੂਤਾ ਵਿਯ ਅਨਞ੍ਞਕਿਚ੍ਚਾ ਮੋਹਮਾਪਨ੍ਨਾ. ਅਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ. ਲਗ੍ਗਾਤਿ ਵਙ੍ਕਕਣ੍ਟਕੇ ਵਿਯ ਆਸਤ੍ਤਾ, ਮਹਾਪਲਿਪੇ ਯਾਵ ਨਾਸਿਕਗ੍ਗਾ ਪਲਿਪਨ੍ਨਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਉਦ੍ਧਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ ਨਿਮੁਗ੍ਗਾ. ਲਗ੍ਗਿਤਾਤਿ ਮਕ੍ਕਟਾਲੇਪੇ ਆਲਗ੍ਗਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤੋ ਵਿਯ ਮਕ੍ਕਟੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਆਲਗ੍ਗਿਤਾ. ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਾਤਿ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾ, ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਵਾ. ਆਵੁਤਾਤਿ ਆਵਰਿਤਾ. ਨਿਵੁਤਾਤਿ ਨਿਵਾਰਿਤਾ. ਓਵੁਤਾਤਿ ਪਲਿਗੁਣ੍ਠਿਤਾ, ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਾ ਵਾ. ਪਿਹਿਤਾਤਿ ਪਿਦਹਿਤਾ. ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਤਿ ਛਾਦਿਤਾ. ਪਟਿਕੁਜ੍ਜਿਤਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਜਾਤਾ.
‘‘ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਨ੍ਧਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤਿ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਸਾ ਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾ ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤਿ. ਏਕਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਧਾਨਵਸੇਨ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਿਸ੍ਸਯਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਗ੍ਗਹਸਞ੍ਞਿਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਾਯ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਜਾਨੇਯ੍ਯ.
੫੨. ਦੁਤਿਯੇ ਸੁਤਵਾਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਅਰਿਯਸਾਵਕੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧਵਨ੍ਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ. ਨਨੁ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਿਯਾ ਪਚ੍ਚੇਕਮੇਵ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵੇਦਨੀਯਭਾਵਤੋ? ਨਯਿਦਮੀਦਿਸਂ ਪਟਿਵੇਧਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਪਨ ਸਾਵਕਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਪਰਤੋਘੋਸੇਨ ਵਿਨਾ ਤੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਯਥਾ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਮੇਤੇ, ਏਤੇ ਪਨ ਅਪਰਨੇਯ੍ਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪਰਨਾਯਕਭਾਵੇਨ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧਵਨ੍ਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ.
ਅਤ੍ਥਿ ਸਾਵਕੋ ਨ ਅਰਿਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਸਦ੍ਧੋਪਿ ਗਹਿਤੋ ਏਵ. ਗਿਹੀ ਅਨਾਗਤਫਲੋਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹਿ ਸਰਣਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਇਚ੍ਚੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਦਕ੍ਖਿਣਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੭੬ ਆਦਯੋ) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਸੁਤਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਰਹਿਤਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸੁਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਸੁਤੇਨ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਚੇ ਸਹਿਤਂ ਭਾਸਮਾਨੋ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿ. ਅਰਿਯਸਾਵਕੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਕਿਚ੍ਚੇ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਿ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਤਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਯਥਾਸਭਾਵਜਾਨਨਂ ਦਲ਼੍ਹਤਰਾਯ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾਯ ਸਤਿ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ‘‘ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੫੩. ਤਤਿਯੇ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋਪਮਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋਪਮਸੁਤ੍ਤੇ (ਅ. ਨਿ. ੭.੭੨) ਦੇਸਨਾਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ. ਤਂਦੇਸਨਾਹੇਤੁਕਞ੍ਹਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਅਵਿਜਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਰੂਪਕਾਯੋ ਬਾਹਿਰਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਹਿ ਮਲੇਹਿ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਸੁਧੋਤਜਾਤਿਮਣਿਸਦਿਸੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਸਰੀਰਫਾਸੁਕਤ੍ਥਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤੀਹਿ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ. ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵਿਵਿਤ੍ਤਾਸਨੇ ਵੀਤਿਨਾਮਨਂ ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਚੇਵ ਪਰੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਆਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਹਾਰਨਿਵਾਸਨਪਰਿਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ. ਕਦਾਚਿ ਏਕਕਸ੍ਸ, ਕਦਾਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤਸ੍ਸ, ਕਦਾਚਿ ਪਕਤਿਯਾ, ਕਦਾਚਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਹਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਹਿ ਚ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸੋ ਤਥਾ ਤਥਾ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ. ਉਪਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਹਿਮਵਨ੍ਤਾਦੀਸੁ ਪੁਪ੍ਫਿਤਰੁਕ੍ਖਾਦਿਤੋ ਆਨੇਤ੍ਵਾ. ਓਣਤੁਣ੍ਣਤਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪਦਨਿਕ੍ਖੇਪਸਮਯੇ ਸਮਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿ, ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵਿਕਸਿਤਪਦੁਮਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਞ੍ਚ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾਯ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਂ, ਨ ਇਦ੍ਧਿਨਿਮ੍ਮਾਨਂ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ਸਕ੍ਖਰਾਕਠਲਕਣ੍ਟਕਸਙ੍ਕੁਕਲਲਾਦਿਅਪਗਮੋ ਸੁਚਿਭਾਵਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਤਦਾ ਲਬ੍ਭਨਤੋ.
ਇਨ੍ਦਖੀਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਠਪਿਤਮਤ੍ਤੇਤਿ ਇਦਂ ਯਾਵਦੇਵ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜਨਵਿਨਯਤ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਕ੍ਖਿਣਪਾਦੇਤਿ ਇਦਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਬ੍ਬਪਦਕ੍ਖਿਣਤਾਯ. ‘‘ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਸ੍ਮਿਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਰਸਪਿਞ੍ਜਰਾਨਿ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਰੀਰੇ ਪੀਤਾਭਾਯ ਯੇਭੁਯ੍ਯਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਧੁਰੇਨਾਕਾਰੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਸਾਰਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਤਾਯ. ਭੇਰਿਆਦੀਨਂ ਪਨ ਸਦ੍ਦਾਯਨਂ ਧਮ੍ਮਤਾਵ. ਪਟਿਮਾਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਸੁਦੁਲ੍ਲਭਂ ਇਦਂ ਅਜ੍ਜ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਯੇ ਮਯਂ ਈਦਿਸੇਨ ਪਣੀਤੇਨ ਆਹਾਰੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਹਾਮਾ’’ਤਿ ਪਤੀਤਮਾਨਸਾ ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ ਪੂਜੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਾਨਾਨਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤੇਸਂ ਤਥਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਤੀਤੇ ਏਤਰਹਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਾਨਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ. ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਹਾਰੇ. ਗਨ੍ਧਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇਤਿ ਚਤੁਜ੍ਜਾਤਿਯਗਨ੍ਧੇਨ ਕਤਪਰਿਭਣ੍ਡੇ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ.
ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਖਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਤਿਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਲਾਭੇ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਵੇਕਲ੍ਲਸਦ੍ਧਾਪਟਿਲਾਭਾਦਯੋ ਗੁਣਾ ਦੁਲ੍ਲਭਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕ…ਪੇ… ਵਸਵਤ੍ਤਿਭਵਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਸੁਞ੍ਞਵਿਮਾਨਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਤਯੋ ਭਾਗੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਠਮਭਾਗੇ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਚਿਣ੍ਣਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਯਥਾਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਭਾਗੇ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਤਤਿਯਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਵਿਯ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਤਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਕਾਲਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਵੇਲਾਯ ਇਮਸ੍ਸ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਤਂਕਾਲਾਨੁਰੂਪਂ. ਸਮਯਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ, ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਨੁਰੂਪਂ ਵਾ. ਸਮਯਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਰਿਯਸਮਯਸਂਯੁਤ੍ਤਂ. ਦੇਸਕਾਲਾਨੁਰੂਪਮੇਵ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਚ ਅਰਿਯਸਮ੍ਮਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਨਯਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਾਵ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸਮਯਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹੇਤੂਦਾਹਰਣਸਹਿਤਂ. ਕਾਲੇਨ ਸਾਪਦੇਸਞ੍ਹਿ ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਕਾਲਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਿ, ਨ ਯਾਵ ਸਮਨ੍ਧਕਾਰਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ.
ਉਤੁਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ, ਨ ਪਨ ਮਲਂ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਕਾਯੇ ਰਜੋਜਲ੍ਲਂ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤੀਤਿ. ਤਤੋ ਤਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾਦਿਤੋ. ਓਕਾਸਂ ਲਭਮਾਨਾਤਿ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਪੁਰਿਮਯਾਮੇਸੁ ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਓਕਾਸਂ ਲਭਮਾਨਾ, ਭਗਵਤਾ ਵਾ ਕਤੋਕਾਸਤਾਯ ਓਕਾਸਂ ਲਭਮਾਨਾ. ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੀਸੁ ਭਾਗੇਸੁ ਪਠਮਭਾਗੇ ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪਨਂ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਜ੍ਜਾਪੀਲ਼ਿਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਤਦਾ ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪਨਸ੍ਸ ਅਨਿਬਦ੍ਧਤਾ ਵਿਭਾਵਿਤਾ. ਕਿਲਾਸੁਭਾਵੋ ਪਰਿਸ੍ਸਮੋ. ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਕਿਲਾਸੁਭਾਵਮੋਚਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਭਗਵਤੋ ਬਹੁਲਂ ਆਚਿਣ੍ਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪੇਕਦਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਬਲਞਾਣੇਹਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵ ਚ ਭਗਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਤੀਤਿ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਿਚ੍ਚੇਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚੇ. ਬਲਵਤਾ ਪਚ੍ਚਨੁਤਾਪੇਨ ਸਂਵਡ੍ਢਮਾਨੇਨ ਕਰਜਕਾਯੇ ਮਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਨਾਮਕਾਯੇ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ ਕਰਜਕਾਯੋ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਨਿਧਾਨਗਤਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਲੋਹਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਞ੍ਛੀਤਿ ਲੋਹਿਤਂ ਉਣ੍ਹਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਞ੍ਛਿ. ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਪਟਿਞ੍ਞਂ. ਤਂ ਪਾਪਂ ਵਡ੍ਢਮਾਨਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਅਵਿਜਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਪਵਡ੍ਢਮਾਨਪਾਪਂ. ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਾਨਮ੍ਪਿ ਉਪਾਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨੋ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਸਾਤ੍ਥਕੋ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਜਾਤਸਂਵੇਗਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਹੋ ਸਲ੍ਲੇਖਿਤਨ੍ਤਿ ਅਹੋ ਅਤਿਵਿਯ ਸਲ੍ਲੇਖੇਨ ਇਤਂ ਪਵਤ੍ਤਂ. ਕਾਸਾਵਪਜ੍ਜੋਤੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੁਭਾਵਤੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਕਾਸਾਵਜੁਤਿਯਾ ਪਜ੍ਜੋਤਿਤੋ. ਇਸਿਵਾਤਪਰਿਵਾਤੋਤਿ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਚ ਏਸਨਤੋ ਇਸੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਗੁਣਗਨ੍ਧੇਨ ਚੇਵ ਗੁਣਗਨ੍ਧਵਾਸਿਤੇਨ ਸਰੀਰਗਨ੍ਧੇਨ ਚ ਪਰਿਤੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਾਯਿਤੋ.
ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਅਨਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਸਂਵਿਦਿਤਤ੍ਤਾ. ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗੋਤਿ ਚ ਤਾਦਿਸੇ ਅਤ੍ਥੇ ਧਮ੍ਮਤਾਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਂ ਸਹੋਤ੍ਤਪ੍ਪਞਾਣਂ. ਅਸ੍ਸਾਸਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਸਕਾਰਣਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ ਸਬ੍ਬਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੇਰਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਹਿਤਫਰਣਂ. ਇਤਰਂ ਇਤੋ ਥੋਕਂ ਮਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ‘‘ਚੂਲ਼ਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਫੋਟਨਕ੍ਖਣੋ ਅਕ੍ਖਿਨਿਮਿਸਕਾਲੋ, ਯੋ ਏਕਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਰਸ੍ਸ ਉਚ੍ਚਾਰਣਕ੍ਖਣੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯੋ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਕਰਣਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਫਰਣਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਹਿਤੇਸਿਤਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤੀਤਿ ਹਿਤੇਸਿਤਵਸੇਨ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ. ਆਵਜ੍ਜਨੇਨ ਆਭੁਜਨ੍ਤੋਪਿ ਆਸੇਵਤਿ ਨਾਮ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ. ਜਾਨਨ੍ਤੋਤਿ ਤਥਾ ਞਾਣਮਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋਪਿ. ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਤਥਾ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਤਿ ਪਤਿ ਅਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ. ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋਤਿਆਦਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿਆਦਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਚੇਤਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ, ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਆਸੇਵਨਦਸ੍ਸਨਮੇਵਾਤਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮੇਵ ਆਸੇਵਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਇਧ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਰਿਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨੋਤਿ ਅਵਿਰਹਿਤਜ੍ਝਾਨੋ. ਅਤੁਚ੍ਛਜ੍ਝਾਨੋਤਿ ਝਾਨੇਨ ਅਤੁਚ੍ਛੋ. ਚਾਗੋ ਵਾ ਵੇਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨੋ’’ਤਿ. ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੫੪੦) ਆਗਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਇਰਿਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ – ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਚ੍ਛੇਦਤ੍ਥਜੋਤਨੋ. ਹਰਤੀਤਿ ਨੇਤਿ, ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਹਰਤਿ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਏਕਂ ਇਰਿਯਾਪਥਬਾਧਨਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਪਤਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਹਰਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਰਿਯਤੀਤਿ ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਠਾਨਾਦਿਸਮਙ੍ਗੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਾਲੇਤੀਤਿ ਏਕਂ ਇਰਿਯਾਪਥਬਾਧਨਂ ਇਰਿਯਾਪਥਨ੍ਤਰੇਹਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪਾਲੇਤਿ. ਯਪੇਤਿ ਯਾਪੇਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਏਕਞ੍ਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥਬਾਧਨਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਪਤਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਾਲੇਨ੍ਤੋ ਯਪੇਤਿ ਯਾਪੇਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਚਰਤੀਤਿ ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸਮਙ੍ਗੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨਾਤਿ ‘‘ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ.
ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਰਿਯਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਇਰਿਯਾ, ਕਾਯਪ੍ਪਯੋਗੋ ਕਾਯਿਕਕਿਰਿਯਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਨੂਪਾਯਭਾਵਤੋ ਇਰਿਯਾਯ ਪਥੋ ਇਰਿਯਾਪਥੋ, ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿ. ਨ ਹਿ ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦੀਹਿ ਅਵਤ੍ਥਾਹਿ ਵਿਨਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਯਿਕਕਿਰਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਠਾਨਸਮਙ੍ਗੀ ਵਾ ਹਿ ਕਾਯੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਗਮਨਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸਮਙ੍ਗੀ ਵਾ. ਵਿਹਰਣਂ, ਵਿਹਰਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਵਿਹਾਰੋ, ਇਰਿਯਾਪਥੋਵ ਵਿਹਾਰੋ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੋ, ਸੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਆਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਚਤੁਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ ਏਵ. ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨੀਨਂ ਏਕਾਨੇਕਵਾਰਾਦਿਵਿਸਿਟ੍ਠੋਯੇਵ ਭੇਦੋ, ਨ ਪਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਤੇਸਂ ਨਾਨਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਏਸੇ ਏਕੇ ਏਕਟ੍ਠੇਤਿਆਦੀਸੁ ਏਸੋ ਏਕੋ ਏਕਤ੍ਥੋਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਰਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਰਟ੍ਠਤੋ ਵਾ ਲਦ੍ਧੋ ਪਿਣ੍ਡੋ ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਞਾਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ ਪਹਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਮੇਤੇ’’ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਞਾਤੀ, ਪਿਤਾਮਹਪਿਤੁਪੁਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਵਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਵਟ੍ਟੋ, ਞਾਤਿਯੇਵ ਪਰਿਵਟ੍ਟੋ ਞਾਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟੋ. ਥੇਯ੍ਯਪਰਿਭੋਗੋ ਨਾਮ ਅਨਰਹਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗੋ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਸਨੇ ਸੀਲਵਤੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ. ਦਾਯਕਾਨਮ੍ਪਿ ਸੀਲਵਤੋ ਏਵ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ, ਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਰਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਭਾਵਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨਤੋ. ਇਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਦਾਯਕੇਹਿ ਚ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇਪਿ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗੋ ਥੇਯ੍ਯਾਯ ਪਰਿਭੋਗੋ ਥੇਯ੍ਯਪਰਿਭੋਗੋ. ਇਣਵਸੇਨ ਪਰਿਭੋਗੋ ਇਣਪਰਿਭੋਗੋ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਤੋ ਦਕ੍ਖਿਣਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ਇਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੋਗੋ ਵਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦਾਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਦਾਯਂ, ਤਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਦਾਯਾਦਾ, ਪੁਤ੍ਤਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤੇਸਂ ਭਾਵੋ ਦਾਯਜ੍ਜਂ, ਦਾਯਜ੍ਜਵਸੇਨ ਪਰਿਭੋਗੋ ਦਾਯਜ੍ਜਪਰਿਭੋਗੋ, ਪੁਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਪਰਿਭੋਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਕ੍ਖਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਕਾਨਂ ਦਾਯਾਦਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਗਿਹੀਨਨ੍ਤਿ? ਗਿਹੀਹਿ ਦਿਨ੍ਨਾਪਿ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਕਾ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਿਭੋਗਾਭਾਵਤੋ, ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੇਸੁਯੇਵ ਚ ਪਰਿਭੋਗਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਧਕਂ.
ਵੀਤਰਾਗਾ ਏਵ ਤਣ੍ਹਾਯ ਦਾਸਬ੍ਯਂ ਅਤੀਤਤ੍ਤਾ ਸਾਮਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗੋ ਸਾਮਿਪਰਿਭੋਗੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਵੀਤਰਾਗਾਨਞ੍ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਪਰਵਸਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਭੋਗੇ ਸਾਮਿਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਦਭਾਵੇਨ ਵੀਤਰਾਗਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਸਾਮਿਭਾਵੋ ਯਥਾਰੁਚਿਪਰਿਭੋਗਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਪਟਿਕੂਲਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾਕਾਰੇਨ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕੂਲਾਕਾਰੇਨ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਾਕਾਰੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਦਾਯਕਾਨਞ੍ਚ ਮਨੋਰਥਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਪਨਾਯਂ ਸੀਲਵਤੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਪਰਿਭੋਗੋ, ਸੋ ਇਣਪਰਿਭੋਗਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਤ੍ਤਾ ਆਣਣ੍ਯਪਰਿਭੋਗੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਇਣਾਯਿਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਇਚ੍ਛਿਤਂ ਦੇਸਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਏਵਂ ਇਣਪਰਿਭੋਗਯੁਤ੍ਤੋ ਲੋਕਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਿਤੁਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਸੀਲਵਤੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਪਰਿਭੋਗੋ ‘‘ਆਣਣ੍ਯਪਰਿਭੋਗੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਚਤੁਪਰਿਭੋਗਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸੁਂਯੇਵਾਯਂ ਪਰਿਭੋਗੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਇਧ ਵਿਸੁਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਦਾਯਜ੍ਜਪਰਿਭੋਗੇਯੇਵ ਵਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੀਲਵਾਪਿ ਹਿ ਇਮਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸੇਖੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਮੇਸੁ ਪਰਿਭੋਗੇਸੁ ਸਾਮਿਪਰਿਭੋਗੋ ਦਾਯਜ੍ਜਪਰਿਭੋਗੋ ਚ ਅਰਿਯਾਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਞ੍ਚ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਣਪਰਿਭੋਗੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਥੇਯ੍ਯਪਰਿਭੋਗੇ ਕਥਾਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਥਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਾਮਿਪਰਿਭੋਗੋ ਦਾਯਜ੍ਜਪਰਿਭੋਗੋ ਚ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ? ਉਪਚਾਰਵਸੇਨ. ਯੋ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਪਿ ਸਲ੍ਲੇਖਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਗੇਧਂ ਪਹਾਯ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਭੋਗੋ, ਸੋ ਸਾਮਿਪਰਿਭੋਗੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਸੀਲਵਤੋ ਪਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਪਰਿਭੋਗੋ ਦਾਯਜ੍ਜਪਰਿਭੋਗੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ ਦਾਯਕਾਨਂ ਮਨੋਰਥਸ੍ਸ ਅਵਿਰਾਧਨਤੋ. ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਸੇਕ੍ਖਸਙ੍ਗਹਤੋ. ਸੇਕ੍ਖਸੁਤ੍ਤਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੩) ਹੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ.
ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਾਲਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. ਅਮੋਘੋ ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਪਰਿਭੋਗੋਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਣੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਆਮਿਸਂ ਦੇਨ੍ਤਾਨਂ ਤਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਸੇਵਨਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਦੋਸਮਲਸ੍ਸ ਵਾ ਤਦੇਕਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਬ੍ਬਾਜਨਤੋ ਵੂਪਸਮਨਤੋ ਸਂਸਾਰੇ ਚ ਭਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਵ ਇਕ੍ਖਣਤੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਅਵਿਸਂਵਾਦਨੇਨਸ੍ਸ ਅਮੋਘੋ ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਪਰਿਭੋਗੋ. ਮਹਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤਿ ਮਹਤ੍ਥਿਕਂ ਮਹਾਪਯੋਜਨਂ. ਮਹਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ਵਿਪੁਲਪ੍ਫਲਂ. ਮਹਾਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਪ੍ਫਲਂ. ਮਹਾਜੁਤਿਕਨ੍ਤਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ. ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰਨ੍ਤਿ ਮਹਾਵਿਤ੍ਥਾਰਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਠਮਂ ਕਾਰਣਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸੇਵਨਾਯ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਾਮਿਆਦਿਭਾਵੇਨ ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਪਰਿਭੋਗਾਰਹਤਾ, ਦੁਤਿਯਂ ਪਰੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦਾਨਸ੍ਸ ਮਹਟ੍ਠਿਯਭਾਵਕਰਣਂ. ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਆਸੇਵਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵਂ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਬਹੁਲੀਕਾਰੇ, ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੫੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭਾਵਨਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਵਡ੍ਢਨਤ੍ਥਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵ.
੫੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੂਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਚਮੇਸੁ. ‘‘ਤਤਿਯੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਯੋ ਹਿ ਆਸੇਵਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਆਸੇਵਨਾਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਭਾਵਮਾਹ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਾਯ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਮਾਹ. ਤੇਨ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਕਾਰਭੇਦਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਤਥਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੀਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹੀਤਿ ਆਸੇਵਨਾਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰਭਾਗੇਹਿ. ਮੇਤ੍ਤਾ ਹਿ ਸਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਨੋ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਵਸੇਨ ਆਨੀਤਾ ਸੇਵਨਾ ਆਸੇਵਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਡ੍ਢਨਾ ਭਾਵਨਾ, ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਠਪਨਂ ਮਨਸਿਕਾਰੋ.
੫੬. ਛਟ੍ਠੇ ਅਨਿਯਮਿਤਵਚਨਂ ‘‘ਇਮੇ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਨਿਯਮਿਤਵਚਨਂ ‘‘ਅਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਸੇਸਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਕਸ੍ਸਪਿ ਅਕੁਸਲਭਾਗਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਅਕੁਸਲਂ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕੁਸਲਭਾਗਿਯਾ. ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਭਵਾਤਿ ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਕੁਸਲਾਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਠਮਤਰਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਠਮਤਰਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਠਮੋ ਪਧਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਵਸੇਨ ਹਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਯਮੇਵ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਇਦਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੇਸੁ ਵਿਯ ਪਨ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਪੁਰੇਤਰਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਾਤਿਸਯੋਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇਪਿ (ਧ. ਸ. ੧) ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਜੇਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਸੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ (ਧ. ਪ. ੧, ੨), ਛਦ੍ਵਾਰਾਧਿਪਤਿ ਰਾਜਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.ਬੁਦ੍ਧਵਗ੍ਗੋ, ਏਰਕਪਤ੍ਤਨਾਗਰਾਜਵਤ੍ਥੁ). ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਤੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਸਂ ਮਨੋ ਉਪ੍ਪਾਦਕੋਤਿ ਚ ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਮਨੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਤੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤੋ ਤੇ ਤਥਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜੇਟ੍ਠਕਭਾਵਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਰਾਜਗਮਨਞ੍ਞਾਯੇਨ ਸਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਿ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਅਨ੍ਵਦੇਵਾਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖਣਵਸੇਨ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਏਕਤੋਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.
੫੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਚਤੁਭੂਮਕਾਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਕਥਿਤਾਤਿ ‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੫੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਇਦਨ੍ਤਿ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਨਿਪਾਤਪਦਂ ਵਾ ਏਤਂ ‘‘ਯਦਿਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਯਂ ਪਮਾਦੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਪਮਜ੍ਜਨਾਕਾਰੋਤਿ ਪਮਾਦਾਪਤ੍ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗੋਤਿ ਇਮੇਸੁ ਏਤ੍ਤਕੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਤਿਯਾ ਅਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਸਤਿਵਿਰਹੋ. ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਨ੍ਤਿ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪਦਾਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਤਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨੇ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾ. ਸਤਤਭਾਵੋ ਸਾਤਚ੍ਚਂ, ਸਾਤਚ੍ਚੇਨ ਕਿਰਿਯਾ ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾ, ਸਾਯੇਵ ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਤਾ, ਨ ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਤਾ ਅਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਤਾ. ਅਨਟ੍ਠਿਤਕਿਰਿਯਤਾਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਰਿਯਤਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਨ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਕਿਰਿਯਤਾ ਚ. ਓਲੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਤਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਕਰਣਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਫਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਓਲੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾ. ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਛਨ੍ਦਤਾਤਿ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਯ ਵੀਰਿਯਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਤਾਤਿ ਵੀਰਿਯਧੁਰਸ੍ਸ ਓਰੋਪਨਂ, ਓਸਕ੍ਕਿਤਮਾਨਸਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਕਰਣੇ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵੋ. ਅਨਨੁਯੋਗੋਤਿ ਅਨਨੁਯੁਞ੍ਜਨਂ. ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਸੇਵਨਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੋ ਅਨਾਸੇਵਨਾਦਯੋ. ਪਮਾਦੋਤਿ ਸਰੂਪਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਪਮਜ੍ਜਨਾਤਿ ਆਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਪਮਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਸਾਵਜ੍ਜਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਯਿਦਂ ਲੋਕਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ, ਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ…ਪੇ… ਇਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
੫੯. ਨਵਮੇ ਨ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ, ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਸਤਿਯਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਿਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਨਾਮਂ. ਪਮਾਦੋ ਪਨ ਸਤਿਯਾ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤੋ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.
੬੦. ਦਸਮੇ ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਸੀਦਤੀਤਿ ਕੁਸੀਤੋ ਦ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਤ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਕੋਸਜ੍ਜਂ, ਆਲਸਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.