੧੦. ਦੁਤਿਯਪਮਾਦਾਦਿਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੯੮-੧੧੫. ਦਸਮੇ ਵਗ੍ਗੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਭਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਭਵਂ ਬਾਹਿਰਂ. ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਵਿਨਾਸਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਚਤੁਕ੍ਕੋਟਿਕੇਤਿ ‘‘ਅਨੁਯੋਗੋ ਅਕੁਸਲਾਨਂ, ਅਨਨੁਯੋਗੋ ਕੁਸਲਾਨਂ, ਅਨੁਯੋਗੋ ਕੁਸਲਾਨਂ, ਅਨਨੁਯੋਗੋ ਅਕੁਸਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੯੬) ਏਵਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਨਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੧) ਆਗਤਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਞ੍ਞਾ ਜਾਤਾ.

੧੩੦. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯੇ ਯਥਾਚੋਦਨਾ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਰਿਯੇਸਨਂ, ਤਂਤਂਧਮ੍ਮਕੋਟ੍ਠਾਸਾਨਞ੍ਚ ਊਨਤੋ ਅਧਿਕਤੋ ਚ ਪਵੇਦਨਂ ਅਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਦੀਪਨਂ. ਤੇਸਂਯੇਵ ਪਨ ਅਵਿਪਰੀਤਤੋ ਅਨੂਨਾਧਿਕਤੋ ਚ ਪਵੇਦਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਦੀਪਨਂ. ਏਵਂ ਵਿਨਯਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਯਥਾਵਿਧਿਪ੍ਪਵੇਦਨਂ ਅਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਦੀਪਨਂ. ਯਥਾਵਿਧਿਪ੍ਪਵੇਦਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਦੀਪਨਂ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਸਂਵਰਵਿਨਯੋ ਪਹਾਨਵਿਨਯੋ ਚ ਵਿਨਯੋ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਅਵਿਨਯੋ. ਵਿਨਯਨਯੇਨ ਵਤ੍ਥੁਸਮ੍ਪਦਾਦਿਨਾ ਯਥਾਵਿਧਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਵਿਨਯੋ, ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਵਿਨਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਿਂਸ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦ੍ਯਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਦ੍ਵੇਨਵੁਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਟਿਦੇਸਨਿਯਾ, ਸਤ੍ਤ ਅਧਿਕਰਣਸਮਥਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਏਕਤਿਂਸ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਤੇਨਵੁਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਅਧਿਗਮੋ, ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਾਭਾਵਤੋ ਇਧ ਨ ਗਯ੍ਹਤਿ. ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਮਾਯੋਗੋ. ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਵਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ. ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬਤੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ, ਪਿਟਕਤ੍ਤਯਂ. ਮਗ੍ਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾਪਿ ਤਤਿਯਵਿਜ੍ਜਾਛਟ੍ਠਾਭਿਞ੍ਞਾ ਵਿਜ੍ਜਾਭਿਞ੍ਞਾਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਪੁਨਪਿ ਗਹਿਤਾ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਤੋ ਪਰਂ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤੋਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਕਾਲਤੋ ਪਚ੍ਛਾ. ਤਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਝਾਨਸਿਨੇਹਾਭਾਵੇਨ ਕੇਵਲਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਾ ਨਾਮ, ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ‘‘ਝਾਨਸਿਨੇਹੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੭੦) ਵਚਨਤੋ. ਪਚ੍ਛਿਮਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਰਿਯੋ ਅਪਰਿਹਾਨਧਮ੍ਮੋ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਉਦ੍ਧਂ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯਾਦਾਨਾ ਅਧਿਗਤਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਅਸਤਿ ਯਾਵ ਉਪਰਿਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਅਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ…ਪੇ… ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਿਦਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਨ ਚੋਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਦੋਸਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਨ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ ਨ ਸਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਅਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਾਰਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਸਾਥਲਿਕਤਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਾਰਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਤੇਪਿ ਸਹਸ੍ਸੇਪਿ ਧਰਮਾਨੇਤਿ ਇਦਂ ਬਾਹੁਲ੍ਲਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੇਸੁ ਕਤਿਪਯਮਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਧਰਨ੍ਤੇਸੁ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਧਰਨ੍ਤੇ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਹਿਤਾ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਗਹੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਸਙ੍ਗਹੇਤੁਂ. ਅਤ੍ਥਵਸੇਨਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਸੇਨ. ਮਤ੍ਥਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਉਪਰਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਉਪੋਸਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯਮਾਤਿਕਾਪਾਲ਼ਿਮਾਹ. ਆਲ਼ਵਕਪਞ੍ਹਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਦੇਵੇਸੁ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੂ’’ਤਿ.

ਓਟ੍ਠਟ੍ਠਿਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਓਟ੍ਠਾਨਂ ਅਟ੍ਠਿਵਣ੍ਣਂ, ਦਨ੍ਤਕਸਾਵਂ ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਵਾਰੇ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕੇਸੇਸੁ ਵਾ ਅਲ੍ਲੀਯਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਨ ਕਾਸਾਵਖਣ੍ਡੇਨ ਕੇਸੇ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾ ਅਲ੍ਲੀਯਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਭਵਨਤੋ ਵਿਨਾਸਨਤੋ ਗੋਤ੍ਰਭੁਨੋ. ਅਥ ਵਾ ਗੋਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਨਾਮਂ, ਮਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਮਣਾ’’ਤਿ ਗੋਤ੍ਤਮਤ੍ਤਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁਨੋ, ਨਾਮਮਤ੍ਤਸਮਣਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਸਾਵਗਤਕਣ੍ਠਤਾਯ, ਕਾਸਾਵਗ੍ਗਹਣਹੇਤੁਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸੋਕਤਾਯ ਵਾ ਕਾਸਾਵਕਣ੍ਠਾ. ਸਙ੍ਘਗਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਗਤਂ. ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਤਂ ਧਾਤੁਸਰੀਰਂ.

ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਰਧਾਨਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਏਵ ਇਤਰਅਨ੍ਤਰਧਾਨਸ੍ਸ. ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਛਾਤਕਭਯੇ ਪਰਤੀਰਗਮਨਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਮਕਾਸੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨੇਤਿ ਉਭਯੇਪਿ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਤ੍ਥੇਰੇ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਤ੍ਥੇਰੇ ਚ. ਥੇਰਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਸਕ੍ਖਿਭੂਤਾ ਥੇਰਾ. ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਤ੍ਥੇਰਾ ‘‘ਯਾਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾ…ਪੇ… ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾ ਨ ਧਂਸਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਰਕ੍ਖਿਤੇ ਸਨ੍ਤੇ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਤ੍ਥੇਰੇ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨੇ ਅਕਂਸੁ. ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਧਾਨਮੇਵ ਇਤਰੇਸਂ ਅਨਨ੍ਤਰਧਾਨਹੇਤੂਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਉਪਮਾਹਿ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਦੁਤਿਯਪਮਾਦਾਦਿਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੪੦-੧੫੦. ਏਕਾਦਸਮਦ੍ਵਾਦਸਮਵਗ੍ਗਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਏਵ.