੧੨. ਤਥਾਗਤਸੁਤ੍ਤਂ
੮੪੪. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤੋ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵੋ’’ਤਿ? ਭਗਵਂਮੂਲਕਾ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤੋ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵੋ’’.
‘‘ਕਤਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਛਨ੍ਦਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤਿ – ‘ਇਤਿ ਮੇ ਛਨ੍ਦੋ ਨ ਚ ਅਤਿਲੀਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਅਤਿਪ੍ਪਗ੍ਗਹਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ’. ਪਚ੍ਛਾਪੁਰੇਸਞ੍ਞੀ ਚ ਵਿਹਰਤਿ – ‘ਯਥਾ ਪੁਰੇ ਤਥਾ ਪਚ੍ਛਾ, ਯਥਾ ਪਚ੍ਛਾ ਤਥਾ ਪੁਰੇ; ਯਥਾ ਅਧੋ ਤਥਾ ਉਦ੍ਧਂ, ਯਥਾ ਉਦ੍ਧਂ ਤਥਾ ਅਧੋ; ਯਥਾ ਦਿਵਾ ਤਥਾ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਯਥਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਤਥਾ ਦਿਵਾ’. ਇਤਿ ਵਿਵਟੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੇਨ ਸਪ੍ਪਭਾਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਵੀਰਿਯਸਮਾਧਿ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿ…ਪੇ… ਵੀਮਂਸਾਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤਿ – ‘ਇਤਿ ਮੇ ਵੀਮਂਸਾ ਨ ਚ ਅਤਿਲੀਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਅਤਿਪਗ੍ਗਹਿਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ’. ਪਚ੍ਛਾਪੁਰੇਸਞ੍ਞੀ ਚ ਵਿਹਰਤਿ – ‘ਯਥਾ ਪੁਰੇ ਤਥਾ ਪਚ੍ਛਾ, ਯਥਾ ਪਚ੍ਛਾ ਤਥਾ ਪੁਰੇ; ਯਥਾ ਅਧੋ ਤਥਾ ਉਦ੍ਧਂ, ਯਥਾ ਉਦ੍ਧਂ ਤਥਾ ਅਧੋ; ਯਥਾ ਦਿਵਾ ਤਥਾ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਯਥਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਤਥਾ ਦਿਵਾ’. ਇਤਿ ਵਿਵਟੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੇਨ ਸਪ੍ਪਭਾਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤੋ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵੋ.
‘‘ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤੋ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ – ਏਕੋਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਹੁਧਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਪਿ ਕਾਯੇਨ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ. ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.
(ਛਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਾ).
ਅਯੋਗੁਲ਼ਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਮਗ੍ਗੋ ਅਯੋਗੁਲ਼ੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸੁਦ੍ਧਿਕਞ੍ਚਾਪਿ ਦ੍ਵੇ ਫਲਾ;
ਦ੍ਵੇ ਚਾਨਨ੍ਦਾ ਦੁਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਤਥਾਗਤੋਤਿ.