੬. ਬਲਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
੧. ਗਙ੍ਗਾਪੇਯ੍ਯਾਲਵਗ੍ਗੋ
੧-੧੨. ਬਲਾਦਿਸੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਦਸਕਂ
੭੦੫-੭੧੬. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਲਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਸਤਿਬਲਂ, ਸਮਾਧਿਬਲਂ, ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨੀਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਙ੍ਗਾ ਨਦੀ ਪਾਚੀਨਨਿਨ੍ਨਾ ਪਾਚੀਨਪੋਣਾ ਪਾਚੀਨਪਬ੍ਭਾਰਾ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਬਲਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪੋਣੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਬ੍ਭਾਰੋ. ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪੋਣੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਬ੍ਭਾਰੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ, ਵੀਰਿਯਬਲਂ…ਪੇ… ਸਤਿਬਲਂ… ਸਮਾਧਿਬਲਂ… ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪੋਣੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਬ੍ਭਾਰੋ’’ਤਿ. ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.
ਗਙ੍ਗਾਪੇਯ੍ਯਾਲਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਛ ਪਾਚੀਨਤੋ ਨਿਨ੍ਨਾ, ਛ ਨਿਨ੍ਨਾ ਚ ਸਮੁਦ੍ਦਤੋ;
ਦ੍ਵੇਤੇ ਛ ਦ੍ਵਾਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਗ੍ਗੋ ਤੇਨ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.
੨. ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਗ੍ਗੋ
ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਗ੍ਗੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਤਥਾਗਤਂ ਪਦਂ ਕੂਟਂ, ਮੂਲਂ ਸਾਰੇਨ ਵਸ੍ਸਿਕਂ;
ਰਾਜਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ, ਵਤ੍ਥੇਨ ਦਸਮਂ ਪਦਨ੍ਤਿ.
ਬਲਕਰਣੀਯਵਗ੍ਗੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਬਲਂ ਬੀਜਞ੍ਚ ਨਾਗੋ ਚ, ਰੁਕ੍ਖੋ ਕੁਮ੍ਭੇਨ ਸੂਕਿਯਾ;
ਆਕਾਸੇਨ ਚ ਦ੍ਵੇ ਮੇਘਾ, ਨਾਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਨਦੀਤਿ.
ਏਸਨਾਵਗ੍ਗੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਏਸਨਾ ਵਿਧਾ ਆਸਵੋ, ਭਵੋ ਚ ਦੁਕ੍ਖਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ;
ਖਿਲਂ ਮਲਞ੍ਚ ਨੀਘੋ ਚ, ਵੇਦਨਾ ਤਣ੍ਹਾ ਤਸਿਨਾ ਚਾਤਿ.
੫. ਓਘਵਗ੍ਗੋ
੧-੧੦. ਓਘਾਦਿਸੁਤ੍ਤਦਸਕਂ
੭੪੯-੭੫੮. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਰੂਪਰਾਗੋ, ਅਰੂਪਰਾਗੋ, ਮਾਨੋ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਯ ਪਹਾਨਾਯ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ, ਵੀਰਿਯਬਲਂ…ਪੇ… ਸਤਿਬਲਂ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਬਲਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਯ ਪਹਾਨਾਯ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ. (ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਾ). ਦਸਮਂ.
ਓਘਵਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਓਘੋ ਯੋਗੋ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਗਨ੍ਥਾ ਅਨੁਸਯੇਨ ਚ;
ਕਾਮਗੁਣਾ ਨੀਵਰਣਾ, ਖਨ੍ਧਾ ਓਰੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਤਿ.
੬. ਗਙ੍ਗਾਪੇਯ੍ਯਾਲਵਗ੍ਗੋ
੧-੧੨. ਪਾਚੀਨਾਦਿਸੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਦਸਕਂ
੭੫੯-੭੭੦. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਙ੍ਗਾ ਨਦੀ ਪਾਚੀਨਨਿਨ੍ਨਾ ਪਾਚੀਨਪੋਣਾ ਪਾਚੀਨਪਬ੍ਭਾਰਾ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪੋਣੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਬ੍ਭਾਰੋ. ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪੋਣੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਬ੍ਭਾਰੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ ਭਾਵੇਤਿ ਰਾਗਵਿਨਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦੋਸਵਿਨਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਮੋਹਵਿਨਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪੋਣੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਬ੍ਭਾਰੋ’’ਤਿ. (ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਾ) ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.
ਗਙ੍ਗਾਪੇਯ੍ਯਾਲਵਗ੍ਗੋ ਛਟ੍ਠੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਛ ਪਾਚੀਨਤੋ ਨਿਨ੍ਨਾ, ਛ ਨਿਨ੍ਨਾ ਚ ਸਮੁਦ੍ਦਤੋ;
ਦ੍ਵੇਤੇ ਛ ਦ੍ਵਾਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਗ੍ਗੋ ਤੇਨ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.
ਅਪ੍ਪਮਾਦ-ਬਲਕਰਣੀਯਵਗ੍ਗਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਾ.
੯. ਏਸਨਾਵਗ੍ਗੋ
੧-੧੨. ਏਸਨਾਦਿਸੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਦਸਕਂ
੭੯੨-੮੦੨. ਏਵਂ ਏਸਨਾਪਾਲ਼ਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਾ – ਰਾਗਵਿਨਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦੋਸਵਿਨਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਮੋਹਵਿਨਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ.
ਏਸਨਾਵਗ੍ਗੋ ਨਵਮੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਏਸਨਾ ਵਿਧਾ ਆਸਵੋ, ਭਵੋ ਚ ਦੁਕ੍ਖਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ;
ਖਿਲਂ ਮਲਞ੍ਚ ਨੀਘੋ ਚ, ਵੇਦਨਾ ਤਣ੍ਹਾ ਤਸਿਨਾ ਚਾਤਿ.
੧੦. ਓਘਵਗ੍ਗੋ
੧-੧੦. ਓਘਾਦਿਸੁਤ੍ਤਦਸਕਂ
੮੦੩-੮੧੨. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਰੂਪਰਾਗੋ, ਅਰੂਪਰਾਗੋ, ਮਾਨੋ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਯ ਪਹਾਨਾਯ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ ਭਾਵੇਤਿ ਰਾਗਵਿਨਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦੋਸਵਿਨਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਮੋਹਵਿਨਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਯ ਪਹਾਨਾਯ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.
ਓਘਵਗ੍ਗੋ ਦਸਮੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਓਘੋ ਯੋਗੋ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਗਨ੍ਥਾ ਅਨੁਸਯੇਨ ਚ;
ਕਾਮਗੁਣਾ ਨੀਵਰਣਾ, ਖਨ੍ਧਾ ਓਰੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਤਿ.
ਬਲਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਛਟ੍ਠਂ.