੧. ਸੀਸਪਾਵਨਸੁਤ੍ਤਂ

੧੧੦੧. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਸੀਸਪਾਵਨੇ [ਸਿਂਸਪਾਵਨੇ (ਸੀ. ਪੀ.)]. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੀਸਪਾਪਣ੍ਣਾਨਿ ਪਾਣਿਨਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਬਹੁਤਰਂ – ਯਾਨਿ ਵਾ ਮਯਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੀਸਪਾਪਣ੍ਣਾਨਿ ਪਾਣਿਨਾ ਗਹਿਤਾਨਿ ਯਦਿਦਂ ਉਪਰਿ ਸੀਸਪਾਵਨੇ’’ਤਿ? ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੀਸਪਾਪਣ੍ਣਾਨਿ ਪਾਣਿਨਾ ਗਹਿਤਾਨਿ; ਅਥ ਖੋ ਏਤਾਨੇਵ ਬਹੁਤਰਾਨਿ ਯਦਿਦਂ ਉਪਰਿ ਸੀਸਪਾਵਨੇ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਦੇਵ ਬਹੁਤਰਂ ਯਂ ਵੋ ਮਯਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਅਨਕ੍ਖਾਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਚੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਅਨਕ੍ਖਾਤਂ? ਨ ਹੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਨਾਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਨ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨ ਉਪਸਮਾਯ ਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ; ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਮਯਾ ਅਨਕ੍ਖਾਤਂ’’.

‘‘ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਅਕ੍ਖਾਤਂ? ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਅਕ੍ਖਾਤਂ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’ਤਿ ਮਯਾ ਅਕ੍ਖਾਤਂ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ ਮਯਾ ਅਕ੍ਖਾਤਂ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਮਯਾ ਅਕ੍ਖਾਤਂ’’.

‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਚੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਅਕ੍ਖਾਤਂ? ਏਤਞ੍ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਏਤਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ ਏਤਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ; ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਮਯਾ ਅਕ੍ਖਾਤਂ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯੋਗੋ ਕਰਣੀਯੋ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯੋਗੋ ਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.