੨. ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਂ

੯੮੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਲੋਮਸਕਂਭਿਯੋ [ਲੋਮਸਵਙ੍ਗਿਸੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਲੋਮਸਕਂਭਿਯੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਲੋਮਸਕਂਭਿਯਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਲੋਮਸਕਂਭਿਯਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੋ ਏਵ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੇਖੋ ਵਿਹਾਰੋ ਸੋ ਤਥਾਗਤਵਿਹਾਰੋ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞੋਵ [ਅਞ੍ਞੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)] ਸੇਖੋ ਵਿਹਾਰੋ ਅਞ੍ਞੋ ਤਥਾਗਤਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ?

‘‘ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਸ੍ਵੇਵ ਸੇਖੋ ਵਿਹਾਰੋ, ਸੋ ਤਥਾਗਤਵਿਹਾਰੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਸੇਖੋ ਵਿਹਾਰੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਤਥਾਗਤਵਿਹਾਰੋ. ਯੇ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੇਖਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਸਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣੇ ਪਹਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਂ ਪਹਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਨੀਵਰਣਂ…ਪੇ… ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਨੀਵਰਣਂ…ਪੇ… ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨੀਵਰਣਂ…ਪੇ… ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਂ ਪਹਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯੇਪਿ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੇਖਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਸਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣੇ ਪਹਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੁਸਿਤਵਨ੍ਤੋ ਕਤਕਰਣੀਯਾ ਓਹਿਤਭਾਰਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨਾ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾ ਪਹੀਨਾ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਾ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਅਨਭਾਵਂਕਤਾ [ਅਨਭਾਵਕਤਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਂ ਪਹੀਨਂ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਂ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਂ ਅਨਭਾਵਂਕਤਂ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਂ; ਬ੍ਯਾਪਾਦਨੀਵਰਣਂ ਪਹੀਨਂ…ਪੇ… ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਨੀਵਰਣਂ…ਪੇ… ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨੀਵਰਣਂ…ਪੇ… ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਂ ਪਹੀਨਂ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਂ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਂ ਅਨਭਾਵਂਕਤਂ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਂ.

‘‘ਯੇ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੁਸਿਤਵਨ੍ਤੋ ਕਤਕਰਣੀਯਾ ਓਹਿਤਭਾਰਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨਾ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾ ਪਹੀਨਾ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਾ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਅਨਭਾਵਂਕਤਾ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਾ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ – ਅਞ੍ਞੋਵ ਸੇਖੋ ਵਿਹਾਰੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਤਥਾਗਤਵਿਹਾਰੋ.

‘‘ਏਕਮਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲੇ ਵਿਹਰਤਿ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਮਾਸਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਿਤੁਂ. ਨਾਮ੍ਹਿ ਕੇਨਚਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਏਕੇਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਨੀਹਾਰਕੇਨਾ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਾਸ੍ਸੁਧ ਕੋਚਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਏਕੇਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਨੀਹਾਰਕੇਨ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤੇਮਾਸਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ – ਕਤਮੇਨਾਵੁਸੋ, ਵਿਹਾਰੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਾਸੀਤਿ, ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠਾ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾਥ – ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਨਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਾਸੀਤਿ. ਇਧਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤੋ ਅਸ੍ਸਸਾਮਿ, ਸਤੋ ਪਸ੍ਸਸਾਮਿ. ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਸਾਮੀਤਿ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਸਾਮੀਤਿ ਪਜਾਨਾਮਿ…ਪੇ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮਿ’’.

‘‘ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਅਰਿਯਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ, ਤਥਾਗਤਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ. ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਅਰਿਯਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ, ਤਥਾਗਤਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ.

‘‘ਯੇ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੇਖਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਸਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿ ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੁਸਿਤਵਨ੍ਤੋ ਕਤਕਰਣੀਯਾ ਓਹਿਤਭਾਰਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨਾ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿ ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸੁਖਵਿਹਾਰਾਯ ਚੇਵ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਯ ਚ.

‘‘ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਅਰਿਯਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ, ਤਥਾਗਤਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ. ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਅਰਿਯਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪਿ, ਤਥਾਗਤਵਿਹਾਰੋ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਿਨਾ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਨਾਮ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾ – ਅਞ੍ਞੋਵ ਸੇਖੋ ਵਿਹਾਰੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਤਥਾਗਤਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.