੧. ਅਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਂ

੨੦੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਲਕ੍ਖਣੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ [ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲਾਨੋ (ਕ.)] ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਲਕ੍ਖਣੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਆਯਾਮਾਵੁਸੋ [ਏਹਿ ਆਵੁਸੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਲਕ੍ਖਣ, ਰਾਜਗਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਲਕ੍ਖਣੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਾ ਪਬ੍ਬਤਾ ਓਰੋਹਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਲਕ੍ਖਣੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਤੁਕਮ੍ਮਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਲਕ੍ਖਣ, ਏਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ. ਭਗਵਤੋ ਮਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਲਕ੍ਖਣੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਰਾਜਗਹੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਲਕ੍ਖਣੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਾ ਪਬ੍ਬਤਾ ਓਰੋਹਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ. ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਤੁਕਮ੍ਮਾਯਾ’’ਤਿ?

‘‘ਇਧਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਾ ਪਬ੍ਬਤਾ ਓਰੋਹਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸਂ ਅਟ੍ਠਿਕਸਙ੍ਖਲਿਕਂ ਵੇਹਾਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਂ. ਤਮੇਨਂ ਗਿਜ੍ਝਾਪਿ ਕਾਕਾਪਿ ਕੁਲਲਾਪਿ ਅਨੁਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਤਿਤ੍ਵਾ ਫਾਸੁਲ਼ਨ੍ਤਰਿਕਾਹਿ ਵਿਤੁਦੇਨ੍ਤਿ ਵਿਤਚ੍ਛੇਨ੍ਤਿ ਵਿਰਾਜੇਨ੍ਤਿ [ਵਿਤੁਦੇਨ੍ਤਿ (ਸੀ.), ਵਿਤਚ੍ਛੇਨ੍ਤਿ ਵਿਭਜੇਨ੍ਤਿ (ਪੀ. ਕ.)]. ਸਾ ਸੁਦਂ ਅਟ੍ਟਸ੍ਸਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ, ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ, ਭੋ! ਏਵਰੂਪੋਪਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ! ਏਵਰੂਪੋਪਿ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ! ਏਵਰੂਪੋਪਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ!!

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਚਕ੍ਖੁਭੂਤਾ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ; ਞਾਣਭੂਤਾ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਾਵਕੋ ਏਵਰੂਪਂ ਞਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਦਕ੍ਖਤਿ ਵਾ ਸਕ੍ਖਿਂ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਮੇ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਅਹੋਸਿ, ਅਪਿ ਚਾਹਂ ਨ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿਂ. ਅਹਞ੍ਚੇਤਂ [ਅਹਮੇਵੇਤਂ (ਸੀ.)] ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਪਰੇ ਚ ਮੇ [ਪਰੇ ਮੇ (ਸੀ.)] ਨ ਸਦ੍ਦਹੇਯ੍ਯੁਂ. ਯੇ ਮੇ ਨ ਸਦ੍ਦਹੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਏਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਰਾਜਗਹੇ ਗੋਘਾਤਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੇਨ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਏਵਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ. (ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਨਂ ਏਸੇਵ ਪੇਯ੍ਯਾਲੋ). ਪਠਮਂ.